Hezbollah


Hezbollah w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hezbollah (arab. حزب الله – Hizb-allah, „Partia Boga”) – libańska partia polityczna islamskich szyitów, która została utworzona w roku 1982[1]. Od początku była wspierana i finansowana przez Iran, Syrię, a także przez dotacje jej zwolenników[2]. Organizacja określa się jako antyimperialistyczna[3]. Hezbollah jest uważany za organizację terrorystyczną przez Stany Zjednoczone[4][5], Izrael[6], Kanadę[7], Argentynę[8], Wielką Brytanię[9], Holandię, Australię, Ligę Państw Arabskich[10] oraz Radę Współpracy Zatoki Perskiej[11]. Stany Zjednoczone zaczęły określać Hezbollah jako organizację terrorystyczną po jego atakach na amerykańskie bazy wojskowe i ambasadę amerykańską w Libanie w czasie wojny między Libanem, Izraelem i USA w latach osiemdziesiątych[12]. Natomiast Unia Europejska wpisała na listę organizacji terrorystycznych zbrojne skrzydło Hezbollahu (w reakcji m.in. na zamach w Burgasie z 2012 roku), utrzymując zarazem dialog ze współtworzonym przez Hezbollah libańskim rządem[13].

Nazwa Organizacji Hezbollah pochodzi od słów „Partia Boga” i są to słowa z Koranu (58:22): „On wprowadzi ich do Ogrodów, gdzie w dole płyną strumyki; oni będą tam przebywać na wieki. Bóg znalazł w nich upodobanie i oni mają upodobanie w Nim. Oni stanowią partię Boga. O, tak! Zaprawdę, partię Boga – oni są szczęśliwi!”

Spis treści

Początki Hezbollahu | edytuj kod

Propaganda Hezbollahu: gablota poświęcona poległemu bojownikowi

Hezbollah powstał w 1982 roku, podczas libańskiej wojny domowej, kiedy to władze irańskie wysłały do okupowanego przez wojska izraelskie Libanu 1200-osobowy kontyngent instruktorów z elitarnych oddziałów Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Mieli oni za zadanie tworzenie antyizraelskiego ruchu oporu w południowym Libanie. Rozpoczął też indoktrynację, wspieranie finansowe, szkolenie i uzbrajanie miejscowej ludności.

Wkrótce organizacja zaczęła skupiać wokół siebie miejscowych ochotników, pomniejsze partie szyickie oraz niektórych członków milicji Amal. W libańskiej wojnie domowej Hezbollah walczył z Siłami Obronnymi Izraela i podlegającą im Armią Południowego Libanu. Początkowo współpracował z Amal i Syrią, ale w lutym 1987 r. doszło do starć z Syryjczykami, a w maju 1988 r. wybuchła otwarta wojna między Hezbollah i Amal[14].

Kierownictwo i struktura organizacji | edytuj kod

Duchowym ojcem Hezbollahu był zmarły 4 lipca 2010 szejk Mohammed Hussein Fadlallah natomiast obecnym przywódcą jest Hasan Nasr Allah.

Organizacja kierowana jest przez szurę, czyli radę, w skład której wchodzi dwunastu duchownych, wraz z wyspecjalizowanymi komitetami zajmującymi się sprawami ideologicznymi, politycznymi, propagandowymi, wojskowymi i sądowymi. W głównych rejonach działania Hezbollahu (dolina Bekaa, południowy Bejrut i południowy Liban) istnieją mniejsze rady i komitety podlegające radzie głównej, która przekazuje im ogólne dyrektywy do swych pomniejszych organów, zaś te formułują konkretne decyzje i dopilnowują wykonania ich w terenie.

Państwo w państwie | edytuj kod

Na terenie Libanu Hezbollah zbudował swego rodzaju państwo w państwie, które znajduje się de facto poza kontrolą władz Libanu. Hezbollah zajmuje się ekstensywnym programem rozwoju socjalnego. Prowadzi przynajmniej cztery szpitale, 12 klinik, 12 szkół i dwa centra agro-gospodarcze. Pomoc medyczna organizowana przez Hezbollah jest tańsza niż w większości szpitali prywatnych w Libanie[15]. Ta charytatywna działalność Hezbollahu istnieje jednak wyłącznie dzięki hojnemu wsparciu zagranicznemu – partia nie musi, tak jak legalny rząd Libanu, bilansować wydatków i martwić się o braki funduszy w swoim budżecie[16].

Ideologia | edytuj kod

Propaganda Hezbollahu: Wielki Szatan (USA) i Mały Szatan (Izrael)

Ideologia Hezbollahu jest silnie antyizraelska i antyzachodnia. Po pojawieniu się na scenie politycznej w 1985 roku, partia przedstawiła swój manifest. Zakładał on:

  • ustanowienie w Libanie republiki islamskiej na wzór Iranu;
  • doprowadzenie do wycofania się z terytorium Libanu sił ONZ, głównie amerykańskich i francuskich;
  • zwalczanie wszelkich wpływów świata zachodniego;
  • doprowadzenie do wycofania się wojsk izraelskich, następnie zniszczenie państwa Izrael (którego Hezbollah postrzega jako tzw. „małego szatana”) i ustanowienie rządów islamskich nad Palestyną, a zwłaszcza nad Jerozolimą.

Działalność polityczna | edytuj kod

Hezbollah jest najbardziej wpływową partią szyicką w Libanie. Cieszy się poparciem przede wszystkim ubogiej ludności wiejskiej i miejskiej. Jednak ze względu na skomplikowaną ordynację wyborczą, dyskryminującą szyitów, partia ta zdobywa jedynie kilkanaście mandatów w 128-osobowym libańskim parlamencie[17]. Hezbollah wraz ze świeckim Amalem utworzył prosyryjski Blok Rozwoju i Oporu, który wszedł razem z chrześcijańskim Blokiem Zmian i Reform w skład tzw. Sojuszu 8 Marca. Przewodniczącym klubu parlamentarnego jest Mohammad Raad.

Działalność terrorystyczna | edytuj kod

Zamachy | edytuj kod

Uzbrojenie Hezbollahu znalezione w południowym Libanie przez Siły Obronne Izraela

Hezbollah postrzega terroryzm jako metodę walki słabych i uciśnionych przeciwko silniejszym agresorom. Tego typu działalność prowadził głównie podczas wojny domowej. Wtedy celem ataku nie były tylko siły izraelskie, ale również wojska i placówka ONZ. W kwietniu 1983 roku dokonano zamachu terrorystycznego na ambasadę USA w Bejrucie, w którym zginęło 49 osób. Hezbollah obwinia się także o atak na koszary Korpusu Amerykańskiej Piechoty Morskiej. Zginęło wówczas 240 żołnierzy marines. W tym samym czasie przeprowadzono ataki na francuskich spadochroniarzy w Bejrucie (60 zabitych) oraz dowództwo armii izraelskiej w Tyrze (50 zabitych).

Niektórzy przypisują Hezbollahowi udział w zamachu na ambasadę Izraela w Buenos Aires w roku 1992[18], mimo że nie ma na to niezbitych dowodów.

Porwania | edytuj kod

Od 1984 roku Hezbollah rozpoczął dokonywać na szeroka skalę porwań. Porywanymi okazywali się obywatele amerykańscy, francuscy, brytyjscy i niemieccy. Część z nich została później zwolniona, jednakże niektórych z nich (np. amerykańskiego pułkownika Higginsa) stracono.

Walka zbrojna | edytuj kod

Hezbollah dysponuje własnymi oddziałami zbrojnymi zwanymi Al-Muqawama al-Islamiyya (pol. Opór Islamski). W skład struktury militarnej wchodzi osiem pionów wojskowych wraz z własną służbą zdrowia i obsługą baterii katiuszy.

Po wyciągnięciu wniosków z wcześniejszej klęski Palestyńczyków, których taktyka opierała głównie na prowadzeniu wojny pozycyjnej, Hezbollah obrał walkę partyzancką. Jego oddziały są w ciągłym ruchu i przeprowadzają ataki nocą. Bojownicy są wyposażeni w najnowocześniejszy sprzęt (m.in. w noktowizory). Dużą rolę odgrywają siły rakietowe i artyleria. W latach 90. rozpoczęto silne ostrzeliwanie stref bezpieczeństwa oraz północnego Izraela.

Walka Hezbollahu z Izraelem miała na celu spowodowanie wycofania się wojsk izraelskich z Libanu (co nastąpiło do 2000 r.)[19]. Od tego roku ramię militarne Hezbollahu pozostało w południowym Libanie deklarując cel ochrony kraju[20], uwolnienie libańskich więźniów w Izraelu i odzyskanie terytorium farmy Shebaa[21], które obecnie jest okupowane przez Izrael (według ONZ obszar ten nigdy nie należał do Libanu, gdyż jest częścią Syrii). Liderzy Hezbollahu deklarują także solidarność z palestyńskim ruchem oporu i wspierają destrukcję państwa izraelskiego[22].

 Osobny artykuł: II wojna libańska.

12 lipca 2006 roku w odpowiedzi na izraelską operację w Strefie Gazy nazywaną „summer rain” (czyli ‘letni deszcz’) Hezbollah uprowadził (z terytorium Izraela) dwóch izraelskich żołnierzy. Incydent ten sprowokował wojska izraelskie do ataku na cele w Libanie (faktyczne i domniemane siedziby Hezbollahu, elementy infrastruktury komunikacyjnej Libanu, takie jak mosty, lotniska, drogi), co doprowadziło do intensywnego konfliktu.

 Osobny artykuł: Wojna domowa w Syrii.

Jesienią 2012 Hezbollah zaangażował się w konflikt w Syrii po stronie sił rządowych, przeciw tamtejszym powstańcom i radykalnym islamistom sunnickim. Bojówki zbrojnego ramienia Hezbollahu specjalizowały się w walkach miejskich oraz zabójstwach. Na terenie Syrii na początku interwencji operowało 2 tys. szyickich bojowników. W 2013 liczba bojowników wzrosła do 10 tys. W zamian za wsparcie rząd w Syrii uzbroił Hezbollah w rakiety dalekiego zasięgu Scud-B oraz ciężką broń[23]. Oficjalnie bojówki libańskie przyznały się do interwencji w Syrii podczas zwycięskiej bitwy o Al-Kusajr, która była największym sukcesem szyickich bojówkarzy. Na froncie walczyło ok. 3-5 tys. bojowników szyickich, z czego do maja 2013 poległo ponad stu. Oprócz pogranicza syryjsko-libańskiego bojownicy Hezbollahu walczyli również w Hims, pod Damaszkiem i w Aleppo[24]. Interwencja Hezbollahu w Syrii zmieniła charakter wojny domowej ze społeczno-politycznej na religijną między szyitami i sunnitami oraz alawitami. Konflikt ten narasta także w samym Libanie, gdzie sytuacja jest coraz bardziej napięta i dochodzi do wybuchów przemocy, które mogą zmusić Hezbollah do wycofania się z Syrii i obrony swoich libańskich pozycji przed sunnitami[25].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. hasło w Encarcie.
  2. Lebanon: The many faces and hands of Hezbollah irinnews.org.
  3. Shehata, Samer (2012). Islamist Politics in the Middle East: Movements and Change. Routledge. s. 176. ​ISBN 0-415-78361-5​.
  4. U.S. Department of State. Appendix B: Background Information on Terrorist Groups 2006-07-25.
  5. U.S. Department of State. Foreign Terrorist Organizations (FTOs) 2006-07-16.
  6. Israel Ministry of Foreign Affairs Summary of Terrorist Activity 2004 2006-07-15.
  7. Office of the Superintendent of Financial Institutions Canada. Reference list 2006-07-25.
  8. Hezbollah branded as terrorist organization in Argentina, assets frozen - Diaspora - Jerusalem Post, www.jpost.com [dostęp 2019-07-19] .
  9. Britain bans Hezbollah - Middle East - Jerusalem Post, www.jpost.com [dostęp 2019-07-19] .
  10. Arab League labels Hezbollah terrorist organization, „Reuters”, 11 marca 2016 [dostęp 2019-07-19]  (ang.).
  11. GCC: Hezbollah terror group, Arab News, 3 czerwca 2013 [dostęp 2019-07-19]  (ang.).
  12. The Guardian. Hizbullah appeals to UK over ban 2006-07-27.
  13. Hezbollah na czarnej liście UE.
  14. Jarosław Tomasiewicz: Terroryzm na tle przemocy politycznej (Zarys encyklopedyczny), Katowice 2000, s. 289
  15. Lebanon: The many hands and faces of Hezbollah 2006-07-25.
  16. Hezbollah’s Iran Money Trail: It’s Complicated | Al Akhbar English
  17. Wybory w Libanie – porażka Hezbolahu? (pol.). stosunkimiedzynarodowe.info, 2009-06-18. [dostęp 2011-04-02].
  18. United States Department of State, April 2005.
  19. Al Jazeera FactPlik: Hezbollah.
  20. Turkish Daily News – Hizbollah attacks widens cracks in Lebanon 2006-07-16.
  21. BBC News – In Focus: Shebaa farms 2000-05-25.
  22. Nicholas Blanford – Hizballah and Syria’s Lebanese Card 2004-09-14.
  23. Pociski balistyczne z arsenału prezydenta Syrii w rękach Hezbollahu? (pol.). wp.pl, 2012-06-06. [dostęp 2012-06-07].
  24. Hezbollah stracił w Syrii ponad 100 ludzi” (pol.). wp.pl, 2013-05-23. [dostęp 2013-05-24].
  25. http://www.mscichowscy.pl/stratfor/2013/06/przeszkody-na-drodze-do-zwyciestwa-syryjskiego-rezimu-w-aleppo-analiza-stratforu/.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (partia polityczna):
Na podstawie artykułu: "Hezbollah" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy