Floryda


Na mapach: 28,1°N 81,6°W/28,133333 -81,631667

Floryda w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Piramida wieku Floryda widziana z ISS (2014)

Floryda (ang. State of Florida)(wymowa: /ˈflɒrɪdə/ i) – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych, na półwyspie Floryda otoczonym przez wody Zatoki Meksykańskiej na zachodzie i Oceanu Atlantyckiego na wschodzie. Floryda graniczy na północy z Alabamą i Georgią.

Floryda jest trzecim najbardziej zaludnionym (21,3 mln) i ósmym najgęściej zaludnionym (148,4 mieszk./km²) stanem USA[3].

Miami z ponad 6 milionami mieszkańców jest największą aglomeracją Florydy i dziesiątym co do wielkości obszarem metropolitalnym w Stanach Zjednoczonych[4].

Spis treści

Historia | edytuj kod

  • Okres hiszpański – zobacz Floryda (Kolonia Hiszpańska)
  • 1513 – przybycie Hiszpanów (Juan Ponce de León)
  • 1562–1564 – okres osadnictwa francuskiego
  • 1565 – Hiszpanie założyli St. Augustine – najstarsze miasto w Stanach Zjednoczonych
  • 1819 – Stany Zjednoczone kupiły Florydę od Hiszpanii
  • 1835–1842 – okres wojen z Indianami
  • 3 marca 1845 – Floryda została przyjęta do Unii (jako 27. stan)
  • 1861 – Floryda przystąpiła do Konfederacji

Geografia | edytuj kod

Teren jest nizinny, płaski lub pofałdowany, liczne jeziora i bagna, głównie na południu; 2/3 stanu pokrywają tereny leśne.

Floryda jest w większości położona na wielkim półwyspie pomiędzy Zatoką Meksykańską, Oceanem Atlantyckim i Cieśniną Florydzką. Graniczy ze stanami Georgia oraz Alabama na północy. Floryda leży niedaleko Karaibów, Kuby i Wysp Bahama. Rozległy pas przybrzeżny Florydy był postrzegany przez rząd Stanów Zjednoczonych jako potencjalne miejsce ataku w trakcie II wojny światowej, dlatego wybudowano lądowiska i pasy startowe na terenie całego stanu oraz dookoła niego. Do dziś około 400 z nich jest wciąż w użyciu.

Klimat stanu jest podrównikowy i zwrotnikowy morski. Wiosną i jesienią występują huragany. Średnia roczna suma opadów dochodzi do 1500 mm. Roślinność jest śródziemnomorska, na południu zwrotnikowa.

Na terenie Florydy znajdują się 3 parki narodowe:

Stan leży w dwóch strefach czasowych: UTC-05:00 i Florida Panhandle UTC-06:00

Demografia | edytuj kod

Spis ludności z roku 2010 stwierdza, że stan Floryda liczy 18 801 310 mieszkańców, co oznacza wzrost o 2 818 961 (17,6%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 5,4% populacji, 20% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 20,1% to osoby mające 65 i więcej lat. 51,1% ludności stanu stanowią kobiety[6].

Rasy i pochodzenie | edytuj kod

Według spisu z 2010 roku, 77,4% mieszkańców stanowiła ludność biała (54,1% nie licząc Latynosów), 16,9% to Murzyni lub Afroamerykanie, 2,9% to Azjaci, 2,1% miało rasę mieszaną, 0,5% to rdzenna ludność Ameryki, 0,1% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 25,6% ludności stanu[6].

Największe grupy stanowią osoby pochodzenia niemieckiego (12,1%), irlandzkiego (10,9%), angielskiego (8,9%), kubańskiego (7,2%), amerykańskiego (6,8%), włoskiego (6,6%) i portorykańskiego (5,3%) Istnieją także duże grupy Latynosów z Południowej i Centralnej Ameryki, Haitańczyków, Francuzów, Szkotów, Meksykanów, Polaków, Jamajczyków, Rosjan i Holendrów. Wśród ludności azjatyckiej największe grupy stanowią Hindusi, Filipińczycy i Chińczycy[7][8].

Język | edytuj kod

Najpowszechniej używanymi językami są[9]:

Religia | edytuj kod

Kościół Baptystyczny Bethel w Jacksonville.

Dane z 2014 r.[10]:

Przemysł i bogactwa naturalne | edytuj kod

  • elektroniczny i kosmiczny (Ośrodek Kosmiczny NASAKennedy Space Center na przylądku Canaveral)
  • elektrotechniczny
  • środków transportu
  • spożywczy
  • wydobywczy (fosforyty)
  • turystyczny
  • główne uprawy: kukurydza, pomarańcze, grapefruity, awokado, mango, warzywa, trzcina cukrowa
  • hodowla: bydło, drób
  • połowy: ryby, ostrygi, krewetki, żółwie

Edukacja | edytuj kod

Administracją szkół podstawowych i średnich na Florydzie zajmuje się Florydzki Departament Edukacji.

W 2000 roku gubernator stanu podjął decyzję o zlikwidowaniu Florida Board of Regents, która kierowała systemem uniwersytetów stanowych (SUS). Na jej miejsce powstały komisje które zarządzały każdym uniwersytetem oddzielnie. Nowy system się jednak nie przyjął i w 2002 roku pierwszy gubernator stanu oraz senator Stanów Zjednoczonych Bob Graham zwołali referendum na temat przywrócenia systemu board-of-regents, ostatecznie w 2003 r. powstała Florydzka Komisja Gubernatorska, której podlegają uczelnie.

Fauna | edytuj kod

Plaża na wyspie Bahia Honda w archipelagu Florida Keys na Florydzie.

Floryda jest miejscem, na którym osiedliło się wiele gatunków zwierząt:

 Osobny artykuł: Lista akwariów i oceanariów na Florydzie.

Symbole Stanu | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-06].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: Florida, www.census.gov [dostęp 2018-01-04]  (ang.).
  3. US CensusU.C. Bureau US CensusU.C., Florida Passes New York to Become Nation's Third Most Populous State, The United States Census Bureau [dostęp 2019-01-20]  (ang.).
  4. Major Agglomerations of the World - Population Statistics and Maps, citypopulation.de [dostęp 2019-01-20] .
  5. Biggest Cities in Florida, www.biggestuscities.com [dostęp 2019-01-20] .
  6. a b U.S. Census Bureau QuickFacts: Florida; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2019-01-20]  (ang.).
  7. U.S. CensusU.S.C. Bureau U.S. CensusU.S.C., American FactFinder - Results, factfinder.census.gov [dostęp 2019-01-20]  (ang.).
  8. Ancestry in Florida (State), statisticalatlas.com [dostęp 2019-01-20] .
  9. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-01-20] .
  10. Adults in Florida. Pew Research Center, 2014. [dostęp 2019-01-14].
  11. State Membership Report. The ARDA. [dostęp 2019-01-14].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (stan USA):
Na podstawie artykułu: "Floryda" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy