18 Eskadra Wywiadowcza


18 Eskadra Wywiadowcza w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania 18 eskadra wywiadowcza w Toruniu w lutym 1920 Personel latający 18-ej i 4-ej eskadry w Helenowie pod Mołodecznem: Sioda, Narkowicz, Gogoliński, Kozłowski, Orłoś, Wąsowski

18 eskadra wywiadowcza (myśliwska)pododdział lotnictwa Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

Eskadra powstała w wyniku przejęcia przez polski personel francuskiej 580 eskadry „Salmsonów”. Wzięła udział w zajęciu przez Wojsko Polskie Pomorza. Jako 18 eskadra wywiadowcza walczyła w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1921 została przeorganizowana w eskadrę myśliwską i weszła w skład formującego się 1 pułku lotniczego. W 1925 przemianowana na 122 eskadrę myśliwską, a trzy lata później na 112 eskadrę myśliwską.

Spis treści

Forowanie i zmiany organizacyjne | edytuj kod

W czerwcu 1919, w składzie Błękitnej Armii gen. Hallera, przybyła z Francji do Piotrkowa Trybunalskiego 580 eskadra „Salmsonów”. Jej personel stanowili piloci francuscy. Eskadra stanowiła wówczas odwód lotnictwa Naczelnego Dowództwa[1]. Pod koniec września samoloty obsadzone zostały przez załogi polskie[a]. Pododdział uzbrojony był w 10 samolotów Salmson 2A2[b][3].

Na początku lutego 1920 eskadra odleciała z Piotrkowa do Torunia. Tam weszła w skład IV Grupy Lotniczej. Działania te miały związek z zajmowaniem przez Wojsko Polskie Pomorza.

Walki na północnym odcinku frontu | edytuj kod

Z końcem marca, na Froncie Litewsko-Białoruskim stacjonował 1 dywizjon lotniczy w składzie 1., 4. i 8 eskadra wywiadowcza oraz wielkopolski dywizjon składający się z 12. i 14 eskadry wywiadowczej oraz 13 eskadry myśliwskiej. Jeszcze w kwietniu lotnictwo Frontu zostało wzmocnione przez 4 dywizjon lotniczy w składzie 11. i 18 eskadry wywiadowczej. W maju w rejon frontu przybyły 10 eskadra wywiadowcza i 19 eskadra myśliwska. Naczelne dowództwo przydzieliło 4 Armii pięć eskadr, 1 Armii – trzy eskadry, a do 7 Armii włączono tylko jedną eskadrę[4]. W kwietniu eskadra została wysłana na front wschodni na lotnisko Zahaccie. Załogi prowadziły dalekie rozpoznanie sięgające aż pod Psków i Witebsk[2]. Spośród personelu 18 eskadry na wyróżnienie zasłużyła załoga por. Jan Matecki i por. Edward Karaś, która poza licznymi lotami wywiadowczymi, w dniu 23 kwietnia zaatakowała i rozproszyła szwadron kawalerii sowieckiej [5]. Od maja eskadra działała na korzyść oddziałów 1 Armii. W tym czasie miała pełne stany i to zarówno osobowe, jak też sprzętowe. Już 1 maja załoga eskadry por. Jan Matecki i por. Edward Karaś w czasie lotu bojowego w rejonie Połocka zaatakowała i zestrzeliła balon obserwujący przeciwnika. 14 maja załoga sierż. Miklasiewicz i mech. Wiśniewski w walce powietrznej pokonała i zmusiła do lądowania załogę sowieckiego Farmana F-30[6]. W maju do eskadry trafili piloci stanowiący nadwyżkę fuzji 1. i 11 eskadry wywiadowczej[2].

Na początku czerwca 18 eskadrę wywiadowczą znajdowała się w składzie IV dywizjonu lotniczego por. Jurkiewicza i działała na korzyść 1 Armii. Samoloty eskadry stacjonowały wówczas w Mołodecznie[7]. W czasie przeciwuderzenia polskiego eskadra działała niezwykle ofiarnie, podejmując wiele śmiałych ataków na ważne obiekty nieprzyjaciela. 21 czerwca por. Janowi Mateckiemu udało się zestrzelić sowiecki balon obserwacyjny. Prowadzono również loty rozpoznawcze[8]. Postępy wojsk Armii Czerwonej na północnym odcinku frontu zmuszały jednostkę do częstych zmian lądowisk. W tym czasie startowała ona z lotnisk Molodeczno, Duniłowicze, Królewszczyzna, Parafianów i Dokszyce. Do Lidy przybył już tylko 1 samolot. Włączono go do 1 eskadry i zarządzono przebazowanie tego zbiorczego pododdziału do Małkini[1][9].

Reorganizacja eskadry | edytuj kod

W lipcu eskadra została przemianowana na 18 eskadrę wywiadowczą[2]. Straty w sprzęcie i ludziach spowodowały wycofanie jednostki do Bydgoszczy, a następnie do Torunia w celu uzupełnienia. Wraz z 4 eskadrą wywiadowczą utworzyły lotniczy dywizjon rezerwowy. Celem przeprowadzenia reorganizacji eskadry, przeniesiono ją do Warszawy, a potem do Grudziądza. Tu zastał ją rozejm[c]. Eskadra nadal nie posiadała samolotów[2].

Podczas pobytu na froncie, załogi 18 eskadry wywiadowczej wykonały 38 zadań bojowych, przebywając 86 godzin nad terenem nieprzyjacielskim[11]. Zginęło 2 lotników[12].

Eskadra w okresie pokoju | edytuj kod

W Grudziądzu eskadra otrzymała samoloty myśliwskie[2]. Na mocy rozkazu z 18 stycznia 1921 18 eskadra wywiadowcza połączona została z 19 eskadrą myśliwską. W wyniku scalenia powstała 18 eskadra myśliwska[13]. W maju 1921 18 eskadra myśliwska weszła w skład III dywizjonu myśliwskiego 1 pułku lotniczego. Szczupłość pomieszczeń na lotnisku mokotowskim spowodowała, że do połowy 1922 eskadra stacjonowała w Dęblinie. Na wyposażeniu eskadry znajdowały się wówczas samoloty francuskie Spad VII[11].

Przesunięcie eskadry na lotnisko Mokotów uaktywniło działalność szkoleniową personelu, ale brak dostatecznej liczby sprawnych samolotów utrudniał nadal planową działalność. W 1922 wymieniano sukcesywnie samoloty SPAD S.VII na Spad XIII. Pod koniec 1923 eskadrze przydzielono samoloty Ansaldo „Balilla”[14].

W 1925 18 eskadra myśliwska przemianowana została na 122 eskadrę myśliwską[15], a trzy lata później na 112 eskadrę myśliwską[16].

 Osobny artykuł: 112 eskadra myśliwska.

Żołnierze eskadry | edytuj kod

Wypadki lotnicze | edytuj kod

  • 7 lutego 1922 podczas lotu służbowego zginął por. pil. Eugeniusz Tromszczyński[11].

Samoloty eskadry | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Lotnicy francuscy otrzymali zakaz władz francuskich udziału w walkach[2].
  2. Ponadto eskadra dysponowała trzema samolotami rezerwowymi[3].
  3. Zawieszenie broni zostało podpisane w Rydze 12 października 1920, a wchodziło w życie 18 października o 24.00[10].
  4. a b Obywatel amerykański

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Romeyko (red.) 1933 ↓, s. 199.
  2. a b c d e f Pawlak 1989 ↓, s. 69.
  3. a b Bartel i in. 1978 ↓, s. 41.
  4. Tarkowski 1991 ↓, s. 63.
  5. Tarkowski 1991 ↓, s. 65.
  6. Tarkowski 1991 ↓, s. 71.
  7. Tarkowski 1991 ↓, s. 84.
  8. Tarkowski 1991 ↓, s. 85.
  9. Tarkowski 1991 ↓, s. 86.
  10. Tarkowski 1991 ↓, s. 92.
  11. a b c Pawlak 1989 ↓, s. 70.
  12. Tarkowski 1991 ↓, s. 118.
  13. Brummer i Zawadzki 2000 ↓, s. 86.
  14. Pawlak 1989 ↓, s. 71.
  15. Pawlak 1989 ↓, s. 73.
  16. Pawlak 1989 ↓, s. 74.
  17. Romeyko (red.) 1933 ↓, s. 199–201.
  18. Pawlak 1989 ↓, s. 69-71.
  19. Romeyko (red.) 1933 ↓, s. 200.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "18 Eskadra Wywiadowcza" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy