Franciszek Trzecieski


Franciszek Trzecieski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Franciszek Kornel Cyprian Trzecieski herbu Strzemię (ur. 24 sierpnia 1807 w Polance, zm. 15 grudnia 1875 w Bogoniowicach) – powstaniec listopadowy, oficer, ziemianin, poseł na Sejm Ustawodawczy 1848 oraz na Sejm Krajowy Galicji, działacz społeczny, gospodarczy i polityczny.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Ukończył gimnazjum we Lwowie, oraz wydział prawa na Uniwersytecie Wiedeńskim[1]. Zamożny ziemianin, W latach 1848–1855 posiadał Gorajowice (dominium złożone z wsi: Brzyszczki, Glinik Niemiecki, Gorajowice, Hankówka i Kaczorowy) oraz dobra Ulaszowy i Kowalowy pod Jasłem,w pow. grybowskim. Był współwłaścicielem wraz z bratem Tytusem Ujścia Ruskiego (dominium złożonego ze wsi: Kwiatoń, Przysłup,Smerekowiec i Uście Ruskie. Od 1833 zarządzał w imieniu żony Bogoniowicami (dominium złożone z miasta Ciężkowice oraz wsi:Bogoniowice, Kipszna, Ostrusza i Tursko)[2].

Uczestnik powstania listopadowego. W roku 1831 odbył kampanię w Powstaniu listopadowym w korpusie gen. Girolamo Ramorino, odbierając z jego rąk Złoty Krzyż Orderu Virtuti Militari po bitwie pod Drobinką, Propagował zniesienie pańszczyzny oraz podniesienie poziomu oświaty wśród najuboższych. Uczestniczył w powstaniu galicyjskim 1846. Aktywny politycznie w okresie Wiosny Ludów. Był członkiem Rady Narodowej Lwowskiej (1848)[3]. Poseł do Sejmu Konstytucyjnego w Wiedniu i Kromieryżu (17 lipca 1848 – 7 marca 1849), wybrany w galicyjskim okręgu wyborczym Rozwadów[4][5]. W parlamencie należał do „Stowarzyszenia” skupiającego demokratycznych posłów polskich[6].  

Brał udział w powstaniu styczniowym w organizacji krakowskiej. Za tę działalność został aresztowany i więziony. Był inicjatorem w 1842[7], po wieloletnich staraniach w 1860 współzałożycielem a następnie do 1875 kuratorem Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie[1]. Od 1845 członek Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego we Lwowie[8]. W 1866 zainicjował Bibliotekę Narodową, ponadto stworzył Wydawnictwo „Dzieła Tanie i Pożyteczne”. W 1868 założył Towarzystwo Przyjaciół Oświaty. Członek Rady Powiatu w Grybowie (1867-1875)[1].

Był wybierany z I kurii w obwodzie sądeckim posłem na Sejm Krajowy Galicji I kadencji (trwająca 1861-1867, obrany 21 grudnia 1865 w miejsce Marceliego Drohojowskiego), II kadencji (trwająca 1867-1868), III kadencji (trwająca 1870-1876, zmarł w 1875).

Pochowany na cmentarzu parafialnym w Ciężkowicach[9].

Rodzina i życie prywatne. | edytuj kod

Urodził się w rodzinie ziemiańskiej, był synem Jana Michała Trzecieskiego (1744-1842) i Magdaleny Franciszki z Wiktorów. Miał brata Tytusa (1811-1878), dziedzica Miejsca Piastowego, Polanki i Bóbrki oraz siostrę Maria. Jego bratankiem był Jan Wojciech, m.in. poseł. Ożenił się w 1833 z Anną Fihauser (1800-1891). Córka jego Ludwika Emilia (ur. 1837 r.) wyszła za mąż za Wincentego Ignacego Bobrowskiego (1832-1899) - komediopisarza, bankowca[10][11].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Parlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Trzecieski, Franciszek Ritter von - Parlamentarier 1848-1918 online [1.12.2019]
  2. Krzysztof Ślusarek, W przededniu autonomii. Własność ziemska i ziemiaństwo zachodniej Galicji w połowie XIX wieku, Warszawa 2013, s. 381
  3. Stolarczyk M., Działalność lwowskiej Centralnej Rady Narodowej, Rzeszów 1994
  4. Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848–1918, Warszawa 1996, s. 348.
  5. Spis szczegółowy Deputowanych Galicji na sejm walny do Wiednia, "Jutrzenka" nr 74 z 28 czerwca 1848, s. 304
  6. Protokoły Koła Polskiego w wiedeńskiej Radzie Państwa (lata 1867–1868), oprac. Zbigniew Fras i Stanisław Pijaj, Kraków 2001, s. 27
  7. 50-lecie Krakowskiego „Tow. Wzaj. Ubezpieczeń”. „Kurier Kolejowy i Asekuracyjny”, s. 2, Nr 11 (568) z 1 czerwca 1911. 
  8. Rozprawy c. k. galicyjskiego towarzystwa gospodarskiego, Tom 4, Lwów 1848, s. 186
  9. Trzecieski Franciszek Kornel Cypryan - Encyklopedia Ciężkowic - online [15.12.2019]
  10. Kazimierz Piliński: R. 1892–1917. Dwudziestopięciolecie działalności Sodalicyi Maryańskiej panów Ziemi Sanockiej. Miejsce Piastowe: Sodalicja Mariańska, 1917, s. 21.
  11. Franciszek Kornel Cypryan Trzecieski z Trzeciesza h. Strzemię - M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego - online [15.12.2019

Bibliografia | edytuj kod

  • Eligiusz Kozłowski, Zapomniane wspomnienia, Warszawa 1981, s.486
  • Marian Wolski: Trzeciescy. Muzeum Podkarpackie w Krośnie, Krosno 2003
  • Boniecki, Herbarz polski - 5.704.34
  • T. Lenczewski, Genealogia rodów utytułowanych - ut.10.1.16
Kontrola autorytatywna (osoba):

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Franciszek Trzecieski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy