Admiral Scheer


Admiral Scheer w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Admiral Scheerniemiecki krążownik ciężki typu Deutschland z okresu II wojny światowej. Wraz z bliźniaczymi jednostkami: „Lützow” i „Admiral Graf Spee” określany jako „pancernik kieszonkowy”. Okręt nazwano imieniem admirała Reinharda Scheera – dowódcy niemieckich sił morskich podczas bitwy jutlandzkiej w 1916.

Spis treści

Historia i służba | edytuj kod

Model krążownika „Admiral Scheer” w skali 1:100

Budowa | edytuj kod

Decyzję o budowie okrętu mającego zastąpić stary pancernik „Lothringen” zatwierdził Reichstag w 1930 niewielką większością głosów. Kontrakt na budowę jednostki, która otrzymała tymczasowe oznaczenie "Panzerschiff B/Ersatz Lothringen", przyznano stoczni Reichmarinewerft w Wilhelmshaven.

Stępkę pod jednostkę położono 25 czerwca 1931. Wodowanie miało miejsce 1 kwietnia 1933. Tego dnia jednostce nadano nazwę „Admirał Scheer”, a matką chrzestną była córka admirała, którego imieniem nazwano okręt.

Hiszpańska wojna domowa | edytuj kod

Pierwszą misją „Admiral Scheer” była rozpoczęta w lipcu 1936 ewakuacja niemieckich cywilów z objętej wojną domową Hiszpanii. 31 maja 1937 ostrzelał republikańskie pozycje w Almerii w odwecie za atak lotniczy przeprowadzony dwa dni wcześniej na siostrzaną jednostkę „Deutschland”.

II wojna światowa | edytuj kod

Wybuch wojny zastał okręt w Wilhelmshaven, gdzie 4 września 1939 r. został po raz pierwszy zbombardowany przez samoloty RAF. Niemiecka jednostka nie poniosła jednak żadnych uszkodzeń[1]. Od 1940 do 1 kwietnia 1941 odbywał tzw. rajdy wojenne na Atlantyku i Ocean Indyjskim.

23 października 1940 opuścił Gotenhafen (okupacyjna nazwa Gdyni) i udał się do Brunsbüttel, które zostało wybrane jako punkt oczekiwania na nowe rozkazy.

1 listopada osiągnął północny Atlantyk. Tam po pięciu dniach napotykał konwój HX-84 płynący z Halifaksu w Nowej Szkocji, który był osłaniany jedynie przez krążownik pomocniczy HMS „Jervis Bay”. Dowódca krążownika, komandor Edward Fegen podjął decyzję o obronie konwoju. „Admiral Scheer” otworzył natychmiast ogień ze swych dział kalibru 280 mm. W odległości 10 Mm wywiązała się walka, w wyniku której krążownik pomocniczy po 22 minutach zatonął. W tym czasie konwój zdołał się na tyle rozproszyć, że niemiecki krążownik z 37 statków odnalazł tylko 6 a zatopił 5[2].

W grudniu 1940 został kierowany na w południowy Atlantyk, a w lutym 1941 dotarł na Seszele. Tam zmylił pościg Royal Navy i 1 kwietnia 1941 dopłynął do Kilonii. W czasie tego rajdu w sumie zatopił 16 statków o łącznej pojemności 113 000 BRT[3]. Od września 1941 w składzie Floty Bałtyckiej działał na Morzu Alandzkim, blokując marynarkę radziecką. W 1942 stacjonował w Norwegii i działał na północy. Między innymi uczestniczył w operacji Wunderland, której celem było sparaliżowanie radzieckiej żeglugi na wodach arktycznych[4].

W 1943 przebywał na Morzu Bałtyckim. W październiku 1944 okręt ogniem swojej artylerii wspierał oddziały niemieckie walczące na półwyspie Sõrve (wyspa Sarema, obecnie Estonia) w ramach operacji desantowej Armii Czerwonej Moonsund polegającej na wyparciu wojsk III Rzeszy z archipelagu Wysp Moonsundzkich. W tym też czasie atakowany był kilkakrotnie przez radzieckie lotnictwo, nie ponosząc jednak żadnych uszkodzeń[5]. Niemiecki okręt wspierał walczące wojska w strefie przybrzeżnej do marca 1945, kiedy to musiał wycofać się z walki z powodu rozkalibrowania intensywnie używanej artylerii. By przywrócić jednostce zdolność bojową, wysłano ją na remont do Kilonii.

9 kwietnia 1945 krążownik poszedł na dno (po g. 22.45), zatopiony bombami lotniczymi w basenie stoczni Deutsche Werke w Kilonii. Przewrócony do góry dnem został częściowo złomowany (do lipca 1945 wydobyto metale kolorowe), resztę wraku zasypano gruzem i ziemią[6].

Dzwon okrętowy znajduje się do dzisiaj w Muzeum Marynarki w Wilhelmshaven.

Kariera wojenna | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Edwyn. Gray: Pancerniki Hitlera. Warszawa: Bellona, 2004, s. 47. ISBN 83-11-09819-0.
  2. Door Barrie Pitt: Bitwa o Atlantyk. Warszawa: Amber, 1998, s. 43-44, seria: II Wojna Światowa. ISBN 83-7169-745-7. (pol.)
  3. Door Barrie Pitt: Bitwa o Atlantyk. Warszawa: Amber, 1998, s. 45, seria: II Wojna Światowa. ISBN 83-7169-745-7. (pol.)
  4. Jerzy Lipiński: Druga wojna światowa na morzu, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1976, s. 302.
  5. Edwyn. Gray: Pancerniki Hitlera. Warszawa: Bellona, 2004, s. 227. ISBN 83-11-09819-0.
  6. Morze”. 5/414, s. 6, maj 1965 XXI/XLI. Alina Azembska – redaktor naczelny. 

Bibliografia | edytuj kod

  • Michał Jarczyk, Niemiecki "pancernik kieszonkowy" Admiral Scheer, Okręty Wojenne nr 1/1992, Index 36830X
  • Jochen Brennecke & Theodor Krancke: Schwerer Kreuzer Admiral Scheer, Köhlers Verlagsges., ​ISBN 3-7822-0831-5
  • Bernard Ireland, Jane's battleships of the 20th century , HarperCollinsPublisher, New York 1996, ss. 39-45, ​ISBN 0-00-470997-7
  • Rafał Mariusz Kaczmarek, Pancerni korsarze Kriegsmarine , Wydawnictwo Attyka, Warszawa 2010, ​ISBN 978-83-89487-50-6

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Admiral Scheer" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy