Joseph Conrad


Joseph Conrad w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Bark Otago pod pełnymi żaglami, drobnicowiec, którego był kapitanem w latach 1888–1889. Ilustracja z pierwszego wydania Zwierciadła morza (1906) sporządzona według wskazówek autora[2] Willa „Konstantynówka” w Zakopanem, miejsce pobytu Josepha Conrada w 1914

Joseph Conrad, właściwie Józef Teodor Konrad Korzeniowski[3][4][5] herbu Nałęcz (ur. 3 grudnia 1857 w Berdyczowie, zm. 3 sierpnia 1924 w Bishopsbourne) – angielski pisarz i publicysta polskiego pochodzenia.

Józef Korzeniowski był synem pisarza Apollona Korzeniowskiego. Nie ukończywszy gimnazjum, wyjechał w 1874 do Francji i zaciągnął się na statek jako prosty marynarz. W 1894 osiadł w Anglii i poświęcił się pracy pisarskiej; zaledwie rok później wydał pierwszą powieść Szaleństwo Almayera. Publikując na obczyźnie używał pseudonimu „Joseph Conrad”, który utworzył z imion: Józef i Konrad. Wybitna twórczość Korzeniowskiego pozostaje zjawiskiem odosobnionym w literaturze światowej, łącząc w sobie nurt romantyzmu z pozytywizmem, symbolizmu z impresjonizmem. Michał Choromański w tytule jednej z powieści nazwał Josepha Conrada „Słowackim wysp tropikalnych”. Większość przekładów na język polski, autoryzowanych przez Korzeniowskiego, jest dziełem kuzynki pisarza Anieli Zagórskiej[6].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Korzeniowski urodził się w 1857 roku w Berdyczowie jako syn działacza niepodległościowego i społecznego Apollona Korzeniowskiego i Ewy z Bobrowskich, którzy pobrali się w tym samym roku[7]. Korzeniowscy należeli do rodzin szlacheckich pozbawionych ziemi po powstaniu listopadowym[7]. W 1861 roku rodzina przeniosła się do Warszawy[7]; Ze względu na polityczne zaangażowanie ojca, Korzeniowscy przeprowadzali się dosyć często. Apollo Korzeniowski dołącza do grupy aktywistów sprzeciwiających się Imperium Rosyjskiemu[8]. W nowym mieszkaniu przy Nowym Świecie 45 odbyło się pierwsze posiedzenie Komitetu Miejskiego, będącego zalążkiem Komitetu Centralnego Narodowego[7].

Jeszcze w tym samym miesiącu Apollo został aresztowany pod kilkoma zarzutami, wśród których było stworzenie organizacji konspiracyjnej[8]. W 1861 rodzice Korzeniowskiego zostali zesłani za działalność przeciwko caratowi w głąb Rosji, do Permu. Jego wuj, Stefan Bobrowski, był jednym z przywódców powstania styczniowego. Już po drodze, w Moskwie, Korzeniowscy dowiedzieli się, że dzięki interwencji znajomego udało się zamienić Perm na nieco bliższą Wołogdę. W 1863 roku wyrok Apollona został złagodzony i rodzina przeniosła się do Czernihowa na Ukrainie, gdzie warunki życiowe były łatwiejsze niż w Wołogdzie[8]. 11 kwietnia 1865 w Czernihowie matka pisarza zmarła na gruźlicę[7], zaś on trafił pod opiekę jej brata – Tadeusza Bobrowskiego. Po powrocie ojca z wygnania w 1867 przenieśli się do znajdującego się na terenie austriacko-węgierskiej monarchii Lwowa, gdzie panował przyjaźniejszy dla działalności Apollona klimat polityczny. Dwa lata później zamieszkali w Krakowie[8], gdzie pisarz uczył się w gimnazjum św. Anny, lecz szkoły nie ukończył.

W sierpniu 1873 roku Bobrowski wysłał Konrada do Lwowa, do szkoły z internatem dla chłopców osieroconych w powstaniu styczniowym, prowadzonej przez kuzyna Bobrowskiego. Rok później z nieznanych powodów wuj zabrał Korzeniowskiego z powrotem do siebie[8].

Francuska marynarka handlowa | edytuj kod

Apollo Korzeniowski zmarł 23 maja 1869. Przyczyną śmierci była, tak samo jak w przypadku matki, gruźlica[8]. W wieku trzynastu lat Korzeniowski zdecydował, że chce związać swoją przyszłość z morzem. Jako niespełna siedemnastolatek w 1874 wyjechał do Marsylii, gdzie pracował jako marynarz. Prócz tego otrzymywał od wuja roczne uposażenie w niebagatelnej wysokości 2 tysięcy franków[9]. Z Marsylii dwukrotnie żeglował na Martynikę, po raz pierwszy jako pasażer, za drugim razem jako praktykant na barku „Mont Blanc”[9]. Później jako steward na żaglowcu „Saint Antoine” odwiedził Karaiby oraz Amerykę Południową[9] (echa tych podróży pojawiły się w jego późniejszej twórczości).

Niedługo po powrocie pojawiły się problemy wynikające z obywatelstwa – jako poddany cara podlegał obowiązkowi służby wojskowej, co uniemożliwiało mu pracę we francuskiej flocie bez pozwolenia od rosyjskiego konsula[9]. Kiedy próbował zaciągnąć się na kolejny statek pod francuską banderą, okazało się, że brakuje mu potrzebnych dokumentów. Imperium Rosyjskie było w stanie wojny z Turcją, a pisarz był w wieku poborowym. Chcąc dalej pływać, musiał znaleźć statek inny niż francuski lub pozbyć się rosyjskiego obywatelstwa. Pozbawiony pozwolenia władz rosyjskich Korzeniowski popadł w długi i usiłował popełnić samobójstwo[9] (strzelił sobie w pierś, nie uszkadzając jednak żadnego istotnego organu, dzięki czemu przeżył i szybko doszedł do siebie. Bobrowski po otrzymaniu telegramu o tym zdarzeniu odwiedził pisarza oraz zadecydował, że ogłoszą, że młody marynarz został ranny w pojedynku[10]). Korzeniowski był też zamieszany w przemyt broni dla zwolenników Karola VII, pretendenta do tronu Hiszpanii.

Brytyjska marynarka handlowa | edytuj kod

Razem z wujem Korzeniowski uznał, że najkorzystniejszym w jego sytuacji będzie zaciągnięcie się na statek brytyjskiej marynarki handlowej. Bobrowski spłacił długi podopiecznego i podniósł jego roczną pensję[9]. W lipcu 1878 roku Korzeniowski wyjechał do angielskiego Lowestoft i rozpoczął służbę w brytyjskiej marynarce handlowej[9]. Początkowo służył na przybrzeżnym szkunerze węglowym, później ruszył do Australii[9]. W 1880 roku zdał egzamin na drugiego oficera i zaciągnął się na bark „Palestine” zmierzający do Bangkoku[9]. Statek nigdy nie osiągnął celu, gdyż w trakcie rejsu doszło do samozapłonu ładunku i zatonięcia[9]. Załoga, a wśród niej Korzeniowski, dotarła do Muntoku, a później do Singapuru[9]. W ciągu kilku tygodni znalazł się z powrotem w Londynie[9].

W 1884 roku zdał egzamin na pierwszego oficera, a dwa lata później uzyskał stopień kapitana i otrzymał obywatelstwo brytyjskie[9]. W 1888 otrzymał nominację na kapitana barkuOtago”, na którym pływał między Australią i Azją[9] – doświadczenia z pierwszego samodzielnego kapitańskiego rejsu zawarł w powieści Smuga cienia.

W lipcu 1886 roku Korzeniowski aplikował o obywatelstwo brytyjskie. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie i pisarz otrzymał je już w kolejnym miesiącu, 18 sierpnia. Trzy lata później po wielu próbach i petycjach skierowanych do rosyjskiego ministerstwa spraw wewnętrznych, Korzeniowski stracił w końcu status obywatela Imperium Rosyjskiego[10].

W 1889 roku powrócił do Londynu i przez dłuższy czas pozostawał bez pracy[9]; żył z oszczędności i udziałów w firmie Baar, Moering and Company[9]. Rozpoczął także pisanie swojej pierwszej powieści Szaleństwo Almayera[9], która ukazała się drukiem sześć lat później (29 kwietnia 1895). Pod koniec roku pojawiła się okazja do pracy – Belgijska Spółka Akcyjna do Handlu z Górnym Kongiem poszukiwała kapitana znającego język francuski, który podjąłby się podróży w górę Konga[9]. Po intensywnych przygotowaniach w 1890 roku oraz kilku podróżach między Brukselą a Londynem Korzeniowski pojechał do Bordeaux, a stamtąd parowcem, wraz z belgijskim oficerem Prosperem Harou, do Afryki[9]. Cel przedsięwzięcia utrzymywany był w tajemnicy; Korzeniowski był przekonany, iż popłyną z ekspedycją badawczą w głąb Czarnego Lądu[9].

Maya Jasanoff w biografii Josepha Conrada pisze, że celem wyprawy miało być zastąpienie przez Korzeniowskiego poprzedniego kapitana statku „Florida”: W styczniu 1890 roku statek „Florida” należący do SAB (Société Anonyme Belge du Commerce du Haut-Congo) zatrzymał się w Tshumbiri, dużej wiosce, gdzie rzeka Kongo zwęża się w stronę stumilowego kanału prowadzącego do Kinszasy. Kiedy załoga drogą wymiany próbowała uzyskać jedzenie i zajmowała się wycinaniem drzew na opał, doszło do utarczki i jeden z członków załogi został ranny. Kapitan, Duńczyk Johannes Freiesleben, udał się na brzeg, by wyjaśnić sprawę i zażądać zadośćuczynienia. „Nie chcę żadnych obcych w mojej wiosce” – powiedział mu wódz. „Pewnie przyjechaliście tu plądrować, wracajcie więc na swój statek albo wszyscy zginiecie”. Freiesleben schwytał wodza jako zakładnika, a wówczas jeden z wieśniaków strzelił mu z muszkietu w brzuch. Inżynier „Floridy” dołożył do pieca i pospiesznie oddalił statek. Freiesleben zginął na miejscu”[11].

12 czerwca dotarł do Bomy, ówczesnej stolicy kraju, skąd ruszył na wschód do Matadi[12]. Tam poznał brytyjskiego konsula, Irlandczyka Rogera Davida Casementa[12] – w przeciwieństwie do innych napotkanych Europejczyków Casement wydawał się „ogromnie inteligentny i bardzo sympatyczny”[12]. Od niego też Korzeniowski dowiedział się o polityce represji, jaką stosowali Europejczycy w Kongu[12].

28 czerwca Korzeniowski i Harou ruszyli do Leopoldville, niesieni w hamakach lub na plecach tragarzy przez mokradła[12]; obaj w trakcie nabawili się malarii[12]. 8 lipca dotarli do stacji transportowej w Manyandze, zarządzanej przez Reginalda Heyna[12]. Po 17 dniach odpoczynku udali się w dalszą drogę, by wreszcie na początku sierpnia dotrzeć do celu[12].

Na miejscu niestety okazało się, że parowiec „Florida”, którego kapitanem miał zostać Korzeniowski, został uszkodzony[12]. Podczas oczekiwania nawiązał znajomość z Camillem Delacommunem, zastępcą dyrektora spółki i bratem Alexandre’a Delacomunne’a[12]. Belg nie przypadł Korzeniowskiemu do gustu: „Dyrektor jest zwykłym handlarzem kości słoniowej, pełnym niskich instynktów; uważa siebie za handlowca, a w istocie jest czymś w rodzaju afrykańskiego sklepikarza”[12]. Prócz tego Delacommune nie znosił Anglików, a właśnie za Anglika uważał Korzeniowskiego[12]. W efekcie uznał, że poczynione Polakowi obietnice nie są wiążące, jako że nie pojawiły się w kontrakcie[12].

Z uwagi na niemożliwość wykonania zakontraktowanego zadania Korzeniowskiemu polecono, aby udał się do Stanleyville i przywiózł Georges’a Antoine’a Kleina, tamtejszego dyrektora chorego na febrę[12]. Do Stanleyville Korzeniowski popłynął na parowcu „Król Belgów”, ale tylko w charakterze pierwszego oficera, pod komendą Duńczyka Ludviga Kocha[12]. Prócz nich na pokładzie znajdowali się także Camille Delacommune, agenci spółki, mechanik Gossens oraz 25 tubylczych członków załogi. Parowiec holował także dwie barki z drewnem oraz dwa czółna[12].

3 sierpnia „Król Belgów” opuścił Leopoldville[12]. Dzielącą obie osady odległość 1700 km parowiec pokonał w 28 dni i dotarł do Stanleyville 1 września[12]. Bardzo chorego Kleina zabrano na pokład; zachorował również Koch, przez co dowództwo przejął Korzeniowski[12]. Parowiec ruszył w powrotną drogę. 21 września, na trzy dni przed dotarciem do portu-matki zmarł Klein, którego pochowano w przybrzeżnej wiosce[12].

Zawiedziony ekspedycją Korzeniowski po dotarciu na miejsce liczył, że obejmie dowództwo na przyrzeczoną „Floridą”, która wyremontowana miała ruszyć do Katangi[12]. Polak nie był w stanie porozumieć się jednak z lokalnymi Europejczykami, a prócz tego był bardzo wycieńczony – cztery razy zapadał na febrę i raz na dyzenterię[12]. Zarząd kompanii powiadomił go, że jednostka, nad którą mógłby objąć komendę, najwcześniej pojawi się w czerwcu 1891 roku, wobec czego przez większość czasu pozostawał bezrobotny[12]. Przez kilka tygodni miał dokonywać nadzoru nad wyrębem drewna pod budowę stacji w Bamou, lecz nawrót choroby uniemożliwił to przedsięwzięcie[12].

17 października ruszyła ekspedycja do Katangi[12]. Korzeniowski już po dwóch dniach zadecydował o powrocie do Europy[12]. Wracając, zatrzymał się w Manyandze, aby podreperować nadwątlone zdrowie, a później czółnem został zabrany do Matadi, przy czym o mało nie utonął, wypadłszy z chybotliwej łódki[12]. W styczniu 1891 roku dotarł do Brukseli, a w lutym był z powrotem w Londynie[12].

Afrykańskie przygody pozostawiły po sobie piętno – Korzeniowski był schorowany i wycieńczony psychicznie[12]. Przez kilka następnych miesięcy leczył się w Wielkiej Brytanii i Francji[12]. W latach 1891–1893 pływał jako pierwszy oficer na kliprze pasażerskim „Torrens”, na którego pokładzie dwukrotnie odwiedził Australię[12]. Udał się również na Ukrainę w odwiedziny do wuja[12].

Ostatnią jednostką, na której pływał, była „Adowa”. Służył na niej na przełomie 1893 i 1894 roku jako drugi oficer[12]. Statek miał posłużyć jako transportowiec dla emigrantów ruszających do Kanady, ale projekt spalił na panewce i „Adowa” stała zacumowana w porcie w Rouen, a potem powróciła do Londynu[12].

Życie rodzinne | edytuj kod

24 marca 1896 roku pisarz wziął ślub cywilny z poznaną rok wcześniej osiemnastoletnią Jessie George w urzędzie przy St George Hanover Square. W 1898 roku urodziło się ich pierwsze dziecko, któremu nadali imię Alfred Borys. Chwilę po narodzinach Alfreda para przeniosła się do wsi Pent w Wielkiej Brytanii. W 1906 roku na świat przyszło drugie dziecko pisarza, które nazwał John. W kolejnym roku z powodu długów rodzina przeprowadziła się do mniejszego, czteropokojowego domu w Kent[13].

Wraz z wybuchem I Wojny Światowej Conradowie po raz pierwszy udali się wspólnie do Polski. Początkowo ukrywali się w pensjonacie jego kuzynki, Anieli Zagórskiej, w Zakopanem. W październiku uzyskali pozwolenie na wyjazd i w listopadzie trafili z powrotem do Anglii. W 1916 roku syn pisarza, Borys, został powołany do wojska i wyruszył na kontynent na front, z którego wrócił straumatyzowany[14].

3 sierpnia 1924 roku Joseph Conrad umarł w posiadłości Oswalds we wsi Bishopsbourne, prawdopodobnie na zawał serca. Został pochowany na cmentarzu przy katedrze Canterbury, pod imieniem i nazwiskiem „Joseph Teador Conrad Korzeniowski”[14].

Kariera pisarska | edytuj kod

Na początku 1894 roku Korzeniowski porzucił karierę marynarza i poświęcił się pisarstwu[12]. Ukończył Szaleństwo Almayera w 1895 roku.

Mimo uznania krytyki nie był pisarzem znanym – dopiero w 1916 roku wraz z ukazaniem się Gry losu zdobył popularność i wydobył się z nękających go problemów finansowych.

Choć jest uznawany za jednego z największych stylistów w całej angielskiej literaturze, to do końca życia mówił po angielsku z silnym, obcym („polskim”) akcentem. Conrad znał biegle francuski, którego używał, stosując ulubiony, marsylski akcent. Znał też niemiecki. Pod koniec życia nosił się z zamiarem powrotu do Polski, ale zbyt wiele spraw trzymało go w Anglii. Wypowiadał się o sprawach polskich w publicystyce. Poparł m.in. pożyczkę, rozpisaną w 1920 roku w USA przez rząd walczącej z bolszewikami Polski.

Twórczość | edytuj kod

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Problematykę powieści Conrada można określić jako psychologiczno-moralną. Akcja jego utworów przeważnie rozgrywa się na morzu, wśród marynarzy, w egzotycznej scenerii Oceanu Indyjskiego, jego wysp i archipelagów. Te specyficzne warunki życia na morzu stały się w jego powieściach doskonałym tłem dla rozważań na temat granic moralnych i etycznych. Conrad stawiał pytania, na które niełatwo odpowiedzieć. Jakie są granice odpowiedzialności człowieka w obliczu zagrożenia przychodzącego z zewnątrz? Czy przy zasadach moralnych i tych, które wyznacza etyka zawodu, należy trwać za wszelką cenę, nawet wobec groźby utraty życia? Jakim próbom charakteru jest w stanie sprostać człowiek? Jakie jest znaczenie ludzkiej solidarności?

Moralistyka Conrada, a zwłaszcza konieczność dokonywania trudnych wyborów w sytuacjach ekstremalnych, poszukiwanie granic między dobrem a złem, między prawdą a fałszem, szukanie odpowiedzi na pytanie, czym jest honor człowieka – wszystko to ma wymiar ponadczasowy. Stąd popularność jego utworów np. w pokoleniu konspiratorów i członków ruchu oporu przeciw faszyzmowi w latach II wojny światowej, na co zwrócił uwagę m.in. Michał Choromański w książce Słowacki Wysp Tropikalnych. Postawy osobowe i wybory etyczne wobec zła absolutnego i załamania się lub braku normalnych mechanizmów społecznych są tematem wielu powieści Conrada. Sytuacje takie były jasno widoczne w wyborach i decyzjach uczestników konspiracji wobec świadomie wprowadzonego przez okupanta niemieckiego rozkładu moralnych podstaw funkcjonowania społeczeństwa.

Szczegółowym badaniom twórczości Josepha Conrada poświęcone jest międzynarodowe Joseph Conrad Society[15] zrzeszające wielu cenionych badaczy literatury. Stowarzyszenie to wydaje naukowy półrocznik The Conradian poświęcony badaniom twórczości i życia pisarza[16]. Wieloletnim członkiem tego stowarzyszenia jest wybitny conradysta polsko-kanadyjski Andrzej Busza. W 1966 wydał on książkę Conrad’s Polish Literary Background (Polskie tło literackie Conrada). Do tematu Conrada powrócił w opublikowanym wspólnie ze znanym literaturoznawcą angielskim J.H. Stape opracowaniu Joseph Conrad. The Rover. Inną wybitną badaczką życia i twórczości tego pisarza była Barbara Koc, która w oparciu o zbiory Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego stworzyła pierwsze opracowanie jego korespondencji[17]. Wybitnym badaczem życia i twórczości Conrada jest Zdzisław Najder, autor m.in. książki „Życie Conrada Korzeniowskiego”[18].

Powieści | edytuj kod

Zbiory nowel i opowiadań | edytuj kod

zawiera: Karain, wspomnienie, Idioci, Placówka postępu, Powrót, Laguna zawiera: Młodość, Jądro ciemności, U kresu sił zawiera: Tajfun, Amy Foster, Falk, Jutro zawiera: Gaspar Ruiz, Donosiciel, Bestia, Anarchista, Pojedynek, Il Conde zawiera: Uśmiech fortuny, Tajemny wspólnik, Freja z Siedmiu Wysp zawiera: Plantator z Malaty, Wspólnik, Gospoda dwóch wiedźm, Dla dolarów zawiera: Dusza wojownika, Książę Roman, Opowieść, Czarny oficer

Dramaty | edytuj kod

Eseje i wspomnienia | edytuj kod

Adaptacje | edytuj kod

Twórczość Conrada doczekała się wielu adaptacji (bezpośrednich i pośrednich) teatralnych i filmowych.

Filmowe | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Josepha Conrada.

Teatralne | edytuj kod

Tadeusz Baird skomponował dramat muzyczny z librettem Jerzego S. Sity według noweli Jutro z tomu Tajfun i inne opowiadania. Prapremiera utworu miała miejsce w Warszawie 19 września 1966 roku[20].

W latach sześćdziesiątych XX wieku Telewizja Polska przygotowała i wyemitowała cykl przedstawień Teatru TV opartych na dziełach Conrada. Były to sławne Wieczory z Conradem, a pokazane w tym cyklu dzieła pisarza to m.in. Korsarz, Falk, Murzyn z załogi „Narcyza”, Freja z Siedmiu Wysp, Tajny agent i Smuga cienia. W Polsce znane adaptacje teatralne prozy Conrada zawdzięczamy głównie reżyserowi Zygmuntowi Hübnerowi; w 1980 wystawił na deskach Teatru Powszechnego w Warszawie Spiskowców opartych na powieści W oczach Zachodu. W 1987 powtórzył tę inscenizację, adaptując ją do potrzeb Teatru TV[21].

W roku Conradowskim (2007) Kristian Nehrebecki wystawił oryginalną adaptację fragmentów Lorda Jima pt. Lord Jim – proces[22]. Oryginalność tej adaptacji polegała na zastąpieniu tradycyjnej sceny teatralnej pomieszczeniami okrętowymi na Darze Pomorza.

Komiksowe | edytuj kod

Kongo. Józefa Konrada Teodora Korzeniowskiego podróż przez ciemności. Christian Perrissin, Tom Tirabosco. 2013 (pol. 2017)

Jądro ciemności. Joseph Conrad, scen. i rys. Tomasz Bohajedyn. 2016

Jądro ciemności – powieść graficzna na podstawie powieści: Josepha Conrada adaptacja tekstu: David Zane Mairowitz tłumaczenie: Magda Heydel ilustracje: Catherine Anyago, 2017.

Powieściowe | edytuj kod

Serce ciemności. Joseph Conrad. Spolszczenie Jacek Dukaj. 2017

Upamiętnienie | edytuj kod

Pomnik Józefa Korzeniowskiego w Gdyni Pomnik Józefa Korzeniowskiego w Wołogdzie, Rosja

Na wniosek Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zgłoszony przez Polski Komitet do spraw UNESCO (poparty przez Komitet do spraw UNESCO Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej) 150. rocznica urodzin Josepha Conrada-Korzeniowskiego wpisana została do kalendarza rocznic UNESCO na rok 2007. Honorowy patronat nad obchodami „Roku Conradowskiego” w Polsce objął prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński.

W 2007 roku Narodowy Bank Polski wyemitował komplet monet z okazji 150. rocznicy urodzin pisarza (o nominałach 2 zł, 10 zł, 200 zł)[23]

W 1976 roku w Gdyni odsłonięto pomnik Conrada autorstwa Zdzisława Kosedy i Wawrzyńca Sampa[24].

28 kwietnia 2013 r. w Wołogdzie na miejscu, gdzie niegdyś stał dom, w którym podczas zesłania zamieszkała rodzina Korzeniowskich, odsłonięto pomnik Conrada. W miejscowej bibliotece otwarto zaś stałą wystawę poświęconą pisarzowi.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2017 m.in. Rokiem Josepha Conrada Korzeniowskiego[25][26].

5 grudnia 1977 w Warszawie jednej z ulic na terenie obecnej dzielnicy Bielany zostało nadanie imię Josepha Conrada[27].

Wybrane jednostki pływające o nazwie Conrad | edytuj kod

  • Nazwę „Joseph Conrad” w (2009 r.) noszą szwedzki statek handlowy i polski jacht[28]
  • Nazwę „Joseph Conrad” nosi stacjonujący w Mystic w stanie Connecticut pełnorejowiec trójmasztowy – dawny duński „Georg Stage”, wsławiony rejsem Alana Villiersa dookoła świata.
  • ORP Conrad – polski lekki krążownik, ex. brytyjski HMS „Danae”; jeden z dwóch przekazanych Polsce brytyjskich krążowników lekkich typu „D” (4.850 ton, 5x152 etc.). ORP „Conrad” zasłynął m.in. symbolicznym „zajęciem” od strony morza bazy Kriegsmarine w Wilhelmshaven.
  • Po wojnie pod polską banderą handlową służyły dwa pływające „pomniki” Józefa K. Korzeniowskiego. Pierwszy to jugosłowiańskiej budowy drobnicowiec motorowy ze stoczni Brodogradiliste Rijeka, zbliżony do krajowego typu B-516, utracony tragicznie w grudniu 1972 roku w Haiphongu (Wietnam płn.) po zbombardowaniu przez US Navy[29], a drugi – to półpojemnikowiec typu B-467 „rodem” ze Stoczni im. A. Warskiego w Szczecinie, po wejściu do służby jeden z najszybszych drobnicowców pod polską banderą.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Inauguracja Muzeum Josepha Conrada-Korzeniowskiego w Berdyczowie,Музей Джозефа Конрада в храмі Босих Кармелітів.
  2. Charles Clark: Joseph Conrad’s ship (ang.). New Zealand Geographic. [dostęp 2010-05-25].
  3. John G. Peters: The Cambridge introduction to Joseph Conrad. Cambridge: Cambridge University Press, 2006, s. 1. ISBN 0-521-83972-6.
  4. Podaje się różną kolejność imion pisarza; np. Nowa encyklopedia powszechna PWN t. I (Warszawa 1995) podaje Teodor Józef Konrad. Obecna wersja artykułu wzoruje się na internetowej stronie tejże encyklopedii; tę samą kolejność imion podaje Zdzisław Najder w biogramie Conrada w Polski Słownik Biograficzny.
  5. Najder Zdzisław: Jak się nazywał Joseph Conrad? (pol.). nbp.pl. [dostęp 15 lutego 2009].
  6. Czesław Miłosz: Historia literatury polskiej do roku 1939. Kraków: Instytut Wydawniczy „Znak”, 1993, s. 481. ISBN 83-7006-424-8.
  7. a b c d e Będkowski, s. 31.
  8. a b c d e f MayaM. Jasanoff MayaM., Joseph Conrad i narodziny globalnego świata, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2018, s. 329. 
  9. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Będkowski, s. 32.
  10. a b MayaM. Jasanoff MayaM., Joseph Conrad i narodziny globalnego świata, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2018, s. 330. 
  11. MayaM. Jasanoff MayaM., Joseph Conrad i narodziny globalnego świata, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2018, s. 190. 
  12. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai Będkowski, s. 33.
  13. MayaM. Jasanoff MayaM., Joseph Conrad i narodziny globalnego świata, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2018, s. 331. 
  14. a b MayaM. Yasanoff MayaM., Joseph Conrad i narodziny globalnego świata, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2018, s. 332. 
  15. Joseph Conrad Society (UK) – About the Society.
  16. The Conradian.
  17. Stefan Zabierowski „In memoriam prof. dr. hab. Barbara Koc (1925-2013), Yearbook of Conrad Studies (Poland) Vol. VIII 2013, s. 155–157.
  18. Zdzisław Najder, „Życie Conrada Korzeniowskiego”, 2 tomy, Wydawnictwo Alfa, Warszawa 1996.
  19. „An Outpost of Progress” at the IMDb.
  20. Józef Kański: Przewodnik operowy. Wyd. XI. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2014, s. 22–23. ISBN 978-83-224-0962-6.
  21. Złota lista Teatru TV.
  22. portal e-teatr.pl.
  23. Konrad Korzeniowski, Joseph Conrad (pol.). NBP. [dostęp 2015-02-10].
  24. A.Gosk: Pamięci Conrada - Korzeniowskiego. Akademia Morska w Gdyni, 2015-08-05. [dostęp 2018-06-15].
  25. M.P. z 2016 r. poz. 628.
  26. 2017 r. Rokiem Rzeki Wisły, Josepha Conrada – Korzeniowskiego, Marszałka Józefa Piłsudskiego, Adama Chmielowskiego i błogosławionego Honorata Koźmińskiego oraz Tadeusza Kościuszki. sejm.gov.pl, 2016-06-22. [dostęp 2016-10-17].
  27. Uchwała nr 32 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 1977 r. w sprawie nadania nazw ulicom, „Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 31 stycznia 1978 r., nr 1, poz. 1, s. 2.
  28. ITU: wyszukiwanie statku według nazwy – „Joseph Conrad” (ang.). [dostęp 9 kwietnia 2009].
  29. Zbombardowanie Józefa Conrada (pol.). Wiedza i Życie data dostępu = 2011-08-09.

Bibliografia | edytuj kod

  • Mateusz Będkowski. Polak w kongijskim piekle. Jak powstało Jądro Ciemności Josepha Conrada. „Mówią Wieki”, s. 31–33, 10 2013. ISSN 12304018
  • Wiktor Borysow Joseph Conrad w Rosji. Recepcja twórczości Conrada w krytyce rosyjskiej Czytelnik, Warszawa, 1987
  • Michał Choromański, Słowacki Wysp Tropikalnych, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1990.
  • Polska edycja „Morskich lat Conrada” Jerry Allen (przekł. M. B. Borowikowej) z 1971 roku.
  • Norman Sherry „Wschodni Świat Conrada”, Wydawnictwo Morskie Gdańsk 1972.
  • Norman Sherry „Zachodni Świat Conrada”, Wydawnictwo Morskie Gdańsk 1975.
  • Andrzej Braun: „Śladami Conrada” – Czytelnik Warszawa 1972.
  • Andrzej Braun: „Conrad – dotknięcie Wschodu”, Warszawa 1970.
  • Olivier Weber, Conrad (Paryż, Arthaud-Flammarion), 2011.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Joseph Conrad" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy