Denzel Washington


Denzel Washington w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Denzel Hayes Washington Jr. (ur. 28 grudnia 1954 w Mount Vernon) – amerykański aktor, scenarzysta, reżyser i producent filmowy.

Washington jest zdobywcą dwóch Nagród Akademii Filmowej oraz dwóch Złotych Globów, a także drugim Afroamerykaninem w historii, który otrzymał Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego[1].

Spis treści

Wczesne życie | edytuj kod

Matka Denzela Washingtona, Lennis „Lynne”, właścicielka salonu piękności, urodziła się w Georgii i dorastała w Harlemie. Natomiast jego ojciec, wielebny Denzel Washington, był zielonoświątkowym kaznodzieją, który jednocześnie pracował w lokalnym sklepie S. Klein, a także dla Departamentu Zasobów Wodnych[2][3].

Washington uczęszczał do Pennington-Grimes Elementary School w Mount Vernon do 1968, kiedy to matka wysłała go do prywatnej szkoły Oakland Military Academy w New Windsor, gdy miał 14 lat. O tym wydarzeniu aktor wypowiedział się ponad trzydzieści lat później:

Ta decyzja zmieniła moje życie, ponieważ nie przetrwałbym idąc drogą, którą zmierzałem. Ci, z którymi wtedy przebywałem, mają teraz, w sumie, czterdzieści lat spędzonych w więzieniach. Oni byli normalnymi chłopakami, jednak pochłonęło ich życie uliczne[4].

Po ukończeniu Oakland Military Academy, Denzel kontynuował edukację w Mainland High School w Daytona Beach na Florydzie[2]. Następnie był zainteresowany studiami na Texas Tech University:

Dorastałem w Boys Club w Mount Vernon, gdzie mieliśmy przydomek Red Raiders. Kiedy byłem w szkole średniej chciałem uczęszczać do Texas Tech, tylko dlatego, że studentów tego uniwersytetu również nazywano Red Raiders, a ich stroje były takie same, jak nasze[5].

W 1977 Washington uzyskał tytuł licencjata nowojorskiego Fordham University, gdzie dodatkowo grał w uczelnianej drużynie koszykarskiej[6][7]. Po krótkim okresie niezdecydowania związanego z kierunkiem dalszej nauki, Denzel porzucił szkołę na jeden semestr, w trakcie którego pracował jako opiekun na obozie letnim Camp Sloane YMCA w Lakeville, w stanie Connecticut. W jego trakcie wziął udział w konkursie talentów dla uczestników, a znajomi zasugerowali, aby spróbował swoich sił w aktorstwie[8]. Po powrocie do Fordham, Washington zapisał się na zajęcia aktorstwa w Lincoln Center, gdzie powierzono mu tytułowe role w sztukach Cesarz Jones oraz Otello. Krótko po tym otrzymał stypendium na naukę w American Conservatory Theatre, w San Francisco, gdzie kształcił się przez kolejny rok, po czym powrócił do Nowego Jorku, aby tam rozpocząć profesjonalną karierę aktorską[9].

Kariera | edytuj kod

Wczesna kariera | edytuj kod

Washington spędził lato 1976 w St. Mary’s City, w stanie Maryland, gdzie w wakacyjnym teatrze występował w sztuce Wings of the Morning. Krótko po ukończeniu Fordham University, zadebiutował w profesjonalnym aktorstwie za pośrednictwem roli w filmie telewizyjnym Wilma z 1977. W 1981 po raz pierwszy pojawił się w hollywoodzkiej produkcji, obrazie Dokładnie tacy sami. Rok później Denzel nagrodzony został statuetką Obie Award za występ w off broadwayowskiej sztuce A Soldier's Play[10].

Przełom w karierze Washingtona nastąpił, kiedy zdobył rolę doktora Phillipa Chandlera w serialu St. Elsewhere telewizji NBC. Stał się jednym z nielicznych aktorów, którzy byli regularnymi członkami obsady przez sześć lat trwania emisji produkcji. W tym okresie Denzel wystąpił również w m.in.: A Soldier's Story (1984), Hard Lessons (1986) i Żądzy władzy (1986). W 1987 zagrał pokojowego działacza ruchu przeciw apartheidowi w Republice Południowej Afryki, Stevena Biko, w obrazie biograficznym Krzyk wolności, a za swoją rolę otrzymał nominację do Nagrody Akademii Filmowej dla najlepszego aktora drugoplanowego.

W 1989 Washington wygrał Nagrodę Akademii Filmowej dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w Chwale. W tym samym roku wystąpił także w thrillerze Gliniarz na Karaibach oraz w filmie kryminalnym Za królową i ojczyznę.

Lata 90. | edytuj kod

Denzel Washington podczas ceremonii rozdania Nagród Akademii Filmowej w 1990

W 1990 Washington wystąpił jako Bleek Gilliam w filmie w reżyserii Spike’a Lee, Czarny blues. Dwa lata później zagrał Demetriusa Williamsa w dramacie Mississippi Masala. W 1992 Denzel ponownie współpracował z Lee, przy okazji kręcenia obrazu Malcolm X, w którym wcielił się w tytułową postać. Rola radykalnego przywódcy ruchu afroamerykańskiego przyniosła mu kolejną nominację do Nagrody Akademii Filmowej dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. W 1993 wystąpił w filmie Filadelfia, w którym zagrał homofobicznego adwokata, którego klientem został homoseksualista chory na AIDS. W połowie lat 90. Washington wystąpił również w m.in.: thrillerach Raport Pelikana i Karmazynowy przypływ, komedii Wiele hałasu o nic oraz w dramacie komediowym Żona pastora.

W 1995, podczas kręcenia filmu Zabójcza perfekcja, Washington odmówił pocałowania aktorki Kelly Lynch w jednej ze scen. W późniejszym wywiadzie Lynch powiedziała:

Denzel był przekonany o tym, że biali mężczyźni, którzy oglądaliby obraz, nie chcieliby, aby pocałował białą kobietę[11].

Podobna sytuacja miała miejsce na planie Raportu Pelikana, kiedy Julia Roberts wyraziła pragnienie, aby dwójkę granych przez nich charakterów połączyły romantyczne relacje. Washington odrzucił także propozycję roli Nicka Currana w Nagim instynkcie, gdyż nie podobała mu się idea sceny przedstawiającej seks bohaterów.

W 1999 Washington wystąpił w filmie Huragan, opowiadającym o bokserze Rubinie „Huraganie” Carterze, który został skazany za potrójne morderstwo i po dwudziestu latach w więzieniu doczekał uniewinnienia. Za swoją rolę Denzel otrzymał nominację do Nagrody Akademii Filmowej dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, a także wygrał Złoty Glob oraz Srebrnego Niedźwiedzia na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie. W tym samym roku zagrał również w obrazie Kolekcjoner kości, filmowej adaptacji powieści o tym samym tytule autorstwa Jeffery'ego Deavera, wcielając się w rolę sparaliżowanego detektywa.

Lata 00. | edytuj kod

W 2001 Washington otrzymał Nagrodę Akademii Filmowej dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę w thrillerze Dzień próby. Wcielił się w nim w postać sierżanta Alonzo Harrisa, który stosuje radykalne metody dochodzeniowe, wykraczające poza granice prawa. Washington stał się drugim Afroamerykaninem w historii, który został nagrodzony Oscarem w tej kategorii, po Sidneyu Poitierze, który dodatkowo tej samej nocy przyjął Honorary Academy Award; ponadto jest rekordzistą wśród Afroamerykanów pod względem liczby nominacji do Nagrody Akademii Filmowej – otrzymał ich pięć.

W 2002 Washington wystąpił w kolejnym dobrze przyjętym obrazie, John Q, po czym podjął się reżyserii swojego pierwszego filmu, dramatu Antwone Fisher.

W latach 2003-04 Washington wystąpił w kilku thrillerach, a wśród nich były m.in.: Wyścig z czasem, Człowiek w ogniu oraz Kandydat[12]. W 2006 zagrał w kolejnym filmie w reżyserii Spike’a Lee, Plan doskonały.

W 2007 Washington wystąpił u boku Russella Crowe’a w filmie American Gangster, który stanowił inspirację dla rapera Jaya-Z do nagrania albumu o tym samym tytule. W 2009 zagrał w thrillerze Metro strachu, w którym wcielił się w rolę dyspozytora metra, Waltera Garbera.

Od 2010 | edytuj kod

W styczniu 2010 premierę miał film Księga ocalenia, w którym Washington wcielił się w główną rolę, czyli samotnego bohatera z postapokaliptycznego świata, strzegącego księgi, która dostarcza wiedzy mogącej uratować ludzkość.

W 2010 Denzel wygrał Nagrodę Tony dla najlepszego aktora pierwszoplanowego w sztuce za rolę w Fences[13][14].

W listopadzie 2010 premierę miał kolejny obraz z udziałem Denzela, Niepowstrzymany, w którym wcielił się w postać maszynisty, wyruszającego w pościg za pociągiem przewożącym toksyczne odpady.

W 2012 w kinach zadebiutował obraz Safe House, w którym aktor zagrał groźnego przestępcę, transportowanego do nowej kryjówki przez osamotnionego w działaniach agenta CIA.

Życie osobiste | edytuj kod

W 1983 Washington ożenił się z aktorką Paulettą Pearson, którą poznał na planie filmu telewizyjnego Wilma. Para ma czwórkę dzieci: Johna Davida (ur. 28 lipca 1984), który był graczem drużyny futbolu amerykańskiego St. Louis Rams[15], lecz zrezygnował ze sportu na rzecz aktorstwa; Katię (ur. w listopadzie 1987), która ukończyła Uniwersytet Yale’a; oraz bliźniaków Olivię i Malcolma (nazwanego na cześć Malcoma X[16]) (ur. 10 kwietnia 1991). Malcolm studiował na Uniwersytecie Pensylwanii, gdzie był członkiem drużyny koszykarskiej[17]. W 1995 Denzel i Pauletta odnowili przysięgi małżeńskie w obecności biskupa Desmonda Tutu, podczas wizyty w Republice Południowej Afryki[18].

Washington jest zdeklarowanym chrześcijaninem, a w przeszłości rozważał zostanie kaznodzieją: „Pewna część mnie wciąż mówi, 'Może, Denzel, powinieneś zostać kaznodzieją. Może wciąż idziesz na kompromisy.' Miałem możliwość grania wspaniałych mężczyzn i, przez ich słowa, wygłaszać niezwykłe rzeczy. Korzystam z talentu, którym zostałem obdarowany i chcę wykorzystywać go w dobrych celach”[19][20]. W 1995 aktor przekazał 2,5 miliona dolarów na pomoc w budowie nowego budynku West Angeles Church of God in Christ w Los Angeles[21].

W 2006 Rewolucyjne Siły Zbrojne Kolumbii wytypowały Washingtona jako jedną z trzech osób (innymi byli Oliver Stone i Michael Moore), do których wystosowały specjalne listy. W pismach zawarta została prośba o pomoc w rozmowach i negocjacjach z władzami Kolumbii; FARC gotowe były do wymiany 62 zakładników na 600 zatrzymanych rebeliantów[22]. Według CBC News przyczynić się do tego mógł dorobek artystyczny aktora, a w tym film Plan doskonały, gdzie wcielił się w rolę detektywa-negocjatora, a także fakt, że grał on takich aktywistów, jak Malcolm X i Steve Biko[22].

18 maja 1991 Washington otrzymał honorowy tytuł doctor honoris causa swojego Alma Mater, Uniwersytetu Fordham, za „niezwykłe postępy w odkrywaniu krańców swojego talentu”[23]. Od 2007 jest on również posiadaczem tytułu doctor honoris causa nauk humanistycznych Morehouse College[24].

Filmografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Halle Berry, Denzel Washington get historic wins at Oscars
  2. a b Nickson, Chris: Denzel Washington. St. Martin's Paperbacks, 1996, s. 9–11. ​ISBN 0-312-96043-3​.
  3. Denzel Washington Biography (1954–)
  4. Denzel Washington: 'I Try To Send A Good Message'
  5. Leach OK with star power
  6. Spurs Coach Sticks Neck Out for Calesimo
  7. Pro Basketball" Notebook; Chicago's Jordan-Jackson-Pippen Triangle, page 2
  8. Paisner, Daniel A Hand to Guide Me (Meredith Books, 2006), s. 17. ​ISBN 978-0-696-23049-3
  9. Denzel Washington Biography, AllMovie.com.
  10. A Soldier's Play, Lortel Archives
  11. The Skin Game: Why can’t Denzel Washington score with white women on screen?
  12. Denzel Washington Movie Box Office Results
  13. 2010 Tony Award Nominations: Denzel Washington, Scarlett Johansson Earn Nods
  14. BWW TV: 2010 Tony Winners- Washington & Davis
  15. Denzel Washington's son among Rams signees
  16. Denzel Washington – Biography
  17. Malcolm Washington – Bio
  18. Denzel Washington and Wife Celebrate Wedding Anniversary in Italy
  19. The Observer Profile: Denzel Washington
  20. Denzel Washington: 'I Try to Send A Good Message'
  21. Magic gives $5 mil., Denzel gives $2.5 mil. to build new West Angeles COGIC facility in Los Angeles
  22. a b Colombian rebels ask Denzel Washington to help broker hostage exchange
  23. COMMENCEMENTS: Fordham Graduates Urged to Defend the Poor
  24. Morehouse Celebrates an 'End of an Era' with a Special Commencement Message from Dr. Walter E. Massey
  25. Siedmiu wspaniałych w bazie IMDb (ang.)

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Denzel Washington" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy