Gepard


Gepard w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gepard[10] (Acinonyx) – rodzaj drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w rodzinie kotowatych (Felidae).

Zasięg występowania | edytuj kod

Rodzaj obejmuje jeden żyjący współcześnie gatunek występujący w Afryce i południowo-zachodniej Azji[11].

Morfologia | edytuj kod

Długość ciała (bez ogona) 121–145 cm, długość ogona 63–76 cm, wysokość w kłębie 79–94 mm; masa ciała samców 39–89 kg (średnio 54 kg), samic 36–48 kg (średnio 43 kg) (dotyczy gatunku występującego współcześnie)[11].

Systematyka | edytuj kod

Etymologia | edytuj kod

  • Acinonyx (Acinomyx): gr. ακαινα akaina „cierń, kolec”, od ακις akis, ακιδος akidos „punkt”; ονυξ onux, ονυχος onukhos „pazur”[12].
  • Cynailurus (Cynaelurus): gr. κυων kuōn, κυνος kunos „pies”; αιλουρος ailouros „kot”[13]. Gatunek typowy: Felis jubata Schreber, 1775.
  • Guepardus (Guepar, Gueparda): fr. guepard „polujący lampart”, prawdopodobnie od fr. guet „obserwator” i łac. pardus „pantera, lampart”[14]. Gatunek typowy: nie podany.
  • Cynofelis: gr. κυων kuōn, κυνος kunos „pies”; rodzaj Felis Linnaeus, 1758, (kot)[15]. Gatunek typowy: Felis jubata Schreber, 1775.
  • Paracinonyx: gr. παρα para „blisko, obok”[16]; rodzaj Acinonyx Brookes, 1828. Gatunek typowy: Acinonyx rex Pocock, 1927 (= Felis jubata Schreber, 1775).

Podział systematyczny | edytuj kod

Do rodzaju należy jeden występujący współcześnie gatunek[11][10][17]:

oraz wymarłe:

Uwagi | edytuj kod

  1. Niepoprawna późniejsza pisownia Cynailurus Wagler, 1830
  2. a b Niepoprawna póżźniejsza pisownia Guepardus Duvernoy, 1834.
  3. Niepoprawna późniejsza pisownia Acinonyx Brookes, 1828.

Przypisy | edytuj kod

  1. Acinonyx, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. J. Brookes: A catalogue of the Anatomical and Zoological Museum of Joshua Brookes. Cz. 16. London: Richard Taylor, 1828, s. 33. (ang.)
  3. J.A. Wagler: Natürliches System der Amphibien mit vorangehender Classification der Säugethiere und Vögel: ein Beitrag zur vergleichenden Zoologie. München: In der J. G. Cotta’schen Buchhandlung, 1830, s. 30. (niem.)
  4. G.L. Duvernoy. Notice critique sur les espèces de grands chats nommées, par Hermann: Felis chalybeate et guttata. „L’Institut Journal des Academies et Societes Scientifiques de la France et de l’Etranger”. 2 (51), s. 10, 1834. Paris (fr.). 
  5. C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Breslau: A. Schulz, 1841, s. xxix, 63. (niem.)
  6. R.-P. Lesson: Nouveau tableau du règne animal: mammifères. Paris: A. Bertrand, 1842, s. 48. (fr.)
  7. P. Boitard: Le Jardin des plantes: description et murs des mammifères de la Ménagerie et du Muséum d’histoire naturelle. Paris: J.J. Dubochet et Ce, Éditeurs, 1842, s. 234. (fr.)
  8. J.E. Gray: List of the specimens of Mammalia in the collection of the British Museum. London: The Trustees, 1843, s. 46. (ang.)
  9. M. Kretzoi. Materialien zur phylogenetischen Klassifikation der Aeluroïdeen. „Xe Congrès International de Zoologie”. 10 (2), s. 1293–1355, 1929 (niem.). 
  10. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 134. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  11. a b c M.E. & F.C. Sunquist: Family Felidae (Cats). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  12. Palmer 1904 ↓, s. 74.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 208.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 302.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 211.
  16. E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Wyd. 1. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 161. (ang.)
  17. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Genus Acinonyx. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-03-08].

Bibliografia | edytuj kod

  1. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904 (ang.). 
Na podstawie artykułu: "Gepard" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy