Edmund Massalski


Edmund Massalski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Edmund Massalski (ur. 19 listopada 1886 w Michałowie k. Starachowic, zm. 27 marca 1975 w Kielcach) – pedagog, działacz społeczny, krajoznawca i popularyzator turystyki związany z Kielcami. W latach 1946-1961 dyrektor Muzeum Świętokrzyskiego (obecnie Muzeum Narodowe w Kielcach)

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się w Michałowie – obecnie dzielnica Starachowic. Uczęszczał do gimnazjum męskiego w Kielcach, z którego został wydalony pod zarzutem działalności patriotycznej. Maturę zdał w Petersburgu. W latach 1906–1911 studiował geografię i biologię na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Brał udział w pracach zespołu gromadzącego dla Komisji Fizjograficznej PTK informacje o przyrodzie świętokrzyskiej i potrzebach jej ochrony.

W 1912 r. został nauczycielem geografii w gimnazjum żeńskim w Kielcach. Pracą pedagogiczną w kieleckich szkołach średnich zajmował się przez kolejne 40 lat. Od 1924 r. pełnił funkcję komendanta Kieleckiej Chorągwi Harcerzy i pozostawał nim do 1939 r. Był prezesem oddziału, a później okręgu PTK w Kielcach, przewodniczącym Rady Miejskiej Kielc, a także od 1925 r. członkiem delegatury Państwowej Rady Ochrony Przyrody. Członek Szarych Szeregów, w czasie II wojny światowej prowadził tajne nauczanie.

W latach 1952–1969 był przewodniczącym Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Przyrody, a w latach 1946–1961 dyrektorem Muzeum Świętokrzyskiego. Pisał artykuły krajoznawcze. Przez kilka lat był redaktorem naczelnym i wydawcą Gazety Kieleckiej. Był założycielem i prezesem Kieleckiego Towarzystwa Naukowego. Zajmował się także fotografią, a jego prace przedstawiające przyrodę (głównie florę i krajobrazy świętokrzyskie) były wystawiane m.in. w Warszawie. Był również autorem przewodnika „Góry Świętokrzyskie” (1967) oraz opracowania „Obrazy roślinności Krainy Gór Świętokrzyskich” (1962). 4 maja 1962 r. V Krajowy Zjazd Delegatów w Warszawie nadal mu godność Członka Honorowego PTTK.

Zmarł w Kielcach, został pochowany na Cmentarzu Nowym.

Był dwukrotnie żonaty: po raz pierwszy – w 1921 r. z Zofią z Czajkowskich Złotnicką (ok. 1900 - 1980)[1], artystką śpiewaczką; po raz drugi z Heleną Domino (mgr filologii, nauczycielką szkół średnich), z którą miał dwóch synów: Tadeusza (ur. 1940) - dr inż. geologa, i Andrzeja (ur. 1942) - dr hab. biologii.

Odznaczenia | edytuj kod

Upamiętnienie | edytuj kod

  • Od 1983 r. jego imię nosi główny, Główny Szlak Świętokrzyski prowadzący z miejscowości Kuźniaki poprzez Pasmo Masłowskie i Łysogóry do Gołoszyc.
  • W 100-lecie jego urodzin w dzielnicy Starachowic - Michałowie odsłonięto poświęcony mu obelisk.
  • Pamiątkowa płyta znajduje się na budynku Schroniska im. Aleksandra Janowskiego w Świętej Katarzynie.
  • W 1988 r. jego imię nadano jednej z głównych ulic na osiedlu Ślichowice w Kielcach.
  • W kaplicy turystycznej kościoła pw. Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych w Warszawie na Chomiczówce w 2004 r. odsłonięto poświęconą mu tablicę.
  • 3 listopada 2005 r. jego imię przyjął Hufiec ZHP Kielce-powiat[3].

Przypisy | edytuj kod

  1. Życie Warszawy, nr 292, 12 grudnia 1980 .
  2. M.P. z 1935 r. nr 257, poz. 306 „za krzewienie czytelnictwa”.
  3. a b Dom Harcerza Kielce, Schronisko, ZHP, Sztuczna ściana wspinaczkowa, Harcerska Orkiestra Dęta, www.dhkielce.zhp.pl [dostęp 2020-05-29] .

Wybrane publikacje | edytuj kod

  • Góry Świętokrzyskie, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1967.
  • Obrazy roślinności krainy Gór Świętokrzyskich, Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne, Kraków 1962.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Edmund Massalski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy