Diecezja elbląska


Na mapach: 54°09′30,81″N 19°23′43,90″E/54,158558 19,395528

Diecezja elbląska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Podział administracyjny diecezji elbląskiej

Diecezja Elbląska (łac. Dioecesis Elbingensis; niem. Bistum Elbing) – jedna z trzech diecezji obrządku łacińskiego metropolii warmińskiej w Polsce, historycznie nawiązująca do diecezji pomezańskiej utworzonej 28 lipca 1243 decyzją legata papieskiego Wilhelma z Modeny, a zatwierdzoną przez papieża Innocentego IV 30 lipca 1243[3]. Ustanowiona 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae populus, powstała z części diecezji: gdańskiej, warmińskiej i chełmińskiej.

W chwili powstania diecezji w 1992 było 135 parafii, w tym 121 prowadzonych przez księży diecezjalnych i 14 zarządzanych przez kapłanów zakonnych. Obecnie diecezja liczy 158 parafii: 139 prowadzonych przez kapłanów diecezjalnych i 19 zarządzanych przez kapłanów zakonnych.

Spis treści

Historia | edytuj kod

 Osobny artykuł: Diecezja pomezańska.

Diecezję uważa się za kontynuatorkę tradycji diecezji pomezańskiej, zlikwidowanej w 1525. Ludność zamieszkująca teren diecezji ma charakter niemal w całości napływowy. Po II wojnie światowej osiedliła się tutaj ludność z Wołynia, Wileńszczyzny, Pomorza, Małopolski i Polski centralnej.

Ordynariusze
Diecezji Elbląskiej bp Andrzej Śliwiński – pierwszy biskup diecezjalny diecezji elbląskiej (1992–2003) bp Jan Styrna - biskup diecezjalny w latach 2003–2014 bp Jacek Jezierskiordynariusz diecezji elbląskiej od 2014. Biskupi pomocniczy
Diecezji Elbląskiej bp Józef Wysocki – pierwszy biskup pomocniczy diecezji elbląskiej (1992–2015) bp Wojciech Skibicki – biskup pomocniczy od 2019

Kalendarium | edytuj kod

  • 1992
    • 25 marca – reforma Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce, ustanowienie wśród 13 nowych diecezji również elbląskiej[3] (ordynariuszem elbląskim został dotychczasowy sufragan chełmiński bp Andrzej Śliwiński, sufraganem dotychczasowy sufragan warmiński bp Józef Wysocki), powstanie kurii diecezjalnej oraz komisji diecezjalnych (wikariuszami generalnymi zostali bp Józef Wysocki i ks. infułat Mieczysław Józefczyk).
    • 11 maja – powstanie Sądu Diecezjalnego w Elblągu.
    • 17 maja – ingres biskupa Andrzeja Śliwińskiego do katedry w Elblągu.
  • 1993
    • 1 października – erygowanie Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Elbląskiej w Elblągu afiliowanego do Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie przez biskupa Andrzeja Śliwińskiego.
  • 1995
  • 1998
  • 1999
    • 6 czerwca – wizyta papieża Jana Pawła II w diecezji elbląskiej i nabożeństwo czerwcowe z jego udziałem na lotnisku w Elblągu.
    • 1 października – afiliacja seminarium elbląskiego do Wydziału Teologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
  • 2002
  • 2003
    • 2 sierpnia – rezygnacja biskupa Andrzeja Śliwińskiego ze stanowiska ordynariusza elbląskiego i ustanowienie dotychczasowego sufragana diecezji tarnowskiej biskupa Jana Styrny nowym ordynariuszem elbląskim.
    • 23 sierpnia – ingres biskupa Jana Styrny do katedry w Elblągu.
  • 2009
  • 2012
  • 2013
    • 19 października – ustanowienie sanktuarium pw Matki Bożej Nieustającej Pomocy przy kościele redemptorystów pw. Matki Boskiej Królowej Polski
    • 24 listopada – bp Jan Styrna w zakończenie Roku wiary ogłasza, że w październiku na ręce papieża Franciszka złożył rezygnację z urzędu biskupa diecezjalnego elbląskiego.
  • 2014
    • 10 maja – bp Jacek Jezierski[3], dotychczasowy biskup pomocniczy archidiecezji warmińskiej, został ustanowiony przez papieża Franciszka nowym biskupem elbląskim. Zastąpił bp Jana Styrnę, który odszedł na emeryturę w związku ze stanem zdrowia.
    • 8 czerwca – odbył się uroczysty ingres ks. bp. Jacka Jezierskiego do katedry elbląskiej. W uroczystości uczestniczył m.in. metropolita gdański i warmiński oraz biskupi: toruński, ełcki, pelpliński i bydgoski na czele z Nuncjuszem Apostolskim w Polsce Abp Celestino Migliore, księża z diecezji elbląskiej i warmińskiej, a także przedstawiciele kapituł katedralnych sąsiednich diecezji, obecni byli także przedstawiciele kościołów: greckokatolickiego, prawosławnego, ewangelicko–augsburskiego i polskokatolickiego.
  • 2015
    • 27 marca – przy zakonie Mniszek Klarysek od Wieczystej Adoracji otworzono pierwsze „Okno życia”.
    • 31 października – papież Franciszek przyjął rezygnację ks. bpa Józefa Wysockiego, z urzędu biskupa pomocniczego diecezji elbląskie, w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego[4].
    • 14 – 18 listopada – peregrynacja symboli Światowych Dni Młodzieży w diecezji elbląskiej.
  • 2016
  • 2017
    • otwarcie Ośrodka Formacji Diakonów Stałych diecezji elbląskiej[6].
    • z inicjatywy bp. Jezierskiego rozpoczyna swą działalność 3-letnie studium podyplomowe, którego organizatorem był Wydział Teologii UWM w Olsztynie. Uczestnikami studium są młodzi księża diecezji elbląskiej[7].
  • 2019
    • 14 lutego – ks. kan. Wojciech Skibicki, dotychczasowy dyrektor Wydziału Nauki Katolickiej kurii diecezjalnej oraz rzecznik diecezji, został mianowany przez papieża Franciszka biskupem pomocniczym diecezji ze stolicą tytularną Casae Nigrae[8].
    • 6 kwietnia – w katedrze elbląskiej odbyły się święcenia biskupie biskupa nominata Wojciecha Skibickiego. Głównym konsekratorem był biskup diecezjalny elbląski Jacek Jezierski, zaś współkonsekratorami arcybiskup Salvatore Pennacchio, nuncjusz apostolski w Polsce, i Józef Górzyński, arcybiskup metropolita warmiński[9].
  • 2020
    • 24 października - w katedrze elbląskiej w obecności biskupów elbląskich, biskupów seniorów, sekretarza generalnego i sekretarza synodu, przewodniczącego czterech komisji synodalnych oraz kanclerz kurii odbyła się uroczystość podpisania dokumentów kończącego I synod diecezji elbląskiej[10].

Biskupi | edytuj kod

 Osobny artykuł: Biskupi elbląscy. Jacek Jezierski – biskup diecezjalny

Biskup diecezjalny | edytuj kod

Biskup pomocniczy | edytuj kod

Biskupi seniorzy | edytuj kod

Struktura wyznaniowa na obszarze diecezji | edytuj kod

98% mieszkańców jest katolikami wyznania rzymskiego. Grekokatolików jest około 5000.

Inne wyznania (dane z 2007):

Instytucje | edytuj kod

Kuria diecezji elbląskiej.

Kapituły | edytuj kod

Główne świątynie | edytuj kod

Sanktuaria | edytuj kod

Dekanaty | edytuj kod

  • z diecezji chełmińskiej:
  1. dekanatu gniewskiego (parafia Janowo)
  • z diecezji gdańskiej:
  1. dekanat Malbork
  2. dekanat Nadmorski
  3. dekanat Nowy Dwór Gdański
  4. dekanat Nowy Staw
  • z diecezji warmińskiej:
  1. dekanat Dzierzgoń
  2. dekanat Elbląg-Południe
  3. dekanat Elbląg-Północ
  4. dekanat Elbląg-Śródmieście
  5. dekanat Iława
  6. dekanat Kwidzyn
  7. dekanat Malbork
  8. dekanat Morąg
  9. dekanat Pasłęk
  10. dekanat Sztum
  • utworzone w 1992:
  1. dekanat Kwidzyn-Zatorze
  2. dekanat Miłomłyn
  3. dekanat Pasłęk II
  4. dekanat Prabuty
  • utworzony w 2000:
  1. dekanat Iława-Zachód
  • utworzony w 2018:
  1. dekanat Tolkmicko[12]
  • obecne:
  1. Dzierzgoń
  2. Elbląg-Południe
  3. Elbląg-Północ
  4. Elbląg-Śródmieście
  5. Iława-Wschód
  6. Iława-Zachód
  7. Kwidzyn-Śródmieście
  8. Kwidzyn-Zatorze
  9. Malbork I
  10. Malbork II
  11. Miłomłyn
  12. Morąg
  13. Krynica Morska
  14. Nowy Dwór Gdański
  15. Nowy Staw
  16. Pasłęk I
  17. Pasłęk II
  18. Prabuty
  19. Susz
  20. Sztum
  21. Tolkmicko

Okręgi duszpasterskie dla duszpasterstw specjalistycznych | edytuj kod

  • Okręg elbląski
    • dekanaty: Elbląg – Śródmieście, Elbląg – Południe, Elbląg – Północ
  • Okręg iławski
    • dekanaty: Iława – Wschód, Iława – Zachód, Susz
  • Okręg kwidzyński
    • dekanaty: Kwidzyn – Śródmieście, Kwidzyn – Zatorze, Prabuty
  • Okręg malborski
    • dekanaty: Dzierzgoń, Malbork I, Malbork II, Sztum
  • Okręg nadmorski
    • dekanaty: Krynica Morska, Nowy Dwór Gdański, Nowy Staw
  • Okręg pasłęcki
    • dekanaty: Miłomłyn, Morąg, Pasłęk I, Pasłęk II

Patroni | edytuj kod

Herb diecezji | edytuj kod

 Główny artykuł: Herb diecezji elbląskiej.

W tle tarczy herbowej znajdują się: mitra biskupia, w którą wpisana jest róża świętego Wojciecha (tzw. Różyc), pastorał i krzyż. Na tarczy herbowej znajduje się godło herbowe: w górnej prawej części znajduje się baranek, jeden z symboli Chrystusa, herb diecezji/archidiecezji warmińskiej; w górnej lewej części znajduje się orzeł, symbol świętego Jana Ewangelisty, herb diecezji pomezańskiej; poniżej, w centrum tarczy herbowej, znajdują się krzyże rycerskie z herbu Elbląga. W herbie występują symbole przywołujące na pamięć diecezje (pomezańska, warmińska, chełmińska, gdańska), z których części powstała diecezja elbląska[1].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b DEKRET ustanawiający nowy herb diecezji elbląskiej. diecezja.elblag.pl, 2015-10-15. [dostęp 2015-10-19].
  2. Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2020, Biblos 2020, ​ISBN 978-83-7793-714-3
  3. a b c Historia diecezji elbląskiej. elblag.gosc.pl. [dostęp 2015-05-06].
  4. Komunikat Biskupa Elbląskiego (pol.). diecezja.elblag.pl. [dostęp 2015-10-31].
  5. I Synod Diecezji Elbląskiej (pol.). elblag.gosc.pl. [dostęp 2016-09-17].
  6. Diecezja elbląska ma sześciu diakonów stałych, diecezja.elblag.pl [dostęp 2020-07-05]  (pol.).
  7. Studia Podyplomowe – "Doskonalenie specjalistyczne z teologii" w Elblągu - informacja Wydziału Teologii UWM Olsztyn, diecezja.elblag.pl [dostęp 2020-08-20]  (pol.).
  8. Elbląg: Ks. Wojciech Skibicki – biskupem pomocniczym diecezji elbląskiej, nuncjatura.pl [dostęp 2019-02-14]  (pol.).
  9. Uroczystość święceń biskupich Wojciecha Skibickiego – biskupa pomocniczego diecezji elbląskiej, diecezja.elblag.pl, Elbląg , 6 kwietnia 2019 [dostęp 2019-04-06] .
  10. Zakończenie Synodu Diecezji Elbląskiej (pol.). elblag.gosc.pl. [dostęp 2020-10-24].
  11. Bp Jan Styrna ustanowił nowe sanktuarium (pol.). ekai.pl. [dostęp 2013-09-29].
  12. Elbląg: Parafia Świętej Rodziny - Diecezja Elbląska (pol.). diecezja.elblag.pl. [dostęp 2018-12-02].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (diecezja Kościoła katolickiego):
Na podstawie artykułu: "Diecezja elbląska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy