Illinois


Na mapach: 40°N 89°W/40,000000 -89,000000

Illinois w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Piramida wieku Rozmieszczenie ludności w Illinois

Illinois (wymowa:/ˌɪlɪˈnɔɪ/ IL-i-noy i) – stan w Stanach Zjednoczonych, leżący w części regionu Midwest nazywanej regionem Wielkich Jezior.

W 2010 roku angielskiego jako języka ojczystego używało 78,3% społeczeństwa, hiszpańskiego 12,7%, a polskiego 1,6% (195,6 tys. osób). Ludzie komunikujący się w innych językach stanowili w tymże roku 7,4%. W stanie tym żyje drugie co do wielkości w USA skupisko Polaków (około miliona[3]).

Stolicą stanu jest Springfield. Blisko 10 milionów osób zamieszkuje Chicago, które jest trzecim co do wielkości obszarem metropolitalnym w Stanach Zjednoczonych[4].

Spis treści

Historia | edytuj kod

  • 1673 – dotarli tu francuscy odkrywcy o. Jacques Marquette i Louis Joliet
  • 1699 – Francuzi odkryli indiańskie przedkolonialne miasto Cahokia
  • 1763 – Illinois przeszedł na własność Wielkiej Brytanii
  • 1809 – powstało Terytorium Illinois z gubernatorem Ninianem Edwardsem
  • 1812 – w czasie wojny z Indianami nastąpiła ewakuacja niewielkiego Fortu Dearborn (dzisiaj w centrum Chicago), ale załoga została zmasakrowana w pobliżu przez Indian ze szczepu Potawatomi
  • 1818 – Illinois jako 21. stan dołączyło do Unii
  • 1825 – otwarcie kanału Erie
  • 1837 – Chicago otrzymało prawa miejskie. Liczy 4 tys. mieszkańców
  • 1845 – Galena, krajowy ośrodek wydobycia ołowiu, stała się największym miastem stanu
  • 1858 – w szeregu debat publicznych zdobył popularność adwokat ze Springfield, Abraham Lincoln
  • 1865 – pogrzeb Lincolna w Springfield
  • 1871 – Wielki Pożar w Chicago pochłonął większość miasta
  • 1893 – Wystawa Światowa w Chicago zmieniła oblicze miasta
  • 1900 – rzeka Chicago zmieniła swój bieg i zamiast nieść zanieczyszczenia metropolii do Jeziora Michigan, niosło je odtąd do Mississippi i Zatoki Meksykańskiej
  • 1942 – 2 grudnia na University of Chicago dokonano pierwszej reakcji atomowej
  • 1968 – studenckie zamieszki w Chicago
  • 1974 – zakończono budowę Sears Tower, wówczas najwyższego budynku na świecie
  • 1992 – kanały komunikacyjne pod miastem zalane zostały wodami rzeki Chicago
  • 2001 – Boeing przeniósł siedzibę z Seattle do Chicago

Geografia | edytuj kod

Typowa geografia kamiennych wąwozów zalesionych koryt rzek w Illinois, Shawnee National Forest

Demografia | edytuj kod

Spis ludności z roku 2010 stwierdza, że stan Illinois liczy 12 830 632 mieszkańców, co oznacza wzrost o 411 339 (3,3%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 6,0% populacji, 22,6% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 15,2% to osoby mające 65 i więcej lat. 50,8% ludności stanu stanowią kobiety[5].

Język | edytuj kod

Najpowszechniej używanymi językami są[6]:

Rasy i pochodzenie | edytuj kod

Według spisu z 2010 roku, 77,1% mieszkańców stanowiła ludność biała (61,3% nie licząc Latynosów), 14,6% to Murzyni lub Afroamerykanie, 5,7% to Azjaci, 2,0% miało rasę mieszaną, 0,6% to rdzenna ludność Ameryki, 0,1% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 17,3% ludności stanu[5].

Największe grupy stanowią osoby pochodzenia niemieckiego (20,9%), meksykańskiego (13,3%), irlandzkiego (13,1%), polskiego (7,8%), angielskiego (6,5%) i włoskiego (6,4%). Obecne są także duże grupy (ponad 100 tys.) osób pochodzenia francuskiego, szkockiego, szwedzkiego, hinduskiego, portorykańskiego, holenderskiego, norweskiego, chińskiego, filipińskiego, rosyjskiego, czeskiego i greckiego[7][8].

Religia | edytuj kod

Dane z 2014 r.[9]:

Symbole stanu | edytuj kod

  • Dewiza: Stanowa suwerenność – narodowa jedność
  • Przydomek: Prairie State (The Land of Lincoln)
  • Znaczenie przydomku: Stan Prerii (Ziemia Lincolna)
  • Symbole: kwiat: fiołek; ptak: kardynał; drzewo: dąb biały.

Podział administracyjny | edytuj kod

 Osobny artykuł: Lista hrabstw w stanie Illinois.

Stan Illinois podzielony jest na 102 hrabstwa, z których największym, zarówno pod względem ludności, jak i powierzchni, jest hrabstwo Cook, na terenie którego położona jest większość aglomeracji Chicago. Stolicą stanu jest miasto Springfield, położone w środkowej części stanu, w hrabstwie Sangamon. Największym miastem jest Chicago, położone w północno-wschodniej części stanu, nad jeziorem Michigan. Pozostałe duże miasta to: Aurora, Rockford, Naperville, Joliet i Peoria.

Gospodarka | edytuj kod

Przemysł i bogactwa naturalne | edytuj kod

  • wydobywczy – ołów, węgiel
  • metalowy, spożywczy, przetwórczy, maszynowy, elektroniczny

Rolnictwo i hodowla | edytuj kod

  • uprawy – kukurydza, soja, pszenica
  • hodowla – bydło mleczne, drób

Handel | edytuj kod

Uczelnie | edytuj kod

Interesujące miejsca | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: Illinois, www.census.gov [dostęp 2018-01-04]  (ang.).
  3. Poles in the U.S.
  4. Major Agglomerations of the World - Population Statistics and Maps, citypopulation.de [dostęp 2019-01-20] .
  5. a b U.S. Census Bureau QuickFacts: Illinois; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2019-01-20]  (ang.).
  6. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-01-20] .
  7. U.S. CensusU.S.C. Bureau U.S. CensusU.S.C., American FactFinder - Results, factfinder.census.gov [dostęp 2019-01-20]  (ang.).
  8. Ancestry in Illinois (State), statisticalatlas.com [dostęp 2019-01-20] .
  9. Adults in Illinois. Pew Research Center, 2014. [dostęp 2019-01-14].
  10. State Membership Report. The ARDA. [dostęp 2019-01-14].
Kontrola autorytatywna (stan USA):
Na podstawie artykułu: "Illinois" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy