Firmin Abauzit


Firmin Abauzit w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Firmin Abauzit (ur. 12 listopada 1679 w Uzès, zm. 20 marca 1767 w Genewie) – francuski uczony zajmujący się m.in. fizyką, teologią i filozofią, genewski bibliotekarz, nazywany był „mędrcem z Genewy”.

Pod jego wpływem Newton zmienił zdanie w sprawie datowania zaćmienia Słońca obserwowanego przez Talesa z Miletu.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Firmin Abauzit urodził się 12 listopada 1679 roku w Uzès w Langwedocji w rodzinie hugenotów[1] Jeana i Anne Deville'ów[2]. Jako półsierota został odebrany matce przez biskupa Uzès i umieszczony w szkole katolickiej[2]. W 1689 roku został uwolniony przez matkę, która wysłała go do dziadka ze strony ojca mieszkającego w Genewie[2], by uniknąć przymusowej konwersji na katolicyzm po uchyleniu edyktu nantejskiego[1].

Studiował na uniwersytecie genewskim, a w 1698 roku wyjechał do Holandii[2]. Tam poznał francuskich teologów braci Henriego (1657–1710) i Jacques'a Basnage’ów (1653–1723), filozofa Pierre'a Bayle'a (1647–1706) i teologa Pierre's Jurieu (1637–1713)[2]. Następnie udał się do Anglii, gdzie poznał francuskiego filozofa Saint-Evremonda (1613–1703) i angielskiego fizyka Isaaca Newtona (1642–1727)[2]. Odrzucił propozycję pracy dla króla Wilhelma III i wrócił do Genewy[2]. Odrzucił również stanowisko profesora na uniwersytecie genewskim i w 1727 roku zaczął pracować jako bibliotekarz[2].

Abauzit był uczonym uniwersalnym, zajmował się starożytnymi językami, historią starożytności (w tym archeologią, numizmatyką, epigrafiką) oraz historią współczesną, geografią, matematyką, naukami przyrodniczymi, fizyką, astronomią, literatura, filozofią i teologią[2]. Abauzit krytykował różne teorie grawitacji[2]. Korespondował z wieloma uczonymi, w tym z Newtonem[3]. Pod jego wpływem Newton zmienił zdanie na temat zaćmienia Słońca obserwowanego przez Talesa z Miletu i skorygował jego datowanie[3]. Newton uważał Abauzita za kompetentnego w rozstrzyganiu jego sporu z niemieckim matematykiem Gottfriedem Leibnitzem (1646–1716) o to, kto jest twórcą rachunku różniczkowego – Abauzit wskazywał na Newtona[3].

Abauzit niewiele publikował[2]. W 1726 roku współtłumaczył Nowy Testament na język francuski[1]. Na zlecenie Diderota (1713–1784) napisał hasło do jego Encyclopédie – „Apokalipsa”[1]. Autor traktatu Sur la connaissance du Christ et sur l'honneur qui lui est dû[4]. Nazywany był „mędrcem z Genewy” (fr. le sage de Genève)[4].

Zmarł 20 marca 1767 roku w Genewie[2].

Publikacje | edytuj kod

Wybór prac podany za Słownikiem historii Szwajcarii[2]:

  • Œuvres de feu M. A., 1770
  • Œuvres diverses de M. A., 1773

Upamiętnienie | edytuj kod

W 1991 roku jedna z ulic Genewy została nazwana na jego cześć – Rue Firmin-ABAUZIT[5].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Encyclopædia Britannica 2019 ↓.
  2. a b c d e f g h i j k l m HLS 2018 ↓.
  3. a b c Buchwald 2013 ↓, s. 329.
  4. a b Encyclopédie Larousse ↓.
  5. Rue Firmin-ABAUZIT (fr.). W: Noms géographiques du canton de Genève [on-line]. [dostęp 2020-02-09].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Firmin Abauzit" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy