Ernest Pischinger


Ernest Pischinger w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Proces Solvaya realizowany w Borku Fałęckim i w Mątwach Most Na Wildze, rejon byłych Osadników Sodowych Solvay w Borku Fałęckim Inowrocławskie Zakłady Chemiczne „Soda Mątwy” S.A. Budynek główny Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich przy ul. ks. Kordeckiego

Ernest Pischinger (ur. 31 lipca 1905 w Wiedniu, zm. 22 marca 1980 w Poznaniu) – twórca Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Bydgoszczy, chemik-technolog specjalizujący się w technologii sody, przełożony Karola Wojtyły w czasie pracy w Zakładach Sodowych w Borku Fałęckim.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Okres przed wybuchem II wojny światowej | edytuj kod

Urodził się 31 lipca 1905 roku w Wiedniu, w rodzinie polsko-austriackiej[1]. Był synem Ernesta, urzędnika kolejowego i Melanii z Haraschinów. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Krakowie, a od 1914. po służbowym przeniesieniu ojca, w Wiedniu. Tu też rozpoczął naukę w gimnazjum klasycznym. Po repatriowaniu do Polski naukę kontynuował w III Państwowym Gimnazjum Klasycznym w Krakowie.

W latach 1924–1928 studiował chemię na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego (Oddział Matematyczno-Przyrodniczy). Po studiach (w okresie 1928–1932) wykonywał, w Zakładzie Chemii Rolnej UJ, pracę doktorską pt. O rozpuszczalności związków fosforowych mąki konopnej i o związku kwasu fitynowego przez białka w niej zawarte. W tym też roku otrzymał patent na metodę otrzymywania fityny.

W kolejnych latach pracował w Zakładach Solvay w Grodźcu k. Będzina (1932–1934) jako szef laboratorium i w Zakładach Sodowych Solvay w Mątwach k. Inowrocławia (1934–1939), produkujących węglan sodu (sodę amoniakalną) metodą Solvaya[2][3].

Okres 1939–1945 | edytuj kod

W czasie kampanii wrześniowej służył w dywizji gen. Franciszka Kleeberga[2]. W końcu 1939 został aresztowany przez żandarmerię wojskową i osadzony w obozie przejściowym w Dąbiu pod Krakowem. W następnych latach pracował w Zakładach Sodowych Solvay w Krakowie[2] będąc kolejno szefem laboratorium i szefem Oddziału Sody Kaustycznej. W oczyszczalni wody do kotłowni pracował wówczas fizycznie Karol Wojtyła, wykonujący zadania zlecane przez Pischingera[4][1][5]. Wspomnienia Karola Wojtyły i jego współpracowników z Solvaya przytacza ks. Adam Boniecki w Kalendarium życia Karola Wojtyły[4]. Gdy Karol Wojtyła został głową Kościoła, nie zapomniał o „swoim patronie” z Solvaya[6] – „…zawsze pamiętał o życzeniach dla nas na Wielkanoc, czy Boże Narodzenie. Wiele z nich pisał własnoręcznie” – wspomina Łempicka (córka Pischingera)[1].

W 1944 roku Pischinger rozpoczął prowadzenie wykładów z chemii organicznej na tajnym Wydziale Farmaceutycznym UJ[2].

Okres powojenny | edytuj kod

W latach 1945–1950 był dyrektorem Zakładów Sodowych w Mątwach i Kopalni Soli „Solna” w Inowrocławiu. Ze stanowiska tego zrezygnował w związku z powołaniem go w 1948 r. na stanowisko zastępcy profesora i kierownika Katedry Chemii Technologicznej (później Technologii Chemicznej) na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym UMK w Toruniu [7][2]. Zatrzymał jednak funkcję rzeczoznawcy w przemyśle chemicznym.

W 1951 roku rozpoczął organizację Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej w Bydgoszczy (WSI). Funkcję rektora WSI (później Wyższej Szkoły Inżynierskiej) pełnił przez 16 lat (1951–1967)[2]. W tej uczelni uzyskał nominację na docenta (1954), tytuł profesora nadzwyczajnego (1958) i profesora zwyczajnego (1966)[2].

Uczelnia powstawała od podstaw, początkowo bez własnej bazy lokalowej i wyposażenia laboratoriów oraz własnej kadry naukowej[8]. Tworzyła ja grupa pracowników przemysłu, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika i Technikum Mechaniczno-Elektrycznego w Bydgoszczy [9]. W pierwszej kolejności uruchomiono dwa wydziały[8]:

Tadeusz Wysocki – jeden z pierwszych pracowników i organizatorów WSI, wspominał[8]:

Udałem się na ul. Zygmunta Augusta, bo tam właśnie w gmachu Technikum Mechaniczno-Elektrycznego mieścił się rektorat szkoły. Na zamkniętych drzwiach jednej z sal szkolnych znalazłem kartkę zawiadamiającą, że jutro o godzinie 17-tej będzie można zastać rektora. Przyszedłem następnego dnia. (...) Na korytarzu przyjął mnie pan około pięćdziesiątki, wzrostu raczej niewysokiego, ubrany w brązową, wymiętą marynarkę welwetową. Taka była wówczas moda, by wyglądać na robotnika. Był to rektor Pischinger, chemik z toruńskiego uniwersytetu. Bardzo grzecznie przeprosił, że przyjmuje mnie na korytarzu, bo nie ma jeszcze gabinetu.

Opisując nową szkołę wyższą pisał[8]:

…miała tylko jedną salę szkolną, której całe umeblowanie stanowiło jedno biurko i kilka krzeseł, wszystko wypożyczone. W tej sali mieścił się gabinet rektora, sekretariat uczelni, sekretariat Wydziału Mechanicznego, gabinet dziekana, magazyn i zaczątek biblioteki. Jednocześnie pełniła funkcję sali posiedzeń i narad. Jak ironicznie mówił rektor Pischinger, urzędował on «na skrzynce po mydle».

Dzięki staraniom rektora Ernesta Pischingera i wiceprzewodniczącego Wojewódzkiej Rady Narodowej Aleksandra Schmidta w 1954 roku Uczelnia otrzymała cały budynek (ul. Olszewskiego 20). Opracowano szczegółowy program rozwoju, w tym przekształcenia szkoły wieczorowej w uczelnię stacjonarną[8]. Program udało się zrealizować po kolejnych latach starań. W 1964 roku Wieczorowa Szkoła Inżynierska została przekształcona w Wyższą Szkołę Inżynierską, uprawnioną do przyznawania tytułu zawodowego inżyniera[10]. We wrześniu 1967 roku, po 16 latach intensywnej działalności na stanowisku rektora, prof. Pischinger przekazał kierownictwo czterowydziałowej bydgoskiej uczelni swojemu następcy[10].

W 1971 rektor UMK powołał go na kierownika zespołu naukowo-badawczego: Chemia i technologia oczyszczania wód ścieków. Od 1970 był członkiem rady Instytutu Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa. We wrześniu 1975 przeszedł na emeryturę, lecz nadal udzielał się na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu [2].

Zmarł 22 marca 1980 r. w Poznaniu. Został pochowany został na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Jego córka, Urszula Łempicka, utrzymuje kontakt z bydgoską uczelnią[11].

Działalność poza uczelnią | edytuj kod

W 1957 r. był członkiem komitetu organizacyjnego Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego, w latach 1957–1969 wiceprezesem Towarzystwa, a w latach 1959–1966 przewodniczącym Wydziału Nauk Technicznych BTN. Przez 10 lat przewodniczył Radzie Naukowej przy PWRN w Bydgoszczy.

Pełnił także szereg innych funkcji w organizacjach i instytucjach naukowych. Był przez 20 lat członkiem Rady Naukowej Instytutu Chemii Nieorganicznej w Gliwicach, członkiem redakcji w latach 1948–1975 Chemii Stosowanej, kwartalnika Komitetu Nauk Chemicznych PAN. Brał takie aktywny udział w pracach różnych komisji naukowo-doradczych powoływanych przez władze przemysłowe. Był członkiem, a w latach 1952–1953. prezesem toruńskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Chemicznego oraz członkiem Towarzystwa Naukowego w Toruniu i Deutsche Chemische Gesellschaft [2]. Należał do inicjatorów budowy miasteczka uniwersyteckiego w Toruniu. Był też współzałożycielem dwóch muzeów w Toruniu (Etnograficznego i Sztuki Dalekiego Wschodu).

Działalność polityczna | edytuj kod

Od 1947 r. był członkiem PPR, a następnie PZPR. W latach 1961–1965 był posłem do Sejmu III kadencji z okręgu wyborczego Toruń (Komisja Przemysłu Ciężkiego, Chemicznego i Górnictwa, klub PZPR)[12].

Rodzina | edytuj kod

Ernest Pischinger był żonaty z Izabelą Kornecką. Mieli jedną córkę Urszulę.

Dorobek pracy naukowo-dydaktycznej | edytuj kod

Ernest Pischinger opracował lub uczestniczył w opracowaniu wielu publikacji dotyczących technologii chemicznej, a przede wszystkim technologii sody, zagospodarowania odpadów, ochrony wód. W 1953 r. opracował wieloletni narodowy plan prac badawczych w zakresie problematyki sodowej. Wydał m.in. publikacje[13][2][14]:

  • W. Grycza, S. Kamiński, S. Leszczyński, E. Pischinger: Technologia sody amoniakalnej, PWT, 1953.
  • E. Pischinger i wsp., Technologia sody, 1958.
  • T. Adamski, E. Pischinger, Technologia chemiczna nieorganiczna, PWN, 1965.
  • E. Pischinger, M. Lango, Chemia techniczna, część II, Wyd. WSI, Bydgoszcz 1972.
  • E. Pischinger, Praktyczne wskazówki dla obsługi suszarń sodowych[15].
  • E. Pischinger, Badania zanieczyszczenia wód Noteci i Jeziora Pakoskiego, Wyd. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe, 1962[16].

Pełnił funkcję promotora w 16 pracach dyplomowych (inżynierskich i magisterskich) i 12 pracach doktorskich; był opiekunem naukowym sześciu doktorów habilitowanych[2].

Nagrody i wyróżnienia | edytuj kod

E. Pischinger został odznaczony m.in.[2]:

Otrzymał liczne odznaki honorowe i nagrody resortowe[2].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c On był szefem Papieża, Gazeta Wyborcza, wiadomosci.gazeta.pl/kraj, data dostępu: 2011-09-23
  2. a b c d e f g h i j k l m Ernest Pischinger (pol.). W: Rektorzy w historii ATR [on-line]. www.utp.edu.pl. [dostęp 2011-09-23].
  3. Krakowskie Zakłady Sodowe Solvay i Centrum Handlowe Zakopianka (pol.). W: Galeria [on-line]. stara.gorpol.pl/miasta. [dostęp 2011-09-23].
  4. a b Fragment: Studia teoogiczne (1944) (pol.). W: ks. Adam Boniecki, Kalendarium życia Karola Wojtyły (ISBN: 83-7006-834-0; Wyd.Znak 2010) [on-line]. www.opoka.org.pl. [dostęp 2011-09-23].
  5. W laboratorium chemicznym (pol.). W: Edward Görlich (wspomnienia) [on-line]. www.uci.agh.edu.pl. [dostęp 2011-09-23].
  6. Życie jak katecheza; Toruń był Mu zawsze bliski… (pol.). W: ... [on-line]. www.oil.org.pl. [dostęp 2011-09-23].
  7. Biuletyn informacyjny ATR, rok XI, Nr 3(39), 2006 (wydanie specjalne: 55 lat ATR ISSN 1429-5490
  8. a b c d e WSI 1951–1964 (pol.). W: Historia uczelni [on-line]. www.utp.edu.pl. [dostęp 2011-09-23].
  9. Kalendarium Najważniejszych wydarzeń (pol.). W: Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy [on-line]. www.utp.edu.pl. [dostęp 2011-09-23].
  10. a b WSI 1951–1964 (pol.). W: Historia uczelni [on-line]. www.utp.edu.pl. [dostęp 2011-09-23].
  11. a b Pamiątki po prof. Erneście Pischingerze (pol.). W: Aktualności [on-line]. www.atr.bydgoszcz.pl. [dostęp 2011-09-23].
  12. Ernest Pischinger (pol.). W: Kadencja sejmowa III, 1961–1965 [on-line]. poslowie.cqc.pl. [dostęp 2011-09-23].
  13. Wydawnictwa zwarte pracowników Wydziału Chemii UMK (pol.). www.chem.umk.pl/BIB. [dostęp 2011-09-23].
  14. Pracownia techn. Literatura specjalistyczna (pol.). W: Skrypt UMK [on-line]. www.chem.umk.pl. [dostęp 2011-09-23].
  15. Ernest Pischinger: Praktyczne wskazówki dla obsługi suszarń sodowych (pol.). [dostęp 2011-09-23].
  16. Badania zanieczyszczenia wód Noteci i Jeziora Pakoskiego (pol.). Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Wydział Nauk Technicznych. [dostęp 2011-09-23].
  17. „Nowiny Rzeszowskie”, nr 199 (8047), 23 lipca 1974, s. 4.

Bibliografia | edytuj kod

  • Błażejewski Stanisław, Kutta Janusz, Romaniuk Marek: Bydgoski Słownik Biograficzny. Tom II. Bydgoszcz 1995. s. 119. ​ISBN 83-85327-27-4​.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Ernest Pischinger" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy