Irena Kwiatkowska


Irena Kwiatkowska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Irena Kwiatkowska-Kielska (ur. 17 września 1912 w Warszawie, zm. 3 marca 2011 w Konstancinie-Jeziornie) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, artystka kabaretowa.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Irena Kwiatkowska, 1949 Odcisk dłoni I. Kwiatkowskiej w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach Irena Kwiatkowska z Wiesławem Gołasem, Warszawa, 4 kwietnia 2008 Irena Kwiatkowska z Marią Kaczyńską, 16 września 2009

Córka zecera Kryspina Stanisława Kwiatkowskiego i jego żony Marianny z Barabaszów[1]. Absolwentka IX LO im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie. W 1935 ukończyła studia na Wydziale Aktorskim Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej, pod kierunkiem m.in. Aleksandra Zelwerowicza. Zadebiutowała w teatrze Cyrulik Warszawski, gdzie została zaproszona przez Fryderyka Jarosyego. Do wybuchu wojny grała w teatrach Powszechnym w Warszawie, Nowym w Poznaniu i Polskim w Katowicach[2].

Podczas okupacji niemieckiej pracowała w kuchni ZASP-u, podejmowała się też innych prac dorywczych. Była żołnierzem AK, uczestniczyła w powstaniu warszawskim jako łączniczka w sztabie grupy „Północ” (ps. „Katarzyna”), grała w teatrze powstańczym w szpitalach i piwnicach[3].

Po zakończeniu wojny, na prośbę Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego i Antoniego Bohdziewicza, wyjechała do Krakowa. Tam występowała w kabarecie Siedem Kotów, gdzie wiersze, piosenki oraz skecze dla niej pisał Gałczyński. Tutaj też w ramach Teatrzyku Zielona Gęś specjalnie dla Ireny Kwiatkowskiej stworzył postać Hermenegildy Kociubińskiej, poetki hermetyczno-sympatycznej. Od 1948 związana ze scenami warszawskimi. Zagrała ponad sto ról teatralnych, 20 filmowych i telewizyjnych (m.in. jako matka Pawła w Wojnie domowej, kobieta pracująca w Czterdziestolatku). Występowała w Kabarecie Dudek oraz Kabarecie Starszych Panów.

W latach 1953–1956 wykładowczyni w warszawskiej PWST[4]. Przez niemal 65 lat współpracowała z Polskim Radiem[5]. Pracowała w nim jako spikerka[5], wzięła udział w nagraniu wielu audycji radiowych, zwłaszcza dla dzieci. Czytała im m.in. wiersze Jana Brzechwy[5] i Juliana Tuwima (jej wykonanie „Ptasiego radia” Tuwima do dzisiaj uchodzi za jedną z najwybitniejszych interpretacji wiersza w XX wieku), kolejne odcinki Przygód Plastusia[5] (Marii Kownackiej), Przygód Tomka Sawyera (Marka Twaina) oraz książki Ania z Zielonego Wzgórza (Lucy Maud Montgomery). Występowała także m.in. w Podwieczorku przy mikrofonie[5]. Polskie Radio nagrodziło ją Złotym i Diamentowym Mikrofonem oraz Wielkim Splendorem[5].

Życie prywatne | edytuj kod

Jej mężem od 1948 do śmierci w 1993 był Bolesław Kielski[6] (1915–1993), spiker Polskiego Radia. Irena Kwiatkowska była bezdzietna. Bolesław Kielski miał syna – Andrzeja Kielskiego – z pierwszego małżeństwa z Jadwigą Kozakiewicz[7].

Śmierć i pogrzeb | edytuj kod

Grób Ireny Kwiatkowskiej i jej męża Bolesława Kielskiego na Cmentarzu Stare Powązki w Warszawie Ławeczka Ireny Kwiatkowskiej przy deptaku w Ustce

Irena Kwiatkowska zmarła w Domu Aktora w Skolimowie[8].

Pogrzeb artystki odbył się 14 marca 2011 w bazylice św. Krzyża w Warszawie. Mszy świętej przewodniczył ks. Wiesław Niewęgłowski, który odczytał list od metropolity warszawskiego kardynała Kazimierza Nycza. W ostatniej drodze aktorce towarzyszyła rodzina oraz licznie przybyli artyści m.in. Olgierd Łukaszewicz, Maja Komorowska, Barbara Krafftówna, Alina Janowska, Jerzy Gruza, Teresa Lipowska, Jerzy Połomski, Wojciech Młynarski, Stanisław Brejdygant, Jacek Kawalec, Jacek Bławut i inni. Obecny był również minister kultury Bogdan Zdrojewski, który wygłosił pożegnalne przemówienie.

Została pochowana w kwaterze 189 u boku swojego męża na Cmentarzu Stare Powązki w Warszawie[9] (kwatera 189-1-6)[10].

Filmografia | edytuj kod

Odznaczenia | edytuj kod

Nagrody | edytuj kod

  • 1952 – Dyplom Uznania Ministra Kultury i Sztuki,
  • 1953 – Nagroda Państwowa II stopnia za działalność estradową „za wybitne osiągnięcia aktorskie w dziedzinie satyry, w szczególności w programach Teatru Satyryków i Teatru Syrena w Warszawie”,
  • 1965 – Nagroda Przewodniczącego ds. Radia i Telewizji za wybitne osiągnięcia aktorskie w programach rozrywkowych telewizji,
  • 1967 – „Złota Maska”, nagroda redakcji „Expressu Wieczornego”,
  • 1968 – „Złota Maska”, nagroda redakcji „Expressu Wieczornego”,
  • 1968 – Laureatka plebiscytu na najpopularniejszą kobietę Warszawy,
  • 1969 – „Złota Maska”, nagroda redakcji „Expressu Wieczornego”,
  • 1970 – Nagroda Artystyczna Miasta Warszawy,
  • 1971 – „Złota Maska”, nagroda redakcji „Expressu Wieczornego”,
  • 1971 – Nagroda Artystyczna Miasta Warszawy,
  • 1971 – Warszawianka Roku[18],
  • 1973 – „Złoty Mikrofon” za stworzenie postaci Plastusia i Pani Eufemii oraz za całokształt wybitnej twórczości aktorskiej w audycjach radiowych dla dzieci i dorosłych[19],
  • 1993 – „Wielki Splendor”, nagroda Teatru Polskiego Radia za kreacje radiowe[20],
  • 1994 – „Prometeusz”, nagroda za wybitne osiągnięcia estradowe,
  • 1995 – „Diamentowy Mikrofon” – Nagroda Honorowa z okazji 70-lecia Polskiego Radia[19],
  • 1995 – „Złoty Wawrzyn Grzymały”, nagroda Bydgoskiego Towarzystwa Teatralnego dla najlepszych aktorów,
  • 1995 – „Super Wiktor”,
  • 1995 – „Warszawianka Roku 1995”, tytuł w plebiscycie „Expressu Wieczornego”,
  • 2002 – „Gwiazda Telewizji Polskiej”, nagroda z okazji 50-lecia TVP za kreacje w Teatrze telewizji i kabarecie,
  • 2003 – Nagroda za całokształt twórczości artystycznej na IV Festiwalu Dobrego Humoru w Trójmieście,
  • 2003 – Odcisk dłoni na Promenadzie Gwiazd podczas VIII Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach,
  • 2007 – Wawrzyn Mistrza Mowy Polskiej[21],
  • 2008 – „Aktorka komediowa stulecia” – nagroda w plebiscycie „Złote Kaczki”,
  • 2008 – 5 miejsce w ankiecie Polityki na najważniejszych aktorów polskich XX w.

Książki o Irenie Kwiatkowskiej | edytuj kod

  • Roman Dziewoński, Irena Kwiatkowska i znani sprawcy, Muza 2003, ​ISBN 83-7319-479-7​)
  • Irena Kwiatkowska czyta „Dzieci z Bullerbyn” Astrid Lindgren (zawiera m.in. sylwetkę aktorki; Biblioteka „Gazety Wyborczej” 2007, ​ISBN 978-83-60225-79-0​; seria: „Mistrzowie słowa”)
  • Marcin Wilk, Kwiatkowska. Żarty się skończyły (2019)

Przypisy | edytuj kod

  1. Metryki.Genealodzy.pl – akt urodzenia Ireny Kwiatkowskiej
  2. Irena Kwiatkowska była związana z Katowicami i Śląskiem
  3. Zmarła Irena Kwiatkowska. [dostęp 19 listopada 2016].
  4. FilmPolski.pl - Irena Kwiatkowska, www.filmpolski.pl [dostęp 2020-07-29]  (pol.).
  5. a b c d e f IAR: Odeszła Irena Kwiatkowska. polskieradio.pl, 2011-03-03. [dostęp 2011-03-03].
  6. Bolesław Kielski w bazie filmpolski.pl
  7. Tygodnik „To & Owo” nr 5, 31.01.2017, s. 12-13
  8. TVN24 – Nie żyje Irena Kwiatkowska
  9. Irena Kwiatkowska pożegnana przez rodzinę, przyjaciół i świat artystyczny. onet.pl, 2010-03-14. [dostęp 2011-03-14].
  10. Cmentarz Stare Powązki: BOLESŁAW KIELSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2019-12-10] .
  11. M.P. z 2010 r. nr 27, poz. 256 (Irena Kielska) „za działalność na rzecz rozwoju polskiej kultury, za osiągnięcia w pracy artystycznej”.
  12. Order dla aktorki komediowej stulecia. prezydent.pl, 209-09-08. [dostęp 2010-11-10].
  13. M.P. z 2001 r. nr 4, poz. 78 (Irena Kwiatkowska-Kielska) „za wybitne zasługi w długoletniej działalności radiowej”.
  14. M.P. z 1955 r. nr 91, poz. 1144 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
  15. Kronika wydarzeń w Warszawie 1 I–31 III 1976. „Kronika Warszawy”. 3 (27), s. 117, 1976. 
  16. Agnieszka Hamelusz. Glorie Artis dla policjantów. „Stołeczny Magazyn Policyjny”, 2005-12-10. Komenda Stołecznej Policji. 
  17. Pro Masovia – 2006 r.. mazovia.pl. [dostęp 2016-12-11].
  18. Encyklopedia Warszawy, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 1994, ​ISBN 83-01-08836-2​, s. 929.
  19. a b (PAP): Zmarła Irena Kwiatkowska. empik.com, 2011-03-03. [dostęp 2011-03-03].
  20. Wielki Splendor – nagrody Teatru Polskiego Radia wręczone. prsa.pl, 2008-12-01. [dostęp 2010-12-06].
  21. Odeszła kolejna Mistrzyni. Mistrz Mowy Polskiej, marzec 2011. [dostęp 2011-07-27].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Irena Kwiatkowska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy