Jan Deszcz


Jan Deszcz w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jan Deszcz (ur. 20 czerwca 1918 w Pittsfield USA, zm. 15 marca 2003 w Krakowie) – polski lekarz, społecznik, jeden z pierwszych realizatorów idei hospicyjnej w Polsce.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się w USA. W 1920 roku rodzina wróciła do Polski i zamieszkała w Wietrzychowicach[1]. Uczył się w I Państwowym Gimnazjum im. K. Brodzińskiego w Tarnowie, które ukończył w 1937 roku[1]. Przed wojną ukończył dwa lata studiów na Wydziale Lekarskim UJ, ale naukę przerwała wojna[1]. W czasie II wojny światowej żołnierz BCH i AK ps."Wacek”. Zabezpieczał od strony medycznej operację III Most[2]. Po wojnie wrócił na studia na Uniwersytecie Jagiellońskim i w latach 1945-1947 był prezesem samopomocowej organizacji studenckiej „Bratnia Pomoc[3]. Podczas protestu studenckiego w 1946 roku jako prezes Bratniej Pomocy UJ starał się nie dopuścić do zamieszek rozmawiając z przedstawicielami Urzędu Bezpieczeństwa i nawołując studentów do rozejścia się. Po południu wraz z przedstawicielami władz uczelni przyjechał do II Domu Akademickiego tuż po przeprowadzonych tam aresztowaniach i wziął udział w prowadzonej tam przez funkcjonariuszy UB rewizji[4]. Przesłuchiwany zeznawał na korzyść aresztowanych, za co został w czerwcu 1946 roku aresztowany. W jego obronie interweniował rektor UJ i przedstawiciele Bratniej Pomocy zarówno u wojewody jak i w WUBP. Został zwolniony dopiero 21 czerwca po spotkaniu prezesów Bratnich Pomocy i reprezentantów uczelni z premierem Osóbką-Morawskim w Krakowie. Podczas dyskusji studenci żądali uwolnienia J. Deszcza. Po interwencji premiera został on tego samego dnia zwolniony[5].

Absolutorium uzyskał w 1947 roku, a półtora roku później obronił dyplom. Pracował w szpitalu miejskim w Gliwicach. W 1953 roku przyjechał do Nowej Huty i podjął pracę w poradni chirurgicznej przy Kombinacie Metalurgicznym. Po otwarciu w marcu 1954 roku szpitala im. Żeromskiego pracował na oddziale chirurgicznym. Gdy po 12 latach powstał oddział chirurgii urazowej został jego ordynatorem[6]. Funkcję tą pełnił do 1990 roku[7].

Założyciel Hospicjum św. Łazarza w Krakowie[8] i polski przeor Zakonu Rycerzy św. Łazarza z Jerozolimy (tzw. Przeoratu Polski obediencji paryskiej) (od 1994 do 2003)[9]. Od 1990 był kawalerem Wielkiego Krzyża (GCLJ) tego rycerskiego zakonu.

"Współczesny Judym” – tak mówili o nim pacjenci. Leczył bezinteresownie ubogich mieszkańców Nowej Huty nie przyjmując zapłaty za wizyty domowe.

Pochowany na cmentarzu Kraków-Podgórze[10].

Miał pięć córek: Annę Deszcz-Thomas ( Francja) i Marię Deszcz-Pan (USA)[11], Katarzynę, Janinę i Jadwigę[12].

Odznaczenie | edytuj kod

Upamiętnienie | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Wietrzychowice - Portal Historyczny Parafii Wietrzychowice, sites.google.com [dostęp 2019-01-22] .
  2. Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939 - 1956, krakowianie1939-56.mhk.pl [dostęp 2020-09-28] .
  3. Srebrny Medal Cracoviae Merenti - dr Jan Deszcz - Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Krakowa - BIP MK, www.bip.krakow.pl [dostęp 2019-01-22] .
  4. CzesławC. Brzoza CzesławC., 3 Maja..., s. 43-49 .
  5. CzesławC. Brzoza CzesławC., 3 maja...., s. 59-66 .
  6. JacekJ. Krąg JacekJ., Nestor chirurgów, „Głos Nowej Huty” (28), 12 lipca 1985, s. 1, 6 .
  7. 40-lecie Oddziału Chirurgii Ortopedyczno-Urazowej Szpitala im. S. Żeromskiego, www.oil.org.pl [dostęp 2020-09-28] .
  8. Hospicjum św. Łazarza w Krakowie - Jak to się zaczęło..., www.hospicjum.krakow.pl [dostęp 2019-01-22] .
  9. Lazaryci w Polsce :: Lazaryci, orderlazarus.manifo.com [dostęp 2019-01-22] .
  10. Jan Deszcz / Cmentarz Kraków-Podgórze / Kraków / Gmina M. Kraków / Powiat m. Kraków / Województwo Małopolskie / Spis cmentarzy - Polskie cmentarze, www.polskie-cmentarze.pl [dostęp 2019-01-22] .
  11. Jan Deszcz - honorowy obywatel, Dziennik Polski, 19 czerwca 1999 [dostęp 2020-09-26]  (pol.).
  12. Współczesny Judym patronem gimnazjum, Dziennik Polski, 31 maja 2011 [dostęp 2020-09-26]  (pol.).
  13. Srebrny Medal Cracoviae Merenti - dr Jan Deszcz - Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Krakowa - BIP MK, www.bip.krakow.pl [dostęp 2019-01-22] .
  14. MAB, Współczesny Judym patronem gimnazjum, dziennikpolski24.pl [dostęp 2019-01-22]  (pol.).

Bibliografia | edytuj kod

  • Brzoza Cz. 3 Maja 1946 w Krakowie Kraków Księgarnia Akademicka 1996 ISBN 83-86575-81-6
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Jan Deszcz" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy