Oksywie


Na mapach: 54,548009°N 18,544575°E/54,548009 18,544575

Oksywie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Fragment Kępy Oksywskiej na mapie Gdyni i okolic z 1935.

Oksywie (kaszb. Òksëwié, niem. Oxhöft) – nadmorska dzielnica Gdyni granicząca z następującymi dzielnicami tegoż miasta: Babie Doły (od północy), Obłuże (od zachodu) oraz Śródmieście (od południa), a także z Morzem Bałtyckim od wschodu. Granica przebiega od północy ul. Zielona do skrzyżowania z ul. płk Dąbka, następnie ul. płk Dąbka do ul. Benisławskiego, od zachodu ul. Benisławskiego do ul. Śmidowicza, od południa ul. Śmidowicza do brzegu morza, od wschodu brzegiem morza.

Spis treści

Geneza nazwy | edytuj kod

Nazwa Oksywie występowała od XII w. Wywodzi się prawdopodobnie od staroskandynawskiego słowa oxihoved, oznaczającego głowę wołu, co mogło być nawiązaniem do kształtu Kępy Oksywskiej. Zachowały się następujące zapisy nazwy: Oxsiua, Oxive, Okciua, Oxue, Oxivia, Oxiuia, Oxiwia, Oxiew, Oxivija.

Inną teorią pochodzenia nazwy jest "okno solne", z uwagi na występujące pod ziemią pokłady soli domniemuje się, że istnieć tu mogło solne źródło.

Charakterystyka ogólna i historia | edytuj kod

Oksywie jest najstarszą osadą mieszczącą się na terenie dzisiejszej Gdyni. Niegdyś jej obszar zajmowały m.in. ciałopalne cmentarzyska pogańskie.

W późniejszych wiekach dzielnica była także świadkiem ważnych wydarzeń historycznych, bowiem to tu w pierwszych dniach II wojny światowej (10-19 września 1939) odbywała się obrona Kępy Oksywskiej. Niemcy zmienili nazwę dzielnicy na Oxhöft[1]. W dniach 28 marca - 5 kwietnia 1945 Oksywie stanowiło ostatni punkt oporu Niemców w znajdującej się pod okupacją Gdyni przed nacierającą Armią Czerwoną. W 2015 wzdłuż wybrzeża morskiego kosztem 19 mln zł zbudowano opaskę brzegową pełniącą również funkcje promenady o długości 1,7 km, z dostępem od Kolonii Rybackiej (wejście nr 5)[2][3].

W dzielnicy znajdują się lub znajdowały takie obiekty, jak np.:

  • poniemiecka torpedownia "Formoza"
  • Akademia Marynarki Wojennej mieszcząca się w klasycystycznych budynkach Zespołu Dowództwa Floty (bud. 1924-30)
  • najstarszy kościół w Gdyni pw. św. Michała Archanioła ufundowany przez Świętopełka, pochodzący z 1224; z najstarszej części świątyni do dziś zachowała się ściana zachodnia. Otoczony cmentarzem wzmiankowanym po raz pierwszy w 1687[4].
  • dwie koleje linowo-terenowe na klifie oksywskim - pierwsza kolej przy zejściu na plażę koło pętli autobusu 152 (z jednym wagonikiem, bez mijanki, na torze szerokości 620 mm, wykorzystywana regularnie do transportu ryb i sprzętu, nie przewozi ludzi), druga kolej znajduje się ok. 1,4 km na północ, na terenie tzw. Kolonii Rybackiej w Babich Dołach (nieczynna)[5].
  • Mauzoleum Gustawa Orlicz-Dreszera.
  • Centrum Techniki Morskiej.

Imię dzielnicy nosił m.in. polski okręt rakietowy ORP Oksywie.

Przypisy | edytuj kod

  1. www.gotenhafen.com.pl
  2. Zobacz, jak powstaje drugi gdyński bulwar
  3. Wolna niedziela. Spacer oksywskim bulwarem
  4. Anna, Krzysztof Jakubowscy „Pomorskie cmentarze”, Gdańsk 2012, ​ISBN 978-83-62129-73-7​, str. 54
  5. Lokalizację obydwu można znaleźć w Wikimapii: 1, 2

Zobacz też | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Oksywie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy