Aleksander Bandrowski


Aleksander Bandrowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Aleksander Sas-Bandrowski ps. „Barski”, „Brandt”, ur. 22 kwietnia 1860 w Lubaczowie, zm. 28 maja 1913 w Krakowie) – polski tenor operowy, librecista, tłumacz, aktor prowincjonalny w Galicji.

Aleksander Bandrowski w kreacji scenicznej, ok. 1890 r.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Był synem Mariana Bandrowskiego (urzędnika galicyjskiego) i Wilhelminy Ambros von Rechtenberg, bratem Juliusza Bandrowskiego, stryjem Juliusza Kadena-Bandrowskiego i Bronisława Bandrowskiego[1].

Ukończył w Krakowie gimnazjum i prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jako aktor prowincjonalny debiutował w teatrze Edwarda Webersfelda w Tarnowie (w 1876)[2], następnie we Lwowie (wówczas jeszcze jako baryton)[3]. W 1881 wystąpił w teatrze krakowskim. Później grał i śpiewał m.in. W Łodzi, Poznaniu, we Lwowie – w repertuarze operetkowym.

W 1882 za granicą. Najpierw studiował w Mediolanie, następnie w Wiedniu, studiował śpiew u Sangiovanniego i Salviego. Od tego momentu występował już w poważnym repertuarze operowym. Jako tenor występował w teatrach niemieckich i w Pradze. Od 1883 w teatrze lwowskim – m.in. w partii Fausta („Faust”) i Edgara („Łucja z Lammermoor”). Od następnego w roku w Warszawskich Teatrach Rządowych (w Warszawie występował w latach 1884-1907 (z przerwami na wyjazdy). Od 1886 kilkakrotnie tournee zagraniczne, odwiedzając m. in: Berlin, Linz, Kolonię, Mediolan (Teatro alla Scala), Rotterdam, Amsterdam, Nowy Jork (Metropolitan Opera).

W 1905 ubiegał się o dyrekcję teatru krakowskiego (bez powodzenia). Ostatni raz wystąpił w 1910. W latach 1908-1909 był profesorem śpiewu w Konserwatorium muzycznym w Krakowie i Instytucie Muzycznym.

Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie[4].

Twórczość | edytuj kod

Popularyzował utwory Wagnera w Polsce śpiewając w nich główne partie oraz tłumacząc ich libretta na język polski.

Pisał i przekładał libretta operowe i sztuki teatralne (wybór)[5]:

Był również autorem libretta „Pan Twardowski” oraz zaginionego dramatu „Szwedzi”.

Przypisy | edytuj kod

  1. Promocja „sub auspiciis imperatoris”. „Nowości Illustrowane”. Nr 21, s. 3, 20 maja 1905. 
  2. Edward Webersfeld, Teatr prowincjonalny w Galicji. 1850-1908, „Scena i Sztuka” 1908-1909 (cykl). (Występował pod pseudonimami)
  3. Edward Webersfeld podaje wszystkie operetki, w których śpiewał we Lwowie Bandrowski w: E. Webersfeld, Teatr Miejski we Lwowie za dyrekcji Ludwika Hellera. 1906-1918, Lwów 1917
  4. Lista osób zasłużonych pochowanych na Cmentarzu Rakowickim (1803–1939). W: Karolina Grodziska–Ożóg: Cmentarz Rakowicki w Krakowie. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 96. ISBN 83-08-01428-3.
  5. NUKAT | Prosto do informacji - katalog zbiorów polskich bibliotek naukowych, katalog.nukat.edu.pl [dostęp 2017-11-16]  (ang.).

Bibliografia | edytuj kod

  • Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, red. Zbigniew Raszewski, PWN Warszawa 1973.
  • Stanisław Schnurr-Pepłowski, Teatr Polski we Lwowie. 1881-1890, Lwów 1891
  • Juliusz Kaden-Bandrowski, Wspomnienia o Aleksandrze Bandrowski, „Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne” 1885, nr 96, 1889, nr 5 i nast.
  • Edward Webersfeld, Teatr prowincjonalny w Galicji. 1850-1908, „Scena i Sztuka” 1908-1909 (cykl).
  • Karol Estreicher, Teatra w Polsce. T. 1-3. – Wyd. 2 fotoofsetowe. – Warszawa : Państ. Instytut Wydawniczy, 1953, i też w: Gazeta Narodowa” 1871, nr 176.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Aleksander Bandrowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy