Halle (Saale)


Na mapach: 51°29′N 11°58′E/51,483333 11,966667

Halle (Saale) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Wieża ciśnień Opera

Halle (Saale) (do 1995 r. Halle/Saale, pol. hist. Dobrogóra[1]) – położone nad rzeką Soławą (niem. Saale) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt. Z około 235 tys. mieszkańców jest najliczniej zaludnionym miastem w kraju związkowym. Z Lipskiem, miastem leżącym w kraju związkowym Saksonia, tworzy aglomerację Lipsk-Halle o liczbie 996 100 mieszkańców (2009).

Spis treści

Historia | edytuj kod

Średniowiecze | edytuj kod

Osadnictwo na terenie miasta było związane z wydobyciem soli. Plemiona słowiańskie zwały miejscowość Dobrebora. Miasto zostało członkiem Hanzy w roku 1281, natomiast wydobycie soli zakończono w 1310.

Czasy nowożytne | edytuj kod

Od roku 1701 miasto znalazło się w granicach Prus. Od pokoju w Tylży do kongresu wiedeńskiego Halle (Saale) było w granicach nowo utworzonego Królestwa Westfalii.

II wojna światowa | edytuj kod

Latem 1944 na obrzeżach miasta utworzono obóz pracy Birkhahn-Mötzlich, będący filią obozu w Buchenwaldzie. Więźniowie z Polski, Czech, ZSRR, Francji, Holandii pracowali w zakładach lotniczych Siebel Flugzeugwerke. Podczas wojny na miasto przeprowadzono dwa naloty bombowe: 31 marca i na początku kwietnia 1945. Zniszczone zostało 3600 budynków z 13600 mieszkań, zginęło 1284 osób. 17 kwietnia do miasta wkroczyły wojska amerykańskie.

Okres powojenny | edytuj kod

W lipcu 1945 roku, miasto znalazło się w radzieckiej strefie okupacyjnej, a następnie w NRD. Większa rozbudowa miasta zaczęła się w 1959, kiedy utworzono osiedla mieszkaniowe: Wohnstadt Nord oraz Wohnstadt Süd. W latach 60. stworzono Chemiearbeiterstadt Halle-West, które w roku 1967 przekształcono w odrębne miasto Halle-Neustadt. Ponownie dołączono je do Halle (Saale) w roku 1990.

Zabytki | edytuj kod

Gospodarka | edytuj kod

Najwięksi pracodawcy w Halle to: Uniwersytet Marcina Lutra, Deutsche Post DHL, Stadtwerke Halle (zakłady miejskie), Mitteldeutsche Zeitung (gazeta regionalna), Günter Papenburg AG (firma budowlana), walter services (firma consultingowa), enviaM (firma energetyczna), Saalesparkasse (regionalny oddział niemieckich kas oszczędnościowych), Gegenbauer Holding (firma budowlana), buw Holding (firma oferująca usługi komunikacyjne), Finsterwalder Transport und Logistik (firma transportowo-logistyczna)[2].

W Halle znajduje się węzeł drogowy na skrzyżowaniu dróg Berlin-Monachium i Hanower-Drezno oraz węzeł kolejowy.

Kultura | edytuj kod

  • festiwal muzyczny im. Georga Friedrich Händla (Händel-Festspiele)
  • opera
  • teatr lalek (Puppentheater Halle)
  • Nowy Teatr (Neues Theater - nt)
  • teatr dzieci i młodzieży (Thalia Theater)
  • teatr varieté (Steintor-Varieté)

Sport | edytuj kod

Edukacja i nauka | edytuj kod

  • Uniwersytet Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze (Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg)
  • Niemiecka Akademia Przyrodników Leopoldina (Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina)
  • Instytut Badań Ekonomicznych Halle (Institut für Wirtschaftsforschung Halle) - IWH
  • Instytut Rozwoju Agrarnego w Europie Środkowej i Wschodniej (Leibniz-Institut für Agrarentwicklung in Mittel- und Osteuropa) - IAMO
  • Instytut Fizyki Mikrostruktur (Max-Planck-Institut für Mikrostrukturenphysik)
  • Centrum Badań Środowiska Naturalnego (Helmholtz-Zentrum für Umweltforschung) - UFZ
  • Instytut Mechaniki Materiałów (Frauenhofer Institut für Werkstoffmechanik)

Osoby | edytuj kod

urodzone w Halle (Saale) | edytuj kod

związane z miastem | edytuj kod

Współpraca | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Emilian Sieniawski: Pogląd na dzieje Słowian zachodnio-północnych. Gniezno: 1881, s. 97.
  2. 100 największych firm Saksonii Anhalt w grudniu 2011, NordLB (dostęp: 2013-01-13)

Bibliografia | edytuj kod

  • Statistische Landesamt Sachsen-Anhalt, Halle (Saale), 2009
Kontrola autorytatywna (gmina miejska w Niemczech):
Na podstawie artykułu: "Halle (Saale)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy