James Bond


James Bond w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

James Bond, znany też jako agent 007 – postać fikcyjna, szpieg brytyjskiej Secret Intelligence Service (MI6), bohater szeregu powieści Iana Fleminga, protagonista w wielu powieściach i opowiadaniach autorstwa Iana Fleminga. Po śmierci pierwotnego autora dalsze przygody agenta 007 opisywali Kingsley Amis, John Gardner, Raymond Benson, Sebastian Faulks, Jeffery Deaver i William Boyd.

W 2012 roku James Bond w specjalnie przygotowanym filmie eskortował królową Elżbietę II na Stadion Olimpijski w Londynie z jej pałacu w celu otwarcia XXX Letnich Igrzysk Olimpijskich 2012. Królowa po raz pierwszy w historii zgodziła się zagrać samą siebie w filmie. Rolę Jamesa Bonda zagrał Daniel Craig.

James Bond najbardziej znany jest z serii filmów o nim. Do 2015 powstały 24 oficjalne (wytwórni EON Productions) i 3 niezależne filmy.

Spis treści

Postać | edytuj kod

Komandor porucznik (Commander) James Bond, jak dowiadujemy się ze „Skyfall”, urodził się w Szkocji, w tytułowej posiadłości Skyfall. Zawodowo jest wywiadowcą (żołnierzem wywiadu) 007 (podwójne zero ma oznaczać licencję na zabijanie w MI6). Jest przystojnym, inteligentnym i wszechstronnie wykształconym – zna się właściwie na wszystkim – światowcem w nieokreślonym wieku. Ma nienaganne maniery, a edukację pobierał na Uniwersytecie w Cambridge. Nosi eleganckie garnitury, jeździ supersamochodami. Jego ulubionym drinkiem jest martini z wódką („wstrząśnięte, nie mieszane”). Uwielbia towarzystwo pięknych kobiet, ale pozostaje w stanie wolnym (raz był żonaty).

Rodzicami Bonda byli Szkot Andrew Bond i Szwajcarka Monique Delacroix (Żyje się tylko dwa razy, Skyfall). Imię i nazwisko matki 007 pisarz zaczerpnął od pewnej Szwajcarki, z którą był zaręczony. W swej fikcyjnej biografii Bonda John Pearson ustalił datę jego urodzenia na 11 listopada (rocznica zakończenia I wojny światowej) 1920, jednak w żadnej z książek nie ma na to dowodu. Fleming inspirował się rzeczywistym szpiegiem, Serbem Dušanem Popovem, podwójnym agentem zarówno brytyjskim, jak i niemieckim, znanym również z charakteru playboya.

Aktualna biografia | edytuj kod

Z okazji wejścia na ekrany 21. części bondowskiego cyklu, Casino Royale, stworzono nową, oficjalną biografię agenta 007. Jest ona dostępna na stronie internetowej filmu. Wiele spośród jej elementów jest zbieżnych z literacką historią Bonda określoną przez Iana Fleminga, lecz wprowadzono także wiele zmian.

Obecna data urodzenia Jamesa Bonda to 13 kwietnia 1968. Dzień i miesiąc symbolizują premierę książki Casino Royale w 1953, rok jest zaś zgodny z rokiem urodzenia Daniela Craiga.

Bond w obecnej wersji przyszedł na świat w Berlinie Zachodnim. Jego rodzice, Andrew i Monique, zginęli w wypadku podczas wspinaczki, wychowuje się więc w hrabstwie Kent pod okiem cioci Charmain.

Podobnie jak napisał Fleming, Bond zostaje wyrzucony z Eton College i uczęszcza do szkoły ukończonej przez jego ojca – Fettes College. W tym samym czasie, w ramach programu wymiany, pobiera też nauki na Uniwersytecie Genewskim. Po ukończeniu Fettes wstępuje do Royal Navy i uczy się w Britannia Royal Navy College w wieku 17 lat.

Nowa biografia odsłania kulisy służby wojskowej Bonda. Dołącza on do Special Boat Service, gdzie otrzymuje rangę komandora, a następnie zostaje przydzielony do jednostki sił specjalnych 030 Special Forces Unit (nawiązanie do 30 Assault Unit, o czym pisał Fleming). Bond służy potajemnie w Iraku, Somalii, Iranie, Libii oraz aktywnie w Bośni. Następnie zostaje rekrutowany do RNR Defence Intelligence Group. W tym czasie uczęszcza na kursy specjalistyczne organizowane przez uniwersytety w Cambridge i Oksfordzie, wypracowując sobie dyplom z języków orientalnych w Cambridge. Wsławia się biegłą znajomością języków – francuskiego, niemieckiego i włoskiego – oraz dość poprawnym pisaniem w językach: greckim, hiszpańskim, chińskim i japońskim w czasie, gdy wstępuje do MI6.

Pełni służbę wojskową w Royal Navy w wieku od 17 do 31 lat, do SIS wstępuje mając 32 lata, a w wieku 38 lat, w roku 2006, otrzymuje status 00.

Zostaje opisany jako jedna z osób poszukujących broni masowego rażenia w Bagdadzie i okolicach na niedługo przed inwazją na Irak. Z jego końcowego raportu wynika, że on i jego zespół niczego nie znaleźli. Jest później rozdrażniony, gdy dowiaduje się, że raport ten został zatuszowany przez kierownictwo w Londynie i Waszyngtonie.

Stworzenie Bonda | edytuj kod

Ian Fleming stworzył brytyjskiego szpiega w lutym 1952, podczas wakacji w swej jamajskiej posiadłości nazywanej Goldeneye. Nazwisko agenta 007 zapożyczył od amerykańskiego ornitologa Jamesa Bonda, autora książki Birds of the West Indies (Ptaki Indii Zachodnich), którą posługiwał się – jako ornitolog hobbysta – podczas pobytu na Jamajce. Wyjaśnił później żonie prawdziwego Bonda, że to krótkie, nieromantyczne, anglosaskie i do tego bardzo męskie nazwisko było tym, czego potrzebował, i że zbitka „James Bond” była krótka i dźwięczna.

Po napisaniu powieści zatytułowanej później Casino Royale Fleming dał rękopis do przeczytania przyjacielowi, poecie i swemu późniejszemu wydawcy, Williamowi Plomerowi. Tekst spodobał się mu na tyle, że przekazał go innemu wydawcy – Jonathanowi Cape’owi, który pomimo pewnych zastrzeżeń zdecydował się na publikację, również ze względu na sentyment, jakim darzył starszego brata Iana, Petera, znanego pisarza powieści przygodowych i podróżniczych.

28 maja 2008, w setną rocznicę urodzin Iana Fleminga, odbyła się premiera nowej książki o przygodach agenta 007 zatytułowanej Piekło poczeka. Jej autorem jest Sebastian Faulks.

Książki o Jamesie Bondzie | edytuj kod

Ian Fleming

Kingsley Amis

John Gardner

Raymond Benson

Sebastian Faulks

Jeffery Deaver

Roger Moore

Dougall Alastair

William Boyd

Anthony Horowitz

Filmy | edytuj kod

Oficjalne (EON Productions) | edytuj kod

 Osobny artykuł: James Bond (seria filmów).

Wszystkie filmy do 1975 roku stworzył duet producentów, Albert R. Broccoli i Harry Saltzman. Wtedy to Broccoli zajął się kolejnymi częściami samodzielnie. Od 1995 pracę ojca kontynuują córka, Barbara Broccoli oraz pasierb, Michael G. Wilson.

Uwzględnienie inflacji dotyczy kursu z lutego 2016 roku

Niezależne | edytuj kod

Niezależnie od wytwórni EON powstały 3 filmy o Jamesie Bondzie: pierwsze, telewizyjne Casino Royale (1954), gdzie grał Barry Nelson, parodia Casino Royale (1967) z Davidem Nivenem i Never Say Never Again (Nigdy nie mów nigdy) z roku 1983, remake Operacji Piorun, gdzie pojawił się Sean Connery.

Aktorzy | edytuj kod

W postać Jamesa Bonda wcielali się następujący aktorzy:

Produkcje oficjalne | edytuj kod

Produkcje niezależne | edytuj kod

Poza książkami i filmami James Bond występuje w wielu grach komputerowych (wcześniej różne firmy m.in. Rare, Electronic Arts i obecnie Activision) tworzonych na podstawie filmów lub oryginalnych scenariuszy, w komiksach i wielu parodiach.

Postacie | edytuj kod

Desmond Llewelyn zagrał rolę Q w 17 filmach serii

Serie książek i filmów o Jamesie Bondzie obfitują w wiele ciekawych postaci, będących sprzymierzeńcami lub przeciwnikami głównego bohatera. Zwierzchnicy 007 i pozostali oficerowie brytyjskiego wywiadu są zwykle określani pojedynczymi literami, jak choćby M czy Q. W powieściach Bond ma dwie sekretarki, Loelię Ponsonby i Mary Goodnight, których role i kwestie w filmach przejęła sekretarka M, Panna Moneypenny. Bond pracuje czasem ze swym przyjacielem z CIA, Felixem Leiterem. W filmach Leiter pojawia się regularnie w produkcjach z udziałem Seana Connery’ego, w jednej z Rogerem Moore’em i obu z Timothym Daltonem. Był jednak tylko dwukrotnie grany przez tego samego aktora. Po nieobecności w filmach z Pierce’em Brosnanem w roli głównej, Leiter powraca w Casino Royale z Danielem Craigiem.

Kobiety, zwłaszcza w filmach, mają nieraz dwuznaczne imiona, prowadzące do nieśmiałych żartów, np. „Pussy Galore” (Goldfinger, imię i nazwisko postaci zaczerpnięto z postaci kobiety, prowadzącej w latach 50. dom publiczny w Nowym Jorku), „Plenty O’Toole” (Diamenty są wieczne), „Mary Goodnight” (Człowiek ze złotym pistoletem), „Dr Christmas Jones” (Świat to za mało) czy „Xenia Onatopp” (GoldenEye, kobiecy czarny charakter, którą podnieca duszenie mężczyzn udami).

Dziewczyny Bonda | edytuj kod

Na temat „dziewczyn Bonda” ukazał się artykuł „Shaken and Stirred: A Content Analysis of Women’s Portrayals in James Bond Films” w piśmie „Sex Roles”.

Przeciwnicy Bonda | edytuj kod

Postacie powtarzające się w więcej niż jednym filmie | edytuj kod

Słynne elementy | edytuj kod

Sekwencja początkowa | edytuj kod

Od pierwszej oficjalnej części, Doktora No, filmy poprzedzane są charakterystyczną sekwencją. Ukazuje ona widok przez otwór gwintowanej lufy, a w nim sylwetkę Bonda, który przechodzi kilka kroków, po czym nagle odwraca się w bok i strzela. Następnie na ekran spływa czerwień (symbolizując krew przeciwników 007), z kolei światło lufy przemieszcza się w dół ekranu. W Doktorze No stanowi ono później motyw przewodni napisów początkowych, podczas gdy w Pozdrowieniach z Rosji i Goldfingerze światło lufy maleje i znika. Od Operacji Piorun otwiera początkową część filmu, poprzedzającą napisy. Zostało to zmienione w Śmierć nadejdzie jutro – gdy Bond odwraca się i strzela, z lufy pistoletu wydobywa się kula. W Casino Royale pominięty został chód Bonda, a pojawia się jedynie sam strzał, natomiast w Quantum of Solace i Skyfall cała sekwencja zostaje pokazana na końcu filmu. Pomimo wszystkich zmian główny charakter sekwencji został zachowany do dziś.

Sekwencja przedtytułowa | edytuj kod

Tuż po sekwencji początkowej w każdym filmie (oprócz Doktora No) pojawia się tzw. sekwencja przedtytułowa, poprzedzająca napisy początkowe. Zazwyczaj sekwencja ta ukazuje agenta 007 kończącego jakąś misję, przed objaśnieniem misji głównej, o której będzie mowa w filmie. Nieraz zadanie Bonda z sekwencji przedtytułowej nie ma nic wspólnego z późniejszą akcją (np. Goldfinger, Tylko dla twoich oczu). Najdłuższą sekwencję przedtytułową – ponad 15-minutową – zawiera Świat to za mało, a najkrótszą – 3 minutową – Casino Royale. Zwykle trwają one od 7 do 10 minut.

Czołówka | edytuj kod

Po sekwencji przedtytułowej pojawia się czołówka. Stanowi ona zwykle artystyczny popis (zachowany najczęściej w konwencji modernizmu) pełen sylwetek nagich i półnagich kobiet, tańczących, skaczących i strzelających z broni. Począwszy od lat 90. szczególnie podkreślone zostało tło graficzne czołówek, związane z tematyką każdego filmu (m.in. symbole upadającego komunizmu w GoldenEye, ropa naftowa w Świat to za mało, symbole karciane w Casino Royale, nagrobki w Skyfall). Czołówki te stały się znakiem firmowym filmów o brytyjskim agencie. Twórcą i najbardziej znanym spośród kreatorów napisów był Maurice Binder, pracujący w latach 1962-1989 nad czternastoma filmami o Bondzie. Opuścił jednak dwie produkcje (Pozdrowienia z Moskwy z 1963 i Goldfinger z 1964), do których napisy zaprojektował Robert Brownjohn. Binder powrócił w Operacji Piorun (1965). Po śmierci Bindera, od filmu GoldenEye (1995), czołówki bondowskie projektuje Daniel Kleinman, wykorzystując nieobecną wcześniej, zarówno w filmach, jak i czołówkach, animację komputerową. Wyjątkiem była czołówka Quantum of Solace (2008), zaprojektowana przez Bena Radatza i Tima Fishera, reżyserów z firmy MK12.

Równie charakterystycznym elementem czołówek bondowskich jest przedstawianie w napisach początkowych mniej popularnych członków ekipy filmowej. W latach 60. standardem było umieszczanie w napisach początkowych takich osób jak księgowy, montażysta dźwięku, projektant napisów początkowych czy koordynator kaskaderów. W latach 80. powszechną praktyką, nie tylko w filmach hollywoodzkich, stało się przesunięcie tych zawodów filmowych do napisów końcowych, zostawiając napisy w czołówce tylko dla najważniejszych funkcji i nazwisk. Tymczasem w czołówkach filmów z Bondem takie funkcje wciąż są obecne, jako element bondowskiej tradycji.

Podczas wyświetlania czołówki w tle brzmi główna piosenka filmowa, śpiewana zazwyczaj przez artystę popularnego w danym momencie.

Zwroty | edytuj kod

Po raz pierwszy agent 007 przedstawił się słowami „My name is Bond. James Bond.” w Doktorze No: Sean Connery wypowiada je z papierosem w ustach przy stoliku w kasynie w odpowiedzi na nazwisko partnerki (podane w tym samym stylu). Zwrot ten wszedł do kanonu zachodniej kultury masowej. 21 czerwca 2005 r. American Film Institute umieścił go na 22. miejscu w rankingu najsłynniejszych cytatów w historii kina.

Bond zgodnie ze zwyczajem zamawia w barze „Martini z wódką, wstrząśnięte, nie mieszane”, po raz pierwszy w Goldfingerze (choć słowa te pojawiły się już w Doktorze No – zamówienie takie złożył jeden z przeciwników). Zwrot ten uplasował się na 90. pozycji listy AFI. W Casino Royale po przegranej partii pokera Bond zamawia martini z wódką, a gdy barman pyta: „wstrząśnięte czy zmieszane”, bohater odpowiada: „Mam to gdzieś”. W Quantum of Solace na pytanie o to, co pije, Bond mówi do Rene Mathis: „Nie wiem. Co piję?”.

„James Bond powróci...” | edytuj kod

Każdy z filmów, oprócz Doktora No (1962) i Operacji Piorun (1965), kończy się napisem „James Bond will return...” lub „James Bond will be back”, następującym podczas napisów końcowych lub po nich. Do Ośmiorniczki (1983) napis ten zawierał także tytuł kolejnego filmu, który planowano nakręcić („James Bond will return in...”). Trzykrotnie zdarzało się jednak, że nazwa sequelu podana w poprzednim filmie była niezgodna z rzeczywistością, co wynikało ze zmian w planach producentów. Po raz pierwszy w przypadku Goldfingera, w którym pojawiła się błędna informacja, że następną częścią będzie W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości. Producenci dość szybko zmienili zdanie, więc po stworzeniu pierwszych kopii wprowadzono odpowiednią aktualizację. Po raz drugi zawirowania wokół tytułu kolejnego filmu pojawiły się w 1977 w filmie Szpieg, który mnie kochał. Początkowo James Bond miał powrócić w Tylko dla twoich oczu, jednak twórcy postanowili wykorzystać wielki sukces Gwiezdnych wojen i nakręcić Moonrakera. Trzeci tego typu błąd pojawił się w filmie Ośmiorniczka, w którym stwierdzono, że kolejną częścią będzie Zabójczy widok, zapisane jako From a View to a Kill, a nie, jak się później okazało, A View to a Kill. W większości późniejszych filmów tytuły sequeli zwyczajnie pomijano, pozostawiając jedynie napis „James Bond will return”.

Plany zdjęciowe | edytuj kod

     miejsce akcji oraz lokalizacji planu filmowego

     miejsce akcji

     miejsce planu filmowego

Akcja filmu miała miejsce w 38 krajach na świecie. W Europie plan filmowy lub miejsce akcji miało miejsce w: Jugosławii, Bułgarii, Czarnogórze, Czechosłowacji, Grecji, Turcji, Rosji, Cyprze, Monako, Andorze, Hiszpanii, Portugalii, Francji, Wielkiej Brytanii, Holandii, RFN, Szwajcarii, Włoszech oraz Austrii.

Muzyka | edytuj kod

Słynny motyw The James Bond Theme został napisany przez Monty’ego Normana i wykonany po raz pierwszy przez Orkiestrę Johna Barry’ego dla filmu Doktor No z 1962 roku, jednak rzeczywiste autorstwo muzyki od wielu lat stanowi powód licznych kontrowersji. Niemniej jednak w 2001 Norman wygrał 30 tys. funtów w sprawie sądowej przeciwko brytyjskiemu dziennikowi The Sunday Times, który sugerował, że to Barry był całkowicie odpowiedzialny za skomponowanie utworu. John Barry kontynuował tworzenie oprawy muzycznej w 11 zakontraktowanych filmach. Jest też autorem motywu 007, który pojawia się w kilku produkcjach jako alternatywa The James Bond Theme oraz popularnego orkiestrowego motywu On Her Majesty’s Secret Service. Zarówno The James Bond Theme, jak i On Her Majesty’s Secret Service doczekały się wielu remake’ów, tworzonych m.in. przez The Art of Noise, Moby’ego, Paula Oakenfolda czy Propellerheads.

Spuścizna po Barrym przypadła Davidowi Arnoldowi, obecnemu kompozytorowi muzyki do bondowskich filmów. Casino Royale jest czwartym filmem z rzędu, do którego muzykę napisał właśnie Arnold.

Pojazdy i gadżety | edytuj kod

Nowoczesne pojazdy i gadżety szpiegowskie z biegiem lat stały się popularnym elementem bondowskich misji. Zazwyczaj okazują się one niezwykle pomocne w rozwiązywaniu wszelkich problemów i pokonywaniu przeciwników.

Aston Martin DB5 Coupé

Według wielu miłośników klasyczności pierwszych filmów gadżety ukazywane w ostatnich produkcjach z Pierce’em Brosnanem były zbyt futurystyczne. Dlatego też obecnie producenci starają się ograniczać do niezbędnego minimum zarówno ich ilość, jak i stopień zaawansowania.

Słynnym samochodem Bonda jest srebrno-szary Aston Martin DB5, ukazany w W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości, Goldfingerze, Operacji Piorun, GoldenEye, Jutro nie umiera nigdy, Casino Royale (2006), Skyfall (2012) i Spectre (2015).

W książkach Fleminga Bond miał zamiłowanie do „bojowo szarych” Bentleyów, późniejszych książkach Astona Martina DB3 jednak Gardner przyznał agentowi zmodyfikowanego Saaba 900 Turbo, nazywanego Srebrną Bestią, a następnie Bentleya Mulsanne Turbo.

W najnowszych filmach nieodłącznym gadżetem Bonda jest zegarek, w którym znajdują się np. laser lub żyłka.

Lista Samochodów Bonda | edytuj kod

Lista pistoletów Bonda | edytuj kod

Lista zegarków używanych przez Jamesa Bonda we wszystkich filmach | edytuj kod

Aston Martin DBS

Lista telefonów komórkowych:

Lista Motocykli Bonda:

Gry o Bondzie | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Casino Royale (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  2. Live and Let Die (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  3. Moonraker (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  4. Diamonds are Forever (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  5. From Russia, with Love (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  6. Dr. No (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  7. Goldfinger (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  8. For Your Eyes Only (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  9. Thunderball (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  10. The Spy Who Loved Me (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  11. On Her Majesty’s Secret Service (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  12. You Only Live Twice (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  13. The Man with the Golden Gun (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  14. Octopussy and The Living Daylights (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  15. Cyngiel śmierci. W: rebis.com.pl [on-line]. rebis.com.pl. [dostęp 31 października 2015].
  16. Internetowa encyklopedia filmowej broni palnej (ang.). Internet Movie Firearms Database. [dostęp 2014-10-10].
  17. Internetowa encyklopedia filmowej broni palnej (ang.). Internet Movie Firearms Database. [dostęp 2014-10-10].
  18. Internetowa encyklopedia filmowej broni palnej (ang.). Internet Movie Firearms Database. [dostęp 2014-10-10].
  19. http://www.omegawatches.com/planet-omega/bond/omega-and-bond

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "James Bond" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy