Charles Haughey


Charles Haughey w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Charles James Haughey, irl. Cathal Ó hEochaidh (ur. 16 września 1925 w Castlebar, zm. 13 czerwca 2006 w Dublinie[1]) – irlandzki polityk, wieloletni deputowany, działacz Fianna Fáil i jej lider w latach 1979–1992, minister, trzykrotny premier Irlandii (1979–1981, 1982, 1987–1992).

Życiorys | edytuj kod

Urodził się w jako syn wojskowego. Uczył się w szkole prowadzonej przez Irish Christian Brothers. Ukończył studia handlowe na University College Dublin. Kształcił się też w King’s Inns, nie podjął jednak praktyki prawniczej[2]. Zaczął prowadzić własną działalność gospodarczą w tym na rynku nieruchomości[1].

Dołączył do ugrupowania Fianna Fáil[3]. W 1957 za czwartym podejściem po raz pierwszy uzyskał mandat posła do Dáil Éireann z okręgu Dublin North East[4]. W dziesięciu kolejnych wyborach (1961, 1965, 1969, 1973, 1977, 1981, lutym 1982, listopadzie 1982, 1987, 1989) z powodzeniem ubiegał się o reelekcję, zasiadając w niższej izbie irlandzkiego parlamentu przez 35 lat do 1992[3][4].

Stopniowo awansował w swoim ugrupowaniu. W trakcie pierwszej kadencji zajmował stanowisko parlamentarnego sekretarza przy ministrze sprawiedliwości. W październiku 1961 został ministrem sprawiedliwości w gabinecie swojego teścia Seána Lemassa. W październiku 1964 przeszedł na urząd ministra rolnictwa, urząd ten sprawował do listopada 1966[3]. W 1966 odpowiadał za kampanię prezydencką Éamona de Valery[5]. Został następnie ministrem finansów w gabinecie Jacka Lyncha. Pełnił tę funkcję do czasu swojej dymisji w maju 1970[3]. Został odwołany przez premiera (podobnie jak minister Neil Blaney). Obaj politycy byli w tym czasie objęci postępowaniem dotyczącym sponsorowania z funduszy państwowych przemytu nielegalnej broni dla IRA w Irlandii Północnej[6][7].

Afera nie przeszkodziła politykowi w kontynuowaniu kariery. Gdy jego partia powróciła do władzy, w lipcu 1977 objął urząd ministra zdrowia, który sprawował do grudnia 1979[1][3]. W tym samym miesiącu został nowym liderem Fianna Fáil, którą kierował do czasu swojej rezygnacji w lutym 1992[4][8]. Trzykrotnie w międzyczasie sprawował urząd premiera – od grudnia 1979 do czerwca 1981, od marca do grudnia 1982 i od lipca 1989 do lutego 1992. Był również ministrem edukacji (w październiku 1982) i ministrem do spraw Gaeltachtu (od lipca 1989 do lutego 1992)[3]. W 1981 i 1982 odchodził z rządu w związku z przejęciem władzy przez Garreta FitzGeralda z Fine Gael[8]. W 1992 zrezygnował z funkcji premiera i przywódcy partii, gdy pojawiły się zarzuty, że miał związek z nielegalnym nagraniem dwóch dziennikarzy w 1982[1][2].

Charles Haughey był znany ze swojego wystawnego i ekstrawaganckiego stylu życia, co budziło kontrowersje[2]. W 1997 został objęty postępowaniem, które ujawniło, że w czasie pełnienia funkcji premiera otrzymywał znaczne sumy pieniędzy od jednego z przedsiębiorców. Powołany przez parlament specjalny trybunał ujawnił inne nieprawidłowości finansowe. Polityk ostatecznie zgodził się na uiszczenie 6 milionów euro tytułem zaległych podatków i tytułem kary[1].

Życie prywatne | edytuj kod

Był żonaty z Maureen Haughey, córką polityka Seána Lemassa[1]. Mieli czwórkę dzieci: córkę Eimear oraz synów Conora, Ciarána i Seána[2].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f Charles Haughey (ang.). britannica.com. [dostęp 2019-08-12].
  2. a b c d Peter Murtagh, Joe Joyce: Charles Haughey: Controversial Irish politician whose popularity survived corruption scandals (ang.). theguardian.com, 14 czerwca 2006. [dostęp 2019-08-12].
  3. a b c d e f Mr. Charles J. Haughey (ang.). oireachtas.ie. [dostęp 2019-08-12].
  4. a b c Profil na stronie electionsireland.org (ang.). [dostęp 2019-08-12].
  5. Ray Ryan: How Dev almost lost the 1966 presidential election (ang.). irishtimes.com, 20 sierpnia 2018. [dostęp 2019-08-12].
  6. Haughey and Blaney Sacked in Arms Scandal 1970 (ang.). rte.ie, 6 maja 1970. [dostęp 2019-08-12].
  7. Alan Murdoch: Obituary: Neil Blaney (ang.). independent.co.uk, 9 listopada 1995. [dostęp 2019-08-12].
  8. a b Leaders of Ireland (ang.). zarate.eu. [dostęp 2019-08-12].
Premierzy Irlandii

Przewodniczący Rady Europejskiej

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Charles Haughey" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy