Dolina Guniowa


Na mapach: 49°11′27″N 19°36′14″E/49,190833 19,603889

Dolina Guniowa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Widok na Dolinę Guniową z polany Wyżnie Łąki przy szosie Liptowskie MatiaszowceZuberzec Widok z Babek na Dolinę Guniową

Dolina Guniowa (słow. Huňová dolina) – dolina w słowackich Tatrach Zachodnich. Jest największą, orograficznie lewą odnogą Doliny Suchej Sielnickiej[1]. Odgałęzia się przy polanie Hucisko, około 2 km od wylotu Doliny Suchej i podchodzi w północno-wschodnim kierunku pod południową grań Siwego Wierchu na odcinku OstraBabki. W połowie swojej długości dolina wachlarzowato rozgałęzia się na trzy odnogi[2]:

Dolinę Guniową i wszystkie jej odnogi otaczają: południowo-wschodni grzbiet Suchego Wierchu zwany Suchym Groniem, Suchy Wierch i grzbiet łączący go poprzez Suchą Przehybę z Ostrą, grań od Ostrej po Babki, Fatrowa i jej północno-zachodni grzbiet Omalenik. Dnem doliny spływa Guniowy Potok, będący głównym dopływem Suchego Potoku[2][3]. Dolina ma długość około 3 km i rozpiętość pionową od 750 do 1764 m n.p.m. (od Huciska po szczyt Ostrej)[2].

Polska nazwa doliny jest kalką nazwy słowackiej. Nie wiadomo jednak, od czego pochodzi nazwa słowacka. Są dwie możliwości. Słowackie słowo huňa i polskie gunia oznaczają część ludowego ubioru używanego na Podhalu i na Słowacji, ale jest też słowackie nazwisko Huňa i polskie Gunia i Guńka, a wiadomo, że nazwy licznych polan i dolin tatrzańskich pochodzą od nazwisk dawnych ich właścicieli[1].

Rejon Doliny Guniowej zbudowany jest ze skał osadowych (wapienie i dolomity), ale w 1949 r. Augustin Gorek na wysokości 930–1400 m odkrył tutaj okno tektoniczne, w którym spod wapieni wynurzają się granity, w dużym stopniu zmylonityzowane. W czasie II wojny światowej w Dolinie Guniowej ukrywali się partyzanci[1]. Obecnie dolina jest niemal całkowicie zalesiona, dawniej jednak było w niej więcej terenów trawiastych, na których wypasano owce i bydło[4]. Obecnie ostała się jeszcze spora polana pod szczytem Babek. Był na niej dawniej Babkowy Stawek[3].

Dawniej w Dolinie Guniowej istniały ścieżki prowadzące na Suchy Wierch i Ostrą, czasami dolina była odwiedzana przez turystów. Obecnie jednak nie ma znaczenia turystycznego. Nie ma w niej żadnych szlaków turystycznych, a w 1993 r. utworzono obszar ochrony ścisłej Sucha Dolina obejmujący cały rejon doliny[5].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. a b c Marian Kunicki, Tadeusz Szczerba: Tatry Zachodnie. Słowacja. Kraków: PTTK „Kraj”, 1992. ISBN 83-7005-248-7.
  3. a b Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2009/10. ISBN 83-87873-36-5.
  4. Turystyczna mapa Słowacji. [dostęp 2011-06-10].
  5. Informacje na tablicy TANAP-u zamontowanej przy skrzyżowaniu szlaków turystycznych na Przedwrociu


Na podstawie artykułu: "Dolina Guniowa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy