Gmina Powidz


Na mapach: 52°25′N 17°55′E/52,416667 17,916667

Powidz (gmina) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Gmina Powidz) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Powidzgmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie konińskim.

Siedziba gminy to Powidz.

Według danych z 31 grudnia 2012[2] gminę zamieszkiwało 2218 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku[3] gminę zamieszkiwało 2302 osób.

Jest to najmniejsza pod względem ludności gmina województwa wielkopolskiego.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Obszar Powidza i okolic jest również terenem bogatym historycznie. Pierwsze ślady osadnictwa na tych ziemiach pochodzą z połowy I tysiąclecia p.n.e. Z tego okresu pochodzą odkryte osady nabrzeżne w Powidzu i Polanowie. Lokacji Powidza jako miasta dokonał w 1243 r., na prawie magdeburskim, książę Bolesław Pobożny. Przywilej ten został potwierdzony przez kolejnych władców Polski: Kazimierza Wielkiego, Kazimierza Jagiellończyka (1464 r.), Zygmunta Augusta (1563 r.) i Stefana Batorego (1582 r.). Mieszkańcy w XIV w. wsławiali się bohaterską obroną miasta przez najazdem krzyżackim. W wieku XV w. powstała w Powidzu szkoła przy kościele parafialnym, podlegająca Akademii Krakowskiej. Fakt ten stanowi źródło często występującego w tych stronach powiedzenia: "Dokąd idziesz?", "Do Powidza po rozum." Z kolei w XVIII w. na terenie Powidza zaczął rozwijać się przemysł, powstała fabryka szkła ,zwana Hutą Powidzką. W wyniku zaborów Powidz znalazł się w granicach wpływów Prus. W 1793 r. wyodrębniono powiat Powidzki, który istniał do 1815 r. W okresie zaborów przez środek Jeziora Powidzkiego przebiegała granica pomiędzy zaborem pruskim a rosyjskim Królestwem Polskim. W latach 1893 – 1911 pobudowana została sieć wąskotorowa kolei powiatowej, łączącą Powidz z Gnieznem (trasa biegła od Anastazewa). Mieszkańcy Gminy brali czynny udział w walkach o niepodległość – w Powstaniu Listopadowym i Styczniowym. Z racji granicy prusko - rosyjskiej przebiegającej przez jezioro, obszar Gminy Powidz w okresie powstań 1831 i 1863 roku był punktem przerzutowym Wielkopolan w szeregi powstańcze. Na początku XX w. uczniowie powidzkiej szkoły zorganizowali strajk przeciwko wprowadzeniu nauczania religii w języku niemieckim. Wraz z wybuchem w 1918 r. Powstania Wielkopolskiego w Powidzu uformowała się grupa mieszkańców, funkcjonująca następnie jako Kompania Powidzka, która wyzwoliła Powidz, rozbrajając pruski posterunek w Anastazewie; brała także czynny udział w wyzwalaniu Ziemi Gnieźnieńskiej. W XIX w. Powidz był uzdrowiskiem słynącym ze zdrojowych wód oraz mikroklimatu korzystnego dla zdrowia. W okresie międzywojennym wybudowano hotel nad jeziorem oraz 60-metrowy pomost. W roku 1934 r. odebrano Powidzowi prawa miejskie, włączając go jako gromadę do powiatu gnieźnieńskiego. Status gminy, Powidz uzyskał w 1972 r., jednak już w roku 1975 r. włączono teren gminy do gminy Witkowo i województwa konińskiego. W roku 1994 r. gmina Powidz została reaktywowana, a w wyniku reformy administracyjnej wdrożonej w 1999 r. znalazła się w powiecie słupeckim, województwie wielkopolskim. Herb Powidza to złota korona królewska otwarta w stylu gotyckim XV w., umieszczona na czerwonym polu w kształcie tarczy.

Struktura powierzchni | edytuj kod

Według danych z roku 2002[4] gmina Powidz ma obszar 80,15 km², w tym:

  • użytki rolne: 28%
  • użytki leśne: 47%

Gmina stanowi 9,57% powierzchni powiatu.

W Gminie Powidz znajduje się wojskowa 33 Baza Lotnictwa Transportowego wraz z lotniskiem.

 Osobny artykuł: 33 Baza Lotnictwa Transportowego.

Demografia | edytuj kod

Dane z 31 grudnia 2017 roku[3]:

  • Piramida wieku mieszkańców gminy Powidz w 2014 roku[1].


Sołectwa | edytuj kod

Anastazewo, Charbin, Ługi, Ostrowo, Polanowo, Powidz, Powidz-Osiedle, Przybrodzin, Smolniki Powidzkie, Wylatkowo.

Sąsiednie gminy | edytuj kod

Kleczew, Orchowo, Ostrowite, Słupca, Strzałkowo, Witkowo

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Gmina Powidz w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-03-17]  (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2012 r. (pol.). stat.gov.pl. [dostęp 31.07.2014].
  3. a b Gmina Powidz w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-02-14]  (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  4. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Gmina Powidz" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy