Algieria francuska


Na mapach: 36,7667°N 3,0500°E/36,766667 3,050000

Algieria Francuska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Algieria francuska) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Wybudowana przez francuskich osadników Bazylika Matki Boskiej Afrykańskiej Algieria Francuska w 1877

Algieria Francuska (fr. Algérie française, arab. الجزائر المستعمرة) – byłe terytorium na północy kontynentu afrykańskiego i południu basenu Morza Śródziemnego, które w 1830 roku zostało zajęte przez Francję i następnie stopniowo kolonizowane przez jej osadników.

Spis treści

Historia | edytuj kod

W 1830 Francja najechała i krwawo podbiła Algierię. W 1848 roku Algieria została de iure włączona do Francji i pozostawała jej częścią aż do 1962 roku (de facto stanowiła terytorium zależne z osobnymi władzami i prawodawstwem), kiedy to w wyniku wojny algierskiej ostatecznie przyznano Algierii niepodległość.

Status Algierii był wielokrotnie zmieniany. Po początkowej okupacji wojskowej, w 1834 roku nadano jej status kolonii. W 1848 roku Konstytucja II Republiki uznała Algierię za integralną część terytorium francuskiego. Choć od tego czasu formalnie stanowiła integralną część Francji, faktycznie nadal była kolonią, w której tylko część praw metropolii było wprowadzane, znaczna część prawodawstwa była zaś uchwalana osobno dla Algierii (początkowo jedynym "francuskim" prawem Algierii było prawo wyboru deputowanych do parlamentu francuskiego, co obecnie posiada każde francuskie terytorium zależne). Algieria, podzielona na departamenty, miała wspólnego gubernatora generalnego, mianowanego przez Paryż i mającego reprezentować interesy Francji, a do 1898 roku obieralne zgromadzenie kolonialne. W 1900 roku Algieria otrzymała osobną od Francji osobowość prawną i osobny budżet. Znaczna część prawodawstwa algierskiego dyskryminowała ludność autochtoniczną (m.in. ograniczano prawo własności, utrudniano otrzymanie obywatelstwa francuskiego, zakazywano wyjazdów do Francji).

W czasie II wojny światowej stacjonujące w Algierii wojska francuskie zdeklarowały posłuszeństwo rządowi Vichy. W listopadzie 1942 na algierskim wybrzeżu miała miejsce amerykańsko-brytyjska operacja desantowa pod kryptonimem operacja Torch. Po krótkotrwałych walkach wojska francuskie poddały się, a terytorium Algierii znalazło się pod okupacją aliancką. Po wojnie Algierię oddana znów pod kontrolę francuską.

W 1962 roku Algieria ogłosiła niepodległość.

Demografia | edytuj kod

Na skutek długotrwałej, wynoszącej 132 lata przynależności do Francji, Algieria nie była traktowana przez społeczeństwo francuskie jak kolonia tylko jak integralna, zamorska część kraju. Wpływ też miało na to osadnictwo Francuzów oraz innych białych Europejczyków nieporównywalne z innymi koloniami Francji. Według danych z 1958 roku na ok. 10 mln mieszkańców Algierii było[2]:

  • 9 mln 100 tys. rdzennych Algierczyków (tj. 91% całej populacji)
  • 900 tys. Europejczyków (9% populacji, w tym zaledwie 40% to Francuzi, reszta to Hiszpanie, Portugalczycy, Włosi itd.)

Natomiast podział religijny w roku 1954 w stosunku do populacji wynoszącej ok. 9,5 mln wyglądał następująco[3]:

  • Muzułmanie – 86,7%
  • Katolicy – 11,5%
  • Inni (bezwyznaniowcy, ateiści itd.) – 1,8%

Dane zaprezentowane powyżej odnoszą się do całego terytorium dzisiejszej Algierii, podzielonej w omawianym czasie na Algierię (210 tys. km² i ok. 8,7 mln ludności) i Saharę (1 mln 981 tys. km² i ok. 812 tys. mieszkańców)[4].

Zobacz też | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

  • A. Kasznik-Christian Algieria. Historia państw świata w XX wieku. Wyd. Trio, Warszawa 2006.

Przypisy | edytuj kod

  1. ALGERIA: population growth of the whole country, www.populstat.info [dostęp 2017-11-21] .
  2. Gerhard Jan, Czas Generała, Warszawa 1965, s. 95.
  3. Kraje NATO, red. Stefan Michnik,Warszawa 1959, s. 249
  4. Kraje NATO, red. Stefan Michnik,Warszawa 1959, s. 252

Linki zewnętrzne | edytuj kod


Kontrola autorytatywna (kolonia):
Na podstawie artykułu: "Algieria francuska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy