Bohdan Czeszko


Bohdan Czeszko w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bohdan Władysław Czeszko, ps. „Agawa” (ur. 1 kwietnia 1923 w Warszawie, zm. 21 grudnia 1988 tamże) – polski pisarz, scenarzysta i publicysta, poseł na Sejm PRL IV, V, VI i VII kadencji[1].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Absolwent Państwowego Liceum Plastycznego. W czasie wojny od 1942 żołnierz Gwardii Ludowej i Armii Ludowej w Warszawie, ps. „Agawa”, członek ZWM. Brał udział m.in. w zamachu na Cafe-Club. Walczył w powstaniu warszawskim w batalionie AL „Czwartaków” na Woli, Starówce i Śródmieściu, jako sierżant i zastępca Lecha Matawowskiego „Mirka”, pełniąc funkcję szefa batalionu. Ranny podczas walk na Woli 6 sierpnia 1944. Po upadku powstania nadal działał w konspiracji w Częstochowie, po czym w marcu 1945 wstąpił do 2 Armii Wojska Polskiego. Został ranny podczas forsowania Nysy. Po wojnie działał w PPR i PZPR.

Po zakończeniu wojny studiował w Akademii Sztuk Pięknych i podjął działalność literacką. Debiutował w 1948 tomem opowiadań Początek edukacji. Autor powieści o tematyce okupacyjnej i wojennej, między innymi Pokolenia z 1951. Powieść ta, opisująca historię Gwardii Ludowej i Armii Ludowej, nie należy do wzorcowych utworów socrealistycznych, jednak powiela wiele kłamstw historycznych na temat m.in. mordu w Katyniu, powstania warszawskiego oraz żołnierzy AK i NSZ[potrzebny przypis]. Została zekranizowana przez Andrzeja Wajdę w 1954. Był także autorem Trenu z 1961, który został negatywnie oceniony przez ówczesną oficjalną krytykę za „pacyfizm i czarnowidztwo”.

W latach 1954–1963 redaktor „Przeglądu Kulturalnego”, później zastepca redaktora naczelnego warszawskiej „Kultury”. Od 1965 do 1980 był posłem na Sejm PRL z ramienia PZPR.

Nagrody i odznaczenia | edytuj kod

W 1952 otrzymał nagrodę państwową II stopnia[2]. 15 lipca 1954 z okazji 10. rocznicy Polski Ludowej został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[3]. 22 lipca 1964 z okazji 20-lecia Polski Ludowej otrzymał nagrodę państwową I stopnia[4]. W 1984 odznaczony Orderem Budowniczych Polski Ludowej[5].

Nagrobek Bohdana Czeszki na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Twórczość | edytuj kod

  • Książki
    • Początek edukacji (1948)
    • Pokolenie (1951)
    • Drogi sytości (1951)
    • Krzewy koralowe (1954)
    • Moskwa, Wołga, Baku (1956)
    • Edukacja niesentymentalna (1958)
    • Przygoda w kolorach (1959)
    • Makatka z jeleniem (1961)
    • Tren i inne opowiadania (1961)
    • Opowiadania wybrane (1964)
    • Wióry (1970)
    • Powódź (1975)
    • Kłopoty władzy (1978)
    • Nostalgie mazurskie (1987)
  • Filmografia
    • 1953 – Trzy opowieści (współpraca scen. kierownictwo lit.)
    • 1954 – Pokolenie (scenariusz)
    • 1956 – Wraki (dialogi)
    • 1958 – Historia jednego myśliwca (dialogi)
    • 1958 – Krzyż walecznych (dialogi)
    • 1961 – Milczące ślady (dialogi)
    • 1961 – Złoto (scenariusz, dialogi)
    • 1962 – Gangsterzy i filantropi (dialogi)
    • 1963 – Mansarda (scenariusz)
    • 1964 – Pierwszy dzień wolności (scenariusz)
    • 1965 – Podziemny front (scenariusz)
    • 1965 – Powrót doktora von Kniprode (dialogi)
    • 1967 – Ojciec (dialogi)
    • 1967 – Szach i mat w Opowieści niezwykłe (dialogi)
    • 1969 – Dzień oczyszczenia (dialogi)
    • 1970 – Prawdzie w oczy (dialogi)
    • 1970 – Pułapka (scenariusz)
    • 1976 – Polskie drogi (scenariusz; odcinek 1.)

Przypisy | edytuj kod

  1. DariuszD. Jarosz DariuszD., Działalność Podstawowej Organizacji Partyjnej PZPR przy Zarządzie Głównym Związku Literatów Polskich w latach 1949–1953 (w świetle akt własnych), „Mazowieckie Studia Humanistyczne”, 5 (1), s. 5-45 [dostęp 2019-01-12] . [zob. s. 9]
  2. „Dziennik Polski”, rok VIII, nr 176, (2639), s. 2.
  3. Uchwała Rady Państwa z dnia 15 lipca 1954 r. o nadaniu odznaczeń państwowych (M.P. z 1954 r. nr 112, poz. 1564).
  4. „Dziennik Polski”, rok XX, nr 171 (6363), s. 3.
  5. „Trybuna Robotnicza”, 1984, nr 172, s. 2.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Bohdan Czeszko" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy