Cesarstwo Niemieckie


Na mapach: 52°31′00,1200″N 13°24′00,0000″E/52,516700 13,400000

Cesarstwo Niemieckie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Proklamacja Rzeszy Niemieckiej w Sali Zwierciadlanej pałacu wersalskiego 18 stycznia 1871, w rocznicę koronacji pierwszego pruskiego króla

Cesarstwo Niemieckie, Rzesza Niemiecka (niem. Deutsches Kaiserreich, Deutsches Reich) – niemieckie państwo narodowe założone w 1871 przez Ottona von Bismarcka. Po upadku określane także jako Druga Rzesza (Zweites Reich)[a].

Cesarstwo Niemieckie było monarchią konstytucyjną i państwem federalnym, złożonym z państw związkowych wchodzących w skład Rzeszy będących monarchiami i wolnymi miastami.

Godność cesarską sprawował urzędowo (łac. ex officio) władca największego państwa, Królestwa Prus, a jego oficjalny tytuł brzmiał „Cesarz niemiecki”, co miało oznaczać, że jedynie przewodniczył Rzeszy, gdyż był „pierwszy wśród równych” (primus inter pares) wobec innych władców niemieckich. Tytuł „Cesarz Niemców” odrzucono, ponieważ sugerował, że cesarz panuje z woli narodu, a nie dzięki łasce bożej (dei gratia). Taką neutralną tytulaturę przyjęto także i z tego powodu aby nie zadrażniać stosunków z Austro-Węgrami, które choć zostały pokonane przez Prusy, to jednak cesarz Franciszek Józef nadal cieszył się autorytetem i poparciem wśród niektórych władców niemieckich, zmuszonych do posłuszeństwa wobec Prus. Obawiano się również pobudzenia nastrojów demokratycznych i rewolucyjnych wśród społeczeństwa.

Konstytucja Cesarstwa była napisana tak, że do końca jego istnienia prawnicy spierali się czy uznać Niemcy bardziej za państwo związkowe (Bundesstaat) czy też za związek państw (Staatenbund). Nie przeszkadzało to jednak Prusom w ścisłej kontroli niemieckiego życia wewnętrznego i polityki zewnętrznej, ponieważ o wszystkich najważniejszych sprawach decydował w istocie kanclerz powoływany przez cesarza, a stosunki z poszczególnymi królami i książętami regulowane były poprzez nieformalne związki partnerstwa i zależności.

Spis treści

Okresy historyczne | edytuj kod

 Osobny artykuł: Historia Niemiec#Epoka bismarckowska (II Rzesza).

Cesarze niemieccy | edytuj kod

Kanclerze Rzeszy | edytuj kod

Podziały polityczne | edytuj kod

Ówczesna opinia publiczna ze względu na różnice religijne i gospodarcze dzieliła się na pięć głównych nurtów: konserwatystów protestanckich, konserwatystów katolickich, prawicę liberalną, lewicę liberalną i lewicę. Obok reprezentantów tych nurtów w Reichstagu zasiadali reprezentanci mniejszości narodowych (m.in. Polacy)[1].

Kraje Rzeszy | edytuj kod

Do 1876 roku krajem Rzeszy było Księstwo Saksonii-Lauenburga.

Demografia | edytuj kod

Zmiany demograficzne w Cesarstwie Niemieckim w latach 1871–1910:

  • 1871 – 41 058 792
  • 1890 – 49 428 470 8 369 678
  • 1900 – 56 367 187 6 938 717
  • 1910 – 64 925 993 8 558 806

Miasta | edytuj kod

Mapa Rzeszy Niemieckiej w dniu 1 stycznia 1900 roku Berlin, 1900 Hamburg, ok. 1890–1900  Osobny artykuł: Miasta Cesarstwa Niemieckiego.

Populacja największych miast Cesarstwa w 1900 roku oraz ich współczesna przynależność państwowa.

Państwa zależne | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Użycie wyrazu Rzesza (Reich) w nazwie nawiązywało do istniejącego w latach 962–1806 Świętego Cesarstwa Rzymskiego (Heiliges Römisches Reich, potocznie: Altes Reich – Stara Rzesza lub Erstes Reich – Pierwsza Rzesza), zwanego też od 1441 Świętym Cesarstwem Rzymskim Narodu Niemieckiego (Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation). Do tej samej tradycji nawiązywało powstałe wcześniej (1804) Cesarstwo Austrii.
  2. W tym język kaszubski, którym porozumiewało się 100 213 osób, i język mazurski, którym mówiło 142 049 osób.

Przypisy | edytuj kod

  1. Rozbicie niemieckiej opinii politycznej. W: Jerzy Krasuski: Historia Rzeszy Niemieckiej 1871-1945. Poznań: WP, 1985, s. 62–69. ISBN 83-210-0431-8.
  2. Fremdsprachen.
  3. a b Stadt Berlin. Deutsche Verwaltungsgeschichte. [dostęp 2015-07-20].
  4. Land Hamburg.
  5. München Stadt.
  6. Leipzig.
  7. Sch Breslau.
  8. Dresden.
  9. Rhp Koeln.
  10. Frankfurt Main.
  11. Bay Nürnberg.
  12. Hannover.
  13. Magdeburg Kreis.
  14. Düsseldorf.
  15. Stettin.
  16. Chemnitz.
  17. Königsberg.
  18. Stuttgart.
  19. Altona.
  20. Wuppertal.

Bibliografia | edytuj kod

  • Tomasz Paluszyński, Historia Niemiec i państw niemieckich. Zarys dziejów politycznych, Oficyna Wydawnicza Wyższej Szkoły Języków Obcych w Poznaniu, wyd. II popr. i uzupełn., Poznań 2006, s. 386.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (cesarstwo):
Na podstawie artykułu: "Cesarstwo Niemieckie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy