Gmina Nowe


Na mapach: 53°39′N 18°44′E/53,649444 18,725556

Nowe (gmina) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Gmina Nowe) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Nowegmina miejsko-wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bydgoskim.

W skład gminy wchodzi 10 sołectw: Bochlin, Gajewo, Mały Komorsk, Mątawy, Milewko, Morgi, Osiny, Rychława, Tryl, Zdrojewo.

Siedzibą gminy jest miasto Nowe.

Według danych z 30 czerwca 2007[2] gminę zamieszkiwały 10 693 osoby. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku[3] gminę zamieszkiwało 10371 osób.

Spis treści

Struktura powierzchni | edytuj kod

Według danych z roku 2005[4] gmina Nowe ma obszar 106,36 km², w tym:

  • użytki rolne: 59%
  • użytki leśne: 26%

Gmina stanowi 7,22% powierzchni powiatu.

Demografia | edytuj kod

Dane z 30 czerwca 2007[2]:

  • Piramida wieku mieszkańców gminy Nowe w 2014 roku[1].


Ochrona przyrody | edytuj kod

Część obszaru gminy obejmuje Zespół Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego - część północna oraz Wschodni obszar chronionego krajobrazu Borów Tucholskich. Na pograniczu województw znajduje się Rezerwat przyrody Wiosło Duże, którego część znajduje się w gminie Nowe.

Pomniki przyrody | edytuj kod

Na terenie gminy znajduje się 13 pomników przyrody ożywionej.

 Osobny artykuł: Pomniki przyrody w gminie Nowe.

Użytki ekologiczne | edytuj kod

W gminie Nowe występuje jeden użytek ekologiczny, bagno w Twardej Górze o powierzchni 3,73 ha, na terenie Nadleśnictwa Dąbrowa[5].

Zabytki | edytuj kod

Na obszarze gminy znajdują się następujące zabytki:

  • zespół dworski w Kończycach obejmujący: dwór z połowy XIX w.; park; spichrz; obora; stodoła; kuźnia, nr 124/A z 10.01.1983
  • kościół poewangelicki w Małym Komorsku, obecnie rzymskokatolicki filialny pod wezwaniem św. Floriana z 1904, nr A/47 z 31.12.2001
  • kościół pomennonicki wraz z ogrodzeniem żeliwnym w Mątawach, obecnie rzymskokatolicki pod wezwaniem NMP Królowej Polski z lat 1896-98, nr A/16/1-2 z 23.12.1999
  • drewniana chata holenderska w Mątawach 18 z 1811 roku, nr 339 z 28.02.1956
  • zespół dworski w Milewie obejmujący: dwór z początku XIX w. przebudowany na przełomie XIX/XX w.; park z początku XIX; zabudowania folwarczne z przełomu XIX/XX w.; nr 143/A z 15.06.1985
  • dzielnica Starego Miasta Nowego z połowy XIV w., nr 370 z 23.09.1957
  • kościół parafialny pod wezwaniem św. Mateusza w Nowem z 1366 roku, nr IE 2391 z 19.03.1930
  • kościół filialny franciszkanów pod wezwaniem św. Maksymiliana Kolbe w Nowem z lat 1311-50, nr IE 2392 z 19.03.1930
  • kaplica pod wezwaniem św. Jerzego w Nowem z połowy XIV w., na cmentarzu przy ul. Kolejowej, nr KOK 5/50 z 12.07.1936
  • cmentarz rzymskokatolicki w Nowem z II połowy XIX w., nr A/323/1 z 29.05.1992
  • cmentarz rzymskokatolicki w Nowem z II połowy XVIII w., nr A/324/1 z 29.05.1992
  • mury obronne z II połowy XIV w. w Nowem ul. Tylna, Pod Murami, Długa, Targowisko, nr 438 z 10.02.1960
  • zamek krzyżacki z 1350 roku w Nowem, nr 386 z 16.10.1957
  • wiatrak typu holenderskiego z XX w. w Nowem, nr 119/A z 27.09.1983

Cmentarze ewangelickie | edytuj kod

Na terenie gminy funkcjonowało wiele cmentarzy ewangelickich[6] m.in. w : Trylu (2), Mątawach, Pastwiskach, Zdrojewie, Morgach (3), Nowem (4), Bochlinie, Gajewie, Głodowie, Osinach, Rychławie. Oprócz cmentarzy na terenie gminy funkcjonował kościół ewangelicki i nieistniejąca synagoga w Nowem oraz mennonicki dom modlitwy w Mątawach.

Pozostałe miejscowości niesołeckie | edytuj kod

Dolne Morgi, Głodowo, Kończyce, Kończyce (kolonia), Kozielec, Milewo, Pastwiska, Piaski, Przyny, Twarda Góra, Zabijak, Zabudowania Gajewskie

Sąsiednie gminy | edytuj kod

Dragacz, Gniew, Grudziądz, Osiek, Sadlinki, Smętowo Graniczne, Warlubie

Przypisy | edytuj kod

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Nowe, w oparciu o dane GUS.
  2. a b Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2006. ISSN 1734-6118. (pol.)
  3. Gmina Nowe (kujawsko-pomorskie) » mapy, GUS, nieruchomości, noclegi, szkoły, regon, kody pocztowe, bezrobocie, wynagrodzenie, zarobki, tabele, edukacja, demografia, przedszkola, statystyki, Polska w liczbach [dostęp 2020-03-09]  (pol.).
  4. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  5. Renata Sobieralska, Jarosław Pająkowski: Formy ochrony przyrody na terenie Ziemi Świeckiej. W: Jarosław Pająkowski: Przyroda Ziemi Świeckiej. Świecie: Towarzystwo Przyjaciół Dolnej Wisły, 1998, s. 134. ISBN 83-909579-0-6.
  6. lapidaria.wikidot.com. [dostęp 09-01-2012].
Na podstawie artykułu: "Gmina Nowe" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy