Azotan potasu


Azotan potasu w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Uwaga

Azotan potasu (nazwa Stocka: azotan(V) potasu, nazwy zwyczajowe: saletra potasowa, saletra indyjska), KNO
3 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy azotanów, sól potasu i kwasu azotowego.

Azotan potasu występuje w przyrodzie w niewielkich ilościach w postaci minerału nitrokalitu w krajach o suchym, gorącym klimacie, m.in. w Chinach i Indiach. Z tych państw był sprowadzany do Europy, czemu zawdzięcza nazwę „saletra indyjska”.

Spis treści

Otrzymywanie | edytuj kod

Obecnie otrzymuje się ją głównie w reakcji podwójnej wymiany między azotanem sodu i chlorkiem potasu (strąca się najtrudniej rozpuszczalny spośród tych soli chlorek sodu, w roztworze pozostaje KNO3):

NaNO
3 + KCl → KNO
3 + NaCl

Właściwości | edytuj kod

Saletra potasowa jest bezbarwnym lub białym, krystalicznym ciałem stałym. Jej temperatura topnienia wynosi 334 °C. Przy ogrzaniu do 400 °C rozkłada się na azotyn potasu i tlen:

2KNO3 → 2KNO2 + O2

Zastosowanie | edytuj kod

  • Nawóz sztuczny;
  • Saletra potasowa jest utleniaczem. Z tego powodu jej głównym zastosowaniem była produkcja czarnego prochu. Obecnie stosowana w pirotechnice jako utleniacz, m.in. do wytworzenia fotobłysków, czyli krótkich i bardzo jasnych impulsów świetlnych uzyskiwanych podczas spalania mieszaniny saletry z pyłami metali. Po zmieszaniu z sacharydem, np. sacharozą w proporcjach stechiometrycznych i stopieniu tworzy substancję łatwopalną (znaną jako karmelek lub karmelka) o temperaturze zapłonu ok. 400 °C, osiąga temperaturę 600 °C i wytwarza dużo dymu;
  • Do początków XX w. azotan potasu był używany do otrzymywania kwasu azotowego;
  • Obecnie jest stosowany głównie do produkcji azotynu potasu, do nitrowania;
  • Konserwant mięsa (E252);
  • Azotan potasu zmieszany z cukrem lub cukrem pudrem jest podstawowym składnikiem paliwa (utleniaczem) we własnoręcznie robionych materiałach pirotechnicznych.

Toksyczność | edytuj kod

Azotan potasu działa bezpośrednio utleniająco na hemoglobinę, powodując powstanie methemoglobiny i nitrozohemoglobiny[5]. Działa drażniąco na skórę, oczy, drogi oddechowe i przewód pokarmowy.

Najniższa zarejestrowana dawka śmiertelna dla człowieka wyniosła 54 mg/kg masy ciała[3], choć znany jest przypadek powrotu do zdrowia po spożyciu 125 g KNO
3[6]. LD50 (doustnie) dla szczura lub królika wynosi 2–4 g/kg[3][4].

Substancja rozkłada się i jest przyswajalna w środowisku naturalnym (dlatego też jest stosowana jako nawóz sztuczny), jednak duże ilości mogą być zagrożeniem dla organizmów wodnych i lądowych.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4 .
  2. a b Azotan potasu (nr 542040) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski.
  3. a b c Potassium nitrate, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 24434  (ang.).
  4. a b Karta charakterystyki substancji niebezpiecznej, Pharma Cosmetic, 8 stycznia 2077 [zarchiwizowane z adresu 2007-10-28] .
  5. Karta charakterystyki substancji niebezpiecznej (pol.). Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich we Wrocławiu.
  6. E.H.W.J.E.H.W.J. Burden E.H.W.J.E.H.W.J., The toxicology of nitrates and nitrites with particular reference to the potability of water supplies. A review, „The Analyst”, 86 (1024), 1961, s. 429, DOI10.1039/an9618600429  (ang.).

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (związek chemiczny):
Na podstawie artykułu: "Azotan potasu" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy