Czekan (wspinaczka)


Czekan (wspinaczka) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Czekan turystyczny
1 – dziób
2 – głowica
3 – łopatka
4 – pętla (smycz)
5 – ogranicznik pętli
6 – stylisko z gumowym uchwytem
7 – grot Czekan do wspinaczki w lodzie (tzw. dziaba, dziabka)

Czekan – sprzęt używany w alpinizmie, wspinaczce lodowej, drytoolingu oraz zimowej turystyce górskiej. Ma postać laski zakończonej głowicą.

Stylisko ma zwykle długość między 50 a 90 cm, wykonane jest ze stali lub stopów aluminium, czasem z drewna lub kompozytu, może być pokryte częściowo lub całkowicie gumą albo tworzywem sztucznym dla zapewnienia lepszego chwytu i izolacji termicznej. Najczęściej posiada u dołu grot do wbijania w śnieg oraz pętlę (smycz) zakładaną na nadgarstek, zapobiegającą zgubieniu czekana. Ze względu na wytrzymałość styliska dzielą się na dwa typy: B (od ang. Basic axe) o wytrzymałości 280 kg oraz T (od ang. Technical axe) o wytrzymałości 400 kg.

Głowica wykonana jest zwykle ze stali węglowej lub stopowej (CrMo, NiCrMo i inne), rzadziej ze stopów aluminium lub tytanu. W tradycyjnym czekanie z jednej strony głowicy znajduje się ostrze (dziób), a z drugiej łopatka. Czekan, którego głowica z jednej strony zamiast łopatki ma niewielki młotek nazywany jest czekanomłotkiem.

Czekan to narzędzie wielofunkcyjne, służy do wspinaczki, wyrąbywania stopni w lodzie, jako laska do podpierania, do hamowania podczas ześlizgnięcia się oraz do asekuracji, m.in. zakładania stanowisk.

Poza tradycyjnymi, uniwersalnymi czekanami (określanymi jako turystyczne) istnieją czekany specjalistyczne do wspinaczki w lodzie i w terenie skalno-lodowym, posiadające krótsze, wygięte stylisko (ułatwiające wbijanie ostrza) oraz głowicę, często pozbawioną łopatki. Ten rodzaj czekana jest zamiennie nazywany dziabką lub dziabą. Ponieważ ostrze niszczy się najszybciej, w czekanach tych wprowadzono modułową konstrukcję głowicy umożliwiającą wymianę ostrzy, a także mocowanie i zdejmowanie łopatki albo młotka.[1]

Spis treści

Ciekawostki | edytuj kod

  • Złoty Czekan to międzynarodowa nagroda za szczególnie wybitne osiągnięcia w alpinizmie.
  • Czekan może być także narzędziem zbrodni: Lew Trocki został zamordowany w Meksyku właśnie tym narzędziem.
  • Prekursorem czekana jest kij alpejski oraz toporek do rąbania stopni pioletto: alpensztok. Na terenie Tatr przez długi czas używano odpowiednio dostosowanej ciupagi, nazywanej rąbanicą lub rumbanicą.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Damian Granowski. Jaki czekan wybrać do alpinizmu, drytoolingu, wspinaczki lodowej i mikstowej? drytooling.com.pl [dostęp: 2018-11-15]

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Czekan (wspinaczka)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy