Drogi krajowe w Polsce


Drogi krajowe w Polsce w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Drogi krajowe w Polsce – główna sieć dróg kołowych w Polsce, jedna z kategorii dróg publicznych, umożliwiających krajową i międzynarodową komunikację kołową pomiędzy dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, rekomendowana do ruchu długodystansowego i tranzytowego. Obejmuje także autostrady i drogi ekspresowe.

Od 1 kwietnia 2002 system dróg krajowych w Polsce podlega Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Wyjątkiem są miasta na prawach powiatu, na terenie których znajdujące się drogi krajowe (oprócz autostrad i dróg ekspresowych) są zarządzane przez samorząd miejski (prezydentów miast). Obecna numeracja ewidencyjna dróg krajowych obowiązuje – z drobnymi zmianami – od 9 maja 2001. Polskie drogi krajowe numeruje się białymi literami na czerwonym tle (znak E-15a). Drogowskazy na drogach krajowych (oprócz autostrad) mają zielone tło. Obecnie na terenie RP istnieje 97 dróg krajowych, o numerach 1 – 68 oraz 70 – 98. Najdłuższą z nich jest droga nr 8 (relacji Kudowa-ZdrójBudzisko) licząca 849 km, zaś najkrótszą – droga nr 96 mierząca 1,5 km. Przed 2014 rokiem najkrótszą drogą krajową była droga nr 85 o długości 4,774 km.

Drogi o przebiegu zbliżonym do południkowego mają co do zasady numery nieparzyste, a drogi o przebiegu równoleżnikowymparzyste. Najważniejsze szlaki tranzytowe otrzymują najniższe numery (np. drogi 1 i 2, krzyżujące się w centrum kraju). Autostrady i drogi ekspresowe budowane są równolegle do najważniejszych dróg krajowych, a w celu uniknięcia nieporozumień dotychczasowy numer drogi krajowej otrzymuje autostrada lub droga ekspresowa (poprzedzony literą A lub S), natomiast pierwotna droga krajowa:

  • zachowuje kategorię drogi krajowej, lecz otrzymuje nowy numer ewidencyjny zwiększony o 90 w stosunku do wcześniejszego numeru ewidencyjnego (dzieje się tak w przypadku, gdy nowo wybudowana autostrada jest płatna, a droga krajowa stanowi bezpłatną drogę alternatywną),
  • otrzymuje nową kategoriędrogi wojewódzkiej (wcześniej drogi gminnej) i nowy numer ewidencyjny właściwy dla tej kategorii.

Drogom krajowym w Polsce nadaje się jedną z trzech możliwych klas: A (autostrada), S (droga ekspresowa) lub GP (droga główna ruchu przyspieszonego).

Według stanu na dzień 31 grudnia 2015 sieć dróg krajowych w Polsce obejmowała 19 292,8 km[1].

Mapa sieci dróg krajowych na terenie Polski.

     Drogi krajowe

     Drogi ekspresowe

     Autostrady

     Autostrady płatne

     Planowane drogi

Spis treści

Historia dróg krajowych | edytuj kod

Na przestrzeni lat drogi krajowe posiadały różne określenia oraz zmianom ulegała wielkość sieci.

10 grudnia 1920 na mocy Ustawy o budowie i utrzymaniu dróg publicznych wprowadzono drogi państwowe[2]. Stanowiły one najważniejszą kategorię dróg publicznych, mające znaczenie ogólnopaństwowe. Podzielone były na trzy kategorie:

  • kategoria I – drogi łączące Warszawę z granicą państwa oraz kresami; całkowita długość (z odnogami): 4 503 km,
  • kategoria II – drogi o przebiegu północ-południe; całkowita długość (z odnogami): 2 670 km,
  • kategoria III – drogi o przebiegu wschód-zachód; całkowita długość (z odnogami): 3 327 km.

Łączna długość ówczesnych dróg państwowych wynosiła 10 500 km.

Po II wojnie światowej sieć dróg państwowych uległa zmianie. W 1952 nadano nowe oznaczenia[3], które z późniejszymi zmianami[4] obowiązywały do grudnia 1985. Numeracja dróg państwowych była częściowo usystematyzowana – drogi o niższych numerach (10-19) rozpoczynały swój przebieg w Warszawie lub jej okolicach[5]:

W 1985 drogi państwowe zastąpiono drogami krajowymi[6] oraz zreformowano sieć drogową[7]. Niektóre z wprowadzonych wtedy dróg krajowych mają do dziś niezmieniony przebieg. Na przełomie XX i XXI wieku ponownie dokonano reformy sieci drogowej – opracowano nowy przebieg dróg krajowych, z których trasy mające oznaczenia jedno- i dwucyfrowe zachowały kategorię[8], zaś trzycyfrowe przeklasyfikowano na drogi wojewódzkie[8].

Klasyfikacja | edytuj kod

Do dróg krajowych zgodnie z Ustawą o drogach publicznych zalicza się[9]:

  1. autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych;
  2. drogi międzynarodowe;
  3. drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych;
  4. drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów;
  5. drogi alternatywne dla autostrad płatnych;
  6. drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich;
  7. drogi o znaczeniu obronnym.

Wykaz dróg krajowych | edytuj kod

Podany niżej wykaz dróg jest zgodny z Zarządzeniem Nr 73 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom krajowym (Dz. Urz. MI Nr 15, poz. 78, z późn. zm.):

... – brak ciągłości drogi

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Transport – wyniki działalności w 2016 r./Transport – Activity Results in 2016 (pol. • ang.). Główny Urząd Statystyczny, 2016. s. 134. [dostęp 2018-02-28]. ISSN 1506-7998.
  2. Ustawa z dnia 10 grudnia 1920 r. o budowie i utrzymaniu dróg publicznych w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1921 r. nr 6, poz. 32)
  3. Rozporządzenie Ministra Transportu Drogowego i Lotniczego oraz Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 stycznia 1952 r. w sprawie ustalenia sieci dróg państwowych. (Dz.U. z 1952 r. nr 6, poz. 39)
  4. W latach 70. dokonano kolejnej zmiany numeracji. Przykładowo ówczesna droga państwowa nr 17 KostrzynSkwierzynaPniewy otrzymała oznaczenie T8 na odc. łączącym Skwierzynę z Pniewami.
  5. Samochodowy atlas Polski 1:500 000, wydanie czwarte, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1965, Warszawa
  6. Uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. nr 3, poz. 16)
  7. a b
  8. Ustawa o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2068).
  9. w rozporządzeniu GDDKiA widnieje stara nazwa „Nowe Słowiki”
  10. według Zarządzenia GDDKiA Piątnica
  11. według Zarządzenia GDDKiA Stare Jeżewo
  12. aktualnie oznakowanie drogi nr 90 posiada odcinek drogi | Kwidzyn 55Korzeniewomost przez WisłęJeleń 91

Linki zewnętrzne | edytuj kod


Na podstawie artykułu: "Drogi krajowe w Polsce" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy