Maksym Krzywonos


Maksym Krzywonos w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Krzywonos w polskiej karykaturze. Ruiny Wysokiego Zamku we Lwowie, zdobytego w 1648 przez Maksyma Krzywonosa.

Maksym Krzywonos, także Maksym Krywonos[1], ukr. Максим Кривоніс (ur. ok. 1600 – zm. 1648) – pułkownik czerkaski kozackiego wojska zaporoskiego, jeden z głównych przywódców powstania Chmielnickiego. Pochodzenie nieznane, według jednej wersji pochodził z Mohylowa lub Ostroga, według innej – ówczesnego niemieckiego źródła - był Szkotem (przydomek miałby wówczas być dosłownym tłumaczeniem szkockiego nazwiska Cameron).

Brał udział m.in. w bitwach pod Żółtymi Wodami, Korsuniem, Konstantynowem i Piławcami. Zdobył m.in. Bar, Krzemieniec i Połonne. Brał udział w oblężeniu Lwowa w 1648 roku, gdzie na czele dowodzonych przez siebie kozaków zdobył Wysoki Zamek - podczas zdobywania którego został ranny i zmarł po kilku dniach[2][3]. Inna wersją jego śmierci jest, że zmarł podczas oblężenia Zamościa przez wojska kozackie, a przyczyną śmierci Krzywonosa miała być dżuma, jaka w formie epidemii wybuchła podczas oblężenia Zamościa, rana otrzymana w walce; pojawiają się także informacje o otruciu pułkownika przez jezuitów albo zamordowaniu go na rozkaz Bohdana Chmielnickiego, z którym był niejednokrotnie skonfliktowany, reprezentując radykalne, wojenne skrzydło wśród starszyzny kozackiej.

U Sienkiewicza | edytuj kod

Krzywonos pojawia się również w Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza jako jeden z głównych atamanów u boku Chmielnickiego. W ekranizacji Jerzego Hofmana postać Krzywonosa zagrał Maciej Kozłowski.

Przypisy | edytuj kod

  1. Natalia Jakowenko: Historia Ukrainy. Od czasów najdawniejszych do końca XVIII wieku. Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, 2000, s. 221.
  2. Fryderyk Papee "Historia miasta Lwowa w zarysie" ( rozdział 14 ) , Lwów - Warszawa 1924, Książnica Polska
  3. Aleksander Czołowski "Wysoki Zamek" ( rozdział VII ) , Lwów 1910 , Wydawnictwo Towarzystwa Miłośników Przeszłości Lwowa

Bibliografia, literatura | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Maksym Krzywonos" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy