Giorgio Napolitano


Giorgio Napolitano w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Giorgio Napolitano (wym. ˈɔro napɔliˈtaːno; ur. 29 czerwca 1925 w Neapolu) – włoski polityk i prawnik. Od 15 maja 2006 do 14 stycznia 2015 prezydent Republiki Włoskiej. Wieloletni działacz komunistyczny, parlamentarzysta krajowy i eurodeputowany, przewodniczący Izby Deputowanych XI kadencji, minister spraw wewnętrznych, senator dożywotni.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Jego ojciec, Giovanni, był eseistą, poetą i adwokatem, zaś matka Carolina Bobbio pochodziła z mieszczańskiej rodziny[1]. W 1947 ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie w Neapolu.

Od 1942 był członkiem Gruppo universitario fascista[1], faszystowskiej organizacji przymusowo skupiającej wszystkich włoskich studentów. W 1945 został członkiem Włoskiej Partii Komunistycznej (PCI). Był członkiem władz partyjnych różnych szczebli (w tym komitetu centralnego). Do tego ugrupowania należał aż do jego rozwiązania w 1991 i powołania przez jej bardziej umiarkowane skrzydło Demokratycznej Partii Lewicy. Z tą ostatnią w 1998 współtworzył Demokratów Lewicy.

Od 1946 do 1948 pracował w sekretariacie włoskiego centrum gospodarczego na rzecz południowych Włoch (tzw. Mezzogiorno). Działał też w ruchu na rzecz odrodzenia tego regionu (wł. Movimento per la Rinascita del Mezzogiorno). W 1953 z ramienia komunistów został po raz pierwszy wybrany do Izby Deputowanych II kadencji. W 1956 popierał interwencję ZSRR na Węgrzech[1]. Uzyskał reelekcję w 1958 na III kadencję, którą zakończył w 1963. W 1968 powrócił do niższej izby krajowego parlamentu, zasiadał w niej od tej pory nieprzerwanie do 1996 jako poseł V, VI, VII, VIII, IX, X, XI i XII kadencji. Każdorazowo startował z okręgu wyborczego w rodzinnym Neapolu. W parlamencie od 1981 do 1986 stał na czele frakcji poselskiej PCI. Od czerwca 1992 do kwietnia 1994 przewodniczył Izbie Deputowanych XI kadencji.

W maju 1996 w rządzie Romano Prodiego objął urząd ministra spraw wewnętrznych, pełniąc także obowiązki koordynatora obrony cywilnej. Funkcje te wykonywał do października 1998[2].

W 1989 został wybrany do Parlamentu Europejskiego III kadencji, był członkiem grupującej ugrupowania komunistycznej Grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej. Zrezygnował po trzech latach z mandatu[3] (w związku z objęciem stanowiska przewodniczącego Izby Deputowanych). Po raz drugi został europosłem w wyniku wyborów w 1999. Należał do frakcji socjalistycznej, przewodniczył przez całą kadencję Komisji Spraw Konstytucyjnych. Mandat eurodeputowanego V kadencji wykonywał do 2004[3].

23 września 2005 za zasługi społeczne prezydent Carlo Azeglio Ciampi mianował go dożywotnim senatorem[4]. Po wygranych przez centrolewicową koalicję Unia wyborów parlamentarnych w 2006 jego kandydatura została wysunięta na urząd prezydenta Włoch. 10 maja 2006, w czwartym głosowaniu, został wybrany na to stanowisko, otrzymując 543 głosów spośród 1009 elektorów[5]. Urzędowanie rozpoczął 15 maja 2006, rezygnując w rezultacie z mandatu senatora.

Ze względu na zaawansowany wiek wykluczał ubieganie się o reelekcję w wyborach w 2013[6]. Jednakże przedłużający się pat polityczny i idący za tym brak wyboru nowego prezydenta podczas pięciu głosowań, skłoniły polityka do wyrażenia zgody na kandydowanie z poparciem m.in. PD, PdL i SC[7]. 20 kwietnia 2013 podczas szóstego głosowania Giorgio Napolitano zdobył 738 głosów. Został tym samym wybrany na drugą kadencję jako pierwszy prezydent w historii Włoch[8].

Jako prezydent był określany przydomkiem Il principe rosso[9] („Czerwony książę”), co stanowi aluzję do jego wieloletniej komunistycznej przeszłości.

14 stycznia 2015 oficjalnie zrezygnował z urzędu prezydenta Włoch. W momencie rezygnacji był najstarszym prezydentem państwa w historii Europy[10]. Z urzędu powrócił do Senatu jako senator dożywotni, aktywnie uczestnicząc w pracach tej izby. W marcu 2018 był marszałkiem seniorem Senatu. W kwietniu tego samego roku został hospitalizowany, przeszedł zakończoną powodzeniem operację tętniaka aorty[11].

Odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Piotr Kowalczuk: Na kłopoty 88-latek. rp.pl, 27 kwietnia 2013. [dostęp 27 kwietnia 2013].
  2. Skład pierwszego rządu Romano Prodiego na stronie Rządu Republiki Włoskiej (wł.). [dostęp 21 marca 2011].
  3. a b Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 21 marca 2011].
  4. Carlo Azeglio Ciampi (le nomine) (wł.). quirinale.it. [dostęp 21 marca 2011].
  5. Napolitano elected Italy’s leader (ang.). bbc.co.uk, 10 maja 2006. [dostęp 21 marca 2011].
  6. Prezydent Włoch nie chce reelekcji. rp.pl, 15 kwietnia 2013. [dostęp 20 kwietnia 2013].
  7. Napolitano zgadza się na reelekcję. rp.pl, 20 kwietnia 2013. [dostęp 20 kwietnia 2013].
  8. Druga kadencja prezydenta Włoch. rp.pl, 20 kwietnia 2013. [dostęp 20 kwietnia 2013].
  9. Intervista del Presidente della Repubblica Giorgio Napolitano al Frankfurter Allgemeine (wł.). quirinale.it, 16 lipca 2006. [dostęp 21 marca 2011].
  10. Najstarszy prezydent w Europie zrezygnował. Giorgio Napolitano nie jest już prezydentem Włoch. tvp.info, 14 stycznia 2015. [dostęp 14 stycznia 2015].
  11. Włochy: 92-letni były prezydent przeszedł operację serca – Serwis Kardiologia. rynekzdrowia.pl, 25 kwietnia 2018. [dostęp 26 kwietnia 2018].
  12. Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana (wł.). quirinale.it, 28 października 1998. [dostęp 23 stycznia 2012].
  13. Rad Bieleho dvojkríža, I. trieda (słow.). prezident.sk. [dostęp 23 stycznia 2012].
  14. M.P. z 2012 r. poz. 873

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Giorgio Napolitano" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy