Saint-Pierre i Miquelon


Na mapach: 46°49′30″N 56°16′30″W/46,825000 -56,275000

Saint-Pierre i Miquelon w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Saint-Pierre i Miquelon (Wspólnota Saint-Pierre i Miquelon, Saint-Pierre-et-Miquelon, Collectivité territoriale de Saint-Pierre-et-Miquelon) – wspólnota zamorska Francji, obejmująca archipelag o tej samej nazwie, położony na Oceanie Atlantyckim, w Ameryce Północnej u południowych wybrzeży Nowej Fundlandii.

Spis treści

Geografia | edytuj kod

 Osobny artykuł: Geografia Saint-Pierre i Miquelon. Zdjęcie satelitarne ukazuje rzeźbę wysp

Powierzchnia wysp wynosi 242 km². Obejmuje ona 2 grupy wysp: Saint-Pierre (24 km²) i Miquelon (216 km²) oraz otaczające je liczne wysepki i skały.

Głównym elementem krajobrazu wysp są rozległe torfowiska oraz skaliste płaskowyże (wysokość do 240 m n.p.m., Morne de la Grande Montagne). Na stromych i wysokich brzegach gniazdują liczne ptaki morskie.

Terytorium zamieszkuje ponad 5500 osób (stan na rok 2017; liczba ta podlega nieznacznym wahaniom), z tego większość żyje w stolicy departamentu Saint-Pierre – 5,5 tys.[3]. Ponad 90% mieszkańców wysp to katolicy.

Strefa czasowa | edytuj kod

Zimą w Saint-Pierre i Miquelon obowiązuje Pierre & Miquelon Standard Time (PMST)[4] – jest to strefa czasowa, odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 45°, który różni się o 3 godziny od uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC-3:00).

Latem obowiązuje czas letniPierre & Miquelon Daylight Time (PMDT)[5] różniący się o 2 godziny od uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC-2:00).

Historia | edytuj kod

Wyspy, odkryte w 1535 przez Jacques’a Cartiera, zostały zasiedlone w XVII w. przez rybaków z zachodniej Francji, głównie Bretończyków i Basków. Od tej pory są one posiadłością francuską, choć pretensje do nich zgłaszali również Brytyjczycy (w latach 1713, 1778, 1793 i 1803 okupowali wyspy). W 1814 zostały oficjalnie uznane za kolonię francuską.

W roku 1940 wyspy znalazły się pod jurysdykcją reżimu Vichy. W grudniu 1941 wyspy zostały zajęte przez oddziały Wolnych Francuzów[6]. W latach 1946-1976 posiadały status terytorium zamorskiego. W 1976 uznano je za departament zamorski, a w 1985 przyznano im status zamorskiej wspólnoty.

Gospodarka | edytuj kod

Większość z mieszkańców do roku 1992 znajdowała zatrudnienie w rybołówstwie (głównie przy połowach dorsza), przemyśle rybnym, hodowli zwierząt futerkowych (srebrnych lisów i norek) i obecnie intensywnie rozwija się turystyka (kilkanaście tysięcy turystów rocznie) głównie Kanadyjczycy oraz Amerykanie i Francuzi.

Saint-PierreMiquelon Porty lotnicze na Saint-Pierre i Miquelon

Demografia | edytuj kod

 Osobny artykuł: Demografia Saint Pierre i Miguelon.

Ogólna liczba ludności wysp według spisu ze stycznia 2011 roku wynosiła 6 080, z których 5 456 mieszkało w Saint-Pierre a 624 w Miquelon-Langlade[7]. Według spisu z 1999 roku, 76% ludności urodziło się na archipelagu, a 16,1% urodziło się we Francji, gwałtowny wzrost z 10,2% w 1990. W tym samym spisie, mniej niż 1% ludności określiło się jako cudzoziemcy. Archipelag ma wysoki poziom emigracji, zwłaszcza wśród młodych ludzi, którzy często wyjeżdżają na studia, nie wracając potem. Nawet w czasach wielkiego dobrobytu połowów dorsza, przyrost ludności zawsze był ograniczony z powodu geograficznego oddalenia, surowego klimatu i nieurodzajnych gleb[8].

Historyczna populacja[9][10]: Lokalna flaga Saint Pierre i Miquelon

Etnografia

Podczas gdy pewne ruiny wskazują na obecność Indian na archipelagu, to jednak jest mało prawdopodobne stałe osadnictwo na tych ziemiach poza sezonowymi i okazjonalnymi wyprawami łowieckimi i myśliwskimi. Obecna ludność jest wynikiem napływu imigrantów z portów francuskich, głównie Normanowie, Baskowie, Bretończycy i Saintongeais, a także z Akadii i Nowej Fundlandii[11].

Języki

Mieszkańcy mówią w języku francuskim, a ich zwyczaje i tradycje są podobne do tych, które można znaleźć we Francji. Język francuski używany na archipelagu jest bliższy temu z Francji niż z Kanady, ale posiada wiele unikalnych cech[12]. Baskijski, wcześniej używany prywatnie w domach przez osoby o baskijskich korzeniach, zniknął z wyspy w końcu lat 50. XX wieku[13].

Religia | edytuj kod

Struktura religijna kraju w 2010 roku według Pew Research Center[14][15]:

Przypisy | edytuj kod

  1. Saint-Pierre and Miquelon (ang.). World Statesmen.org - Ben M. Cahoon. [dostęp 2015-01-22].
  2. The World Factbook — Central Intelligence Agency, www.cia.gov [dostęp 2017-10-03]  (ang.).
  3. INSEE: 975-Saint-Pierre-et-Miquelon. Populations légales des communes de la collectivité d'outre-mer (fr.). [dostęp 2016-11-14].
  4. PMST – Pierre & Miquelon Standard Time (ang.). timeanddate.com. [dostęp 2011-01-28].
  5. PMDT – Pierre & Miquelon Daylight Time (ang.). timeanddate.com. [dostęp 2011-01-28].
  6. Jonathan Fenby: Alianci. Kraków: Znak, 2007, s. 155.
  7. INSEE, Government of France. "Populations légales 2011 pour les communes de Saint-Pierre-et-Miquelon" (in French). Retrieved 2014-01-26.
  8. Insee − Institut national de la statistique et des études économiques | Insee, www.insee.fr [dostęp 2017-12-03]  (fr.).
  9. Consulter les indices et séries chronologiques (BDM) | Insee, www.bdm.insee.fr [dostęp 2017-11-26]  (fr.).
  10. Consulter les indices et séries chronologiques (BDM) | Insee, www.bdm.insee.fr [dostęp 2017-11-26]  (fr.).
  11. Ministère des Outre-mer, www.outre-mer.gouv.fr [dostęp 2017-11-26]  (fr.).
  12. Saint-Pierre and Miquelon | archipelago, North America | Britannica.com, www.britannica.com [dostęp 2017-11-26]  (ang.).
  13. Marc A. Cormier » » The Basque colony of Saint-Pierre et Miquelon, www.marccormier.com [dostęp 2017-11-26] [zarchiwizowane z adresu 2012-06-02] .
  14. Religious Composition by Country, in Percentages. The Pew Research Center. [dostęp 2014-08-10].
  15. Christian Population as Percentages of Total Population by Country. The Pew Research Center. [dostęp 2014-08-10].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (Wspólnota zamorska):
Na podstawie artykułu: "Saint-Pierre i Miquelon" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy