Bachorze (osada)


Na mapach: 53°47′23″N 17°31′13″E/53,789722 17,520278

Bachorze (osada) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bachorze, rzadziej Bachorzyny (kaszb. Bachòrzé lub Bachòrzënë, niem. Bachhorst)[1]kaszubska osada letniskowa w Polsce na obszarze Zaborskiego Parku Krajobrazowego położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice nad wschodnim brzegiem jeziora Charzykowskiego. Wieś wchodzi w skład sołectwa Funka. W kierunku północnym znajduje się Park Narodowy Bory Tucholskie.

Spis treści

Podział administracyjny | edytuj kod

Miejscowość leży w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice, w sołectwie Funka[2].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Toponimia | edytuj kod

Etymologia nazwy | edytuj kod

Nazwa miejscowości pochodzi od słowa „bachorz”, które w języku prasłowiańskim oznacza moczarę, bagno[3][4].

Historyczne nazwy | edytuj kod

  • 1772 – Bachors[3];
  • 1921 – Bachorz (pol.)[5];
  • 1923 – Bachòrzé, Bachòrzënë (kaszub.), Bachhorst (niem.), Bachorze, Bachorzyny (pol.)[1].

Geografia | edytuj kod

Mapa Bachórz, opisywane Bachorze znajduje się w dolnej części mapy.

Charakterystyka wsi | edytuj kod

W Bachorzu znajdują się 4 domy mieszkalne, 2 domy letniskowe, oraz budynki Ośrodku Natura (4 pawilony i 4 pozostałe budynki)[6].

Położenie | edytuj kod

Osada leży pomiędzy oddalonym o ok. 100 m na północ Bachorzem[6] (czasami dwie osady nie są uznawane za odrębne[3]), a oddaloną o ok. 1 km na południe Funką. Ok. 4 km na południe znajduje się wieś Charzykowy. Leży 1 km na wschód od Wyspy Bachorskiej (Wyspy Miłości dla Zaawansowanych)[3].

Według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego Bachorze znajduje się w mezoregionie Równina Charzykowska (314.69), będącym wschodnią częścią Pojezierza Południowopomorskiego (314.6-7), w podprowincji Pojezierza Południowobałtyckie (314-316)[7].

Hydrografia | edytuj kod

Miejscowość leży na wschodnim brzegu Jeziora Charzykowskiego. Teren osady leży na terenie zlewni potoków, wpadających do tego jeziora. Znajduje się tu ujęcie wody. Przez Bachorze nie przepływa ani jeden nazwany ciek wodny[8].

Pomnik przyrody dąb szypułkowy

Ochrona przyrody | edytuj kod

Bachorze leżą na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego, przy granicy Parku Narodowego „Bory Tucholskie”[3]. Znajduje się tu pomnik przyrody – dąb szypułkowy o obwodzie 395 cm[9].

Historia | edytuj kod

Na Wyspie Bachorskiej położonej na zachód od Bachorza znajduje się stanowisko archeologiczne obejmujące obozowisko z X-XIII wieku[10].

Po raz pierwszy miejscowość została wymieniona w dokumentach w 1772 roku jako Bachors[3], była ona w tym okresie osadą należącą do Jarcewa[4].

W 1812 roku przez obszar Borów Tucholskich przechodziły na wschód wojska napoleońskie. Prawdopodobnie część z nich, jakiś oddział polski zatrzymał się na odpoczynek wśród żołnierzy znalazł się chętny do wyciosania krzyża[11].

W 1880 roku w osadzie założono leśnictwo.

Trzeci krzyż (zwany Krzyżem Napoleońskim) Bachorze w 1940 roku

W 1977 roku w miejscowości postawiono kolejny krzyż, następny postawiono w 1982 roku przy drodze do Małych Swornegaci, jednak było to mało zauważalne miejsce i krzyż niszczał, dlatego też przeniesiono go na obecne miejsce, przy drodze pilskiej, krzyż nazywany jest Krzyżem Napoleońskim[3][11][12].

 Osobny artykuł: Krzyż Napoleoński (Bory Tucholskie).

Architektura i zabytki | edytuj kod

Architektura sakralna | edytuj kod

W środku wsi znajduje się postawiony w 1977 roku krzyż przydrożny.

Zabytki | edytuj kod

Zabytki w Bachorzu według Gminnej Ewidencji Zabytków[13]:

  • nr 3 – parterowy dom mieszkalny z dwuspadowym, ceramicznym dachem o szalowanych pionowo obustronnych szczytach;
  • nr 4 – parterowy dom mieszkalny z naczółkowym dachem pokrytym blachodachówką z dodanym gankiem od frontu;
  • nr 6/6a – dwukondygnacyjny, ceglano-drewniany budynek gospodarczy wielofunkcyjny, w części drewnianej wzniesiony w konstrukcji słupowo-ramowej szalowanej poziomo;
  • nr 6/6a – budynek mieszkalny, typ wydłużonego dwojaka murowanego z cegły, o zachowanej bryle nakrytej dwuspadowym dachem oraz kompozycji elewacji licowanych cegłą.

Transport | edytuj kod

Transport drogowy | edytuj kod

Przez Bachorze przebiega droga powiatowa nr 2624G, prowadząca z Chocińskiego Młyna do Chojnic[14].

Komunikacja autobusowa | edytuj kod

W osadzie znajdują się dwa przystanki autobusowe linii 1 Miejskiego Zakładu Komunikacji w Chojnicach: Bachorze-Motor, oraz Bachorze-Struga[15].

Transport kolejowy | edytuj kod

Najbliższą stacją kolejową od miejscowości jest stacja w Chojnicach[3].

Przystań wodna w Bachorzu

Transport wodny | edytuj kod

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Turystyka | edytuj kod

W Bachorzu znajduje się Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy Natura, położony nad Jeziorem Charzykowskim[16].

Szlaki turystyczne | edytuj kod

Szlaki turystyczne przebiegające przez Bachorze:

Szlaki piesze | edytuj kod

  • czerwony, Szlak Kaszubski im. Juliana Rydzkowskiego - z Chojnic do Wiela[17];
Znaki szlaków rowerowych w Bachorzu

Szlaki rowerowe | edytuj kod

  • czerwony, Kaszubska Marszuta – z Charzykowych do Czerska[18];
  • czarny, BY-1 7001n – z Tucholi do Bachorza.

Galeria | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b F. Lorentz Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem (​ISBN 83-60437-22-X​) (​ISBN 978-83-60437-22-3​)
  2. Uchwała Rady Gminy w Chojnicach Nr XLII/620/10 z dnia 10.11.2010 r. w sprawie podziału sołectwa Charzykowy na sołectwo Charzykowy i sołectwo Funka oraz nadaniu statutów dla sołectwa Charzykowy i sołectwa Funka .
  3. a b c d e f g h BartłomiejB. Szabowski BartłomiejB., Zaborski Park Krajobrazowy Mapa turystyczna 1:50 000 - stan na 2016 rok, RyszardR. Chachurski, AnnaA. Kowalska, ArturA. Sikorski, Plany Chojnic, Swornegaci i Charzykowów, Charzykowy: Wydawnictwo Eko-Karpio, 2016  (pol.).
  4. a b tablica informacyjna in sito
  5. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. 11 Województwo pomorskie, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1926  (pol.).
  6. a b Geoportal.gov.pl, mapy.geoportal.gov.pl [dostęp 2017-07-07] .
  7. JerzyJ. Kondracki JerzyJ., Geografia Regionalna Polski, wyd. drugie poprawione, Warszawa: PWN, 2002, s. 46, ISBN 83-01-13050-4 .
  8. Mapa Hydrograficzna Polski 1:50 000, Geoportal .
  9. MiroArt, Pomniki przyrody - Zaborski Park Krajobrazowy, zaborskipark.pl [dostęp 2017-05-24]  (pol.).
  10. MariuszM. Grzempa MariuszM., Dziedzictwo kulturowe Parku Narodowego „Bory Tucholskie”, [w:] JózefJ. Partyka (red.), Ochrona dóbr kultury i historycznego związku człowieka z przyrodą w parkach narodowych, Ojców 2003, s. 255, 256, 262  (pol.).
  11. a b R-net www.rnet.pl 2014, Historia Krzyża Napoleońskiego - Park Narodowy Bory Tucholskie, pnbt.com.pl [dostęp 2017-07-07]  (pol.).
  12. tablica informacyjna przy Krzyżu Napoleońskim
  13. Index of /gmina/Karty ewidencyjne obiektów wpisanych do Gminnej Ewidencji Zabytków/Bachorze, kontoftp.pl [dostęp 2017-07-07] .
  14. Wykaz dróg i ulic powiatowych na terenie Powiatu Chojnickiego .
  15. Chojnice MZK - Rozkład7xp, rozklad.com [dostęp 2017-05-24] .
  16. Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy NATURA w Bachorzu – Strona www, osrodek-natura.pl [dostęp 2017-05-24]  (pol.).
  17. MiroArt, Szlak Kaszubski im. Juliana Rydzkowskiego - z Chojnic do Wiela - Zaborski Park Krajobrazowy, zaborskipark.pl [dostęp 2017-05-24]  (pol.).
  18. MiroArt, Kaszubska Marszruta - szlak czerwony - Zaborski Park Krajobrazowy, zaborskipark.pl [dostęp 2017-05-24]  (pol.).

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Bachorze (osada)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy