Nagroda Akademii Filmowej


Nagroda Akademii Filmowej w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Nagroda Akademii Filmowej (ang. Academy Award), znana też jako Oscar (ang. Oscar) – nagroda przyznawana corocznie przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej[1] w dziedzinie filmu. Pierwsze rozdanie nagród odbyło się w 1929.

Nagradzane są wstępnie nominowane filmy, które w poprzedzającym roku kalendarzowym były wyświetlane w amerykańskich kinach. Uroczystość wręczenia Oscarów odbywa się zwykle wczesną wiosną. Oscary, z wyłączeniem jednej kategorii, przyznawane są przeważnie filmom anglojęzycznym. Ceremonia rozdania Oscarów od 2002 roku odbywa się w Teatrze Dolby w Hollywood (wcześniej teatr ten nosił nazwę Kodak Theatre-Teatr Kodaka). Nagroda ta jest uznawana za najbardziej prestiżową nagrodę filmową[2] pomimo, że dotyczy głównie kinematografii amerykańskiej.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Nagrody Akademii Filmowej ufundowano w tym samym roku (1927), co samą Akademię, skupiającą amerykańskich filmowców. Pierwsze nagrody zostały zaprezentowane w 1929 roku w Hollywood Roosevelt Hotel przy udziale 250 osób, ówczesna gala trwała zaledwie 15 minut. Początkowo Oscary budziły umiarkowane zainteresowanie, a przedstawiciele mediów opuścili pierwszą galę jeszcze przed jej zakończeniem. Do zwiększenia popularności nagród przyczyniły się media, radio, a następnie telewizja. Podczas pierwszej dekady wyniki były podawane do gazet do publikacji o godzinie 23.00 w noc gali. Przestano stosować tę metodę, gdy Los Angeles Times zapowiedział zwycięzców, zanim rozpoczęła się ceremonia. Do tego incydentu doszło w 1940 roku. W rezultacie od tego czasu Akademia stosuje zapieczętowane koperty do wyjawiania nazwisk zwycięzców. Poza kopertami zmieniło się także miejsce gali. Na początku lat 40. z hoteli uroczystość przeniesiono do teatrów. Pierwszym z teatrów, w jakich się odbyła, był Grauman’s Chinese Theatre, a odbywająca się w nim w 1944 roku ceremonia była pierwszą transmitowaną poza granice Stanów Zjednoczonych. Od 2002 roku nagrody są przyznawane w nowo zbudowanym Teatrze Dolby. Pierwsze gale wręczenia nagród Akademii miały najczęściej miejsce na przełomie marca i kwietnia. Począwszy od roku 2004 uroczystości odbywają się w ostatnią niedzielę lutego (z wyjątkiem roku 2006). Ogłaszaną z dużym wyprzedzeniem datę ceremonii przekładano w 1938 roku z powodu powodzi, jakie nawiedziły Los Angeles, w 1968 z powodu pogrzebu Martina Luthera Kinga i w 1981 z powodu próby zabójstwa Ronalda Reagana[3].

Statuetka | edytuj kod

Nagrodą jest statuetką przedstawiającą rycerza opierającego się na dwuręcznym mieczu, stojącego na rolce filmu posiadającej pięć szprych, z której każda symbolizuje jedną z grup zawodowych reprezentowanych w Akademii: aktorów, scenarzystów, reżyserów, producentów i techników. Statuetka waży ok. 3,9 kg (8,5 funta) i ma ok. 35 cm (13,5 cala) wysokości[4]. Wykonana jest z tzw. „britannium”, czyli stopu cyny (93%), antymonu (5%) i miedzi (2%), pokrytego 24-karatowym złotem[potrzebny przypis]. Statuetkę zaprojektował Cedric Gibbons w 1928 r. (według legendy pierwszy szkic wykonał na serwetce podczas bankietu), a jej odlew wykonał rzeźbiarz George Stanley[5]. W latach 1942, 1943 i 1944 statuetki zamiast z metalu wykonano z gipsu. Było to wyrazem troski Akademii Filmowej o losy wojny. Statuetki gipsowe wymieniono laureatom na metalowe w 1946 r.[4]

Statuetki są wykonywane przez jedną z fabryk w Chicago. Oficjalnie nagroda Akademii nazywana jest Academy Award of Merit, jednak od roku 1931 używa się potocznej nazwy Oscar, która została uznana za oficjalną w 1939. Pochodzi ona według jednej z legend od uwagi wygłoszonej w roku 1931 przez Margaret Herrick, bibliotekarkę Akademii, która na widok statuetki stwierdziła, że przypomina jej wuja Oscara Pierce’a. Usłyszeć to miał hollywoodzki dziennikarz Sidney Skolsky, któremu bardzo spodobało się to określenie i zaczął go używać w felietonach. Inna legenda głosi, że nazwę Oscar statuetce nadała aktorka Bette Davis.

Kategorie | edytuj kod

Geena Davis ze swoją statuetką za rolę drugoplanową w Przypadkowym turyście (1988) Brenda Fricker z Oscarem za role drugoplanową w filmie Moja lewa stopa (1989) Jennifer Hudson ze swoim Oscarem za rolę drugoplanową w filmie Dreamgirls (2006) Carly Simon z Oscarem za najlepszą piosenkę Let the River Run z filmu Pracująca dziewczyna (1988) Producenci Richard D. Zanuck i jego żona Lili Fini Zanuck z Oscarami za najlepszy film dla Wożąc panią Daisy (1989) Reżyser Brad Bird wraz Oscarem za film animowany Ratatuj (2007) Dolby Theatre podczas 75. gali rozdania Oscarów (2003)

W 1929 roku po raz pierwszy Nagrody Akademii przyznano w 13 kategoriach. Oscary są przyznawane w 24 kategoriach (w każdej z nich ogłasza się od 2 do 5 nominacji, oprócz kategorii „Najlepszy film” w której od 2009 roku nominuje się 10 filmów):

Produkcja | edytuj kod

Aktorskie | edytuj kod

Techniczne | edytuj kod

Dźwięk i efekty specjalne | edytuj kod

Muzyczne | edytuj kod

Kostiumy i charakteryzacja | edytuj kod

Animacje | edytuj kod

Dokumentalne | edytuj kod

Pozostałe | edytuj kod

Okolicznościowe | edytuj kod

Statystyki | edytuj kod

Rekordy | edytuj kod

Dotychczas trzem filmom udało się zdobyć najwyższą dotąd liczbę jedenastu oscarowych statuetek. Rekordowi zdobywcy Oscarów to:

Choć 11 Oscarów dostały trzy filmy, to jedynie Władca Pierścieni: Powrót króla otrzymał 100% nagród; Titanic nominowany był do 14 Oscarów, a Ben-Hur do 12.

Również trzem filmom udało się zdobyć pięć najważniejszych Oscarów (film, reżyseria, scenariusz, główna rola męska i kobieca):

Najwięcej, bo 14 nominacji, do nagrody otrzymały filmy:

Zdobywcy największej liczby nominacji:

Zdobywcy największej liczby nagród:

Osoby z największą liczbą nominacji, które nigdy nie zdobyły Oscara:

Najczęściej nagradzani aktorzy:

Najczęściej nominowany aktor:

Najczęściej nagradzana aktorka:

Najczęściej nominowana aktorka:

Najczęściej nagradzany reżyser:

Najczęściej nominowany reżyser:

Najczęściej nagradzany kraj w kategorii filmu obcojęzycznego:

  • Włochy – 11 Oscarów (plus 3 Nagrody Specjalne/Honorowe)

Najczęściej nominowany kraj w kategorii filmu obcojęzycznego:

  • Francja – 34 nominacje, 9 Oscarów

Najczęściej nagradzane filmy obcojęzyczne:

Najczęściej nominowany film obcojęzyczny:

Najmłodszy zdobywca Oscara:

Najstarszy zdobywca Oscara:

Zdobywca największej liczby statuetek podczas jednej edycji:

Zdobywca największej liczby nominacji podczas jednej edycji:

Najmłodsi i najstarsi | edytuj kod

Zestawienie obejmuje kategorie, w których przyznawane są nominacje.

Najlepszy aktor pierwszoplanowy:

Najlepsza aktorka pierwszoplanowa:

Najlepszy aktor drugoplanowy:

Najlepsza aktorka drugoplanowa:

Najlepszy reżyser:

Pozostałe | edytuj kod

Filmy animowane nominowane w kategorii najlepszego filmu:

Tylko pięciu kobietom w historii udało się zdobyć nominację w kategorii reżyseria:

Pierwsza i jedyna kobieta, która zdobyła Oscara dla najlepszego reżysera:

Pierwsza czarnoskóra osoba nagrodzona Oscarem:

Pierwszy Afroamerykanin, który zdobył Oscara za rolę pierwszoplanową:

Pierwsza Afroamerykanka, która zdobyła Oscara za rolę pierwszoplanową:

Aktorki nominowane do Oscara pięć razy z rzędu:

Aktorzy nominowani do Oscara cztery razy z rzędu:

Aktorzy i aktorki, którzy w dwóch kolejnych latach otrzymywali Oscary:

Ceremonie | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Historia Nagrody Akademii Filmowej na oficjalnej stronie Akademii.
  2. Oscary 2016. Tajemnice statuetki złotego rycerza. polskieradio.pl. [dostęp 2016-10-09].
  3. Grażyna Latos, Historia Oscarów, „Histmag.org”, 22 lutego 2009.
  4. a b Marek Hendrykowski, Historia filmowego Oscara, Wydawnictwa Filmowe i Artystyczne, Warszawa 1988, s. 28.
  5. Marek Hendrykowski, Historia filmowego Oscara, Wydawnictwa Filmowe i Artystyczne, Warszawa 1988, s. 27.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (wydarzenie cykliczne):
Na podstawie artykułu: "Nagroda Akademii Filmowej" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy