Jan Humpola


Jan Humpola w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Delegacja chłopów z Inowłodzia u prezydenta RP Ignacego Mościckiego
(Jan Humpola 5. z prawej)

Jan Humpola (ur. 19 grudnia 1889 w Suchej, zm. 19 października 1958 w Liszkach koło Krakowa) – polski ksiądz katolicki, kapelan przyboczny Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, dziekan Wojska Polskiego, działacz społeczny, taternik i alpinista[1].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Jan Humpola urodził się 19 grudnia 1889 w Suchej koło Żywca. W latach 1912–1914 studiował na Uniwersytecie w Innsbrucku, wtedy też po raz pierwszy chodził po górach (Alpach). Należał wówczas do zarządu akademickiego klubu alpinistycznego[1]. W 1914 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Od 1916 roku był notariuszem Konsystorza Krakowskiego, pełnił też funkcję prefekta seminarium duchownego w Krakowie. Od 1917 roku służył jako kapelan w szpitalu Czerwonego Krzyża[2] i sanatorium wojskowym w Zakopanem oraz katecheta na Podhalu, Spiszu i Orawie[1], m.in. w Nowym Targu[2].

3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapelana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 29. lokatą w duchowieństwie wojskowym wyznania rzymsko-katolickiego. W 1923 pełnił obowiązki kierownika Rejonu Duszpasterstwa Katolickiego w Lublinie i funkcję kapelana w miejscowym kościele garnizonowym[3]. Zasłużył się wtedy dla budowy lubelskiego Domu Żołnierza Polskiego[4]. Z dniem 1 listopada 1924, na własną prośbę, został przeniesiony do rezerwy[5][6].

W latach 1927–1932 był dyrektorem gimnazjum w Zakopanem (1927–1932), wykładał tam historię sztuki[7]. Propagował turystykę wśród młodzieży, organizował szkolne wycieczki w Tatry[1]. W latach 1932–1934 był proboszczem w Kościelisku, miał wtedy duże zasługi dla zorganizowania sanatorium przeciwgruźliczego dla młodzieży[8].

14 marca 1934 został powołany z rezerwy do służby czynnej, mianowany zawodowym duchownym wojskowym w stopniu dziekana ze starszeństwem z 1 kwietnia 1934 i 1. lokatą oraz przydzielony do Gabinetu Wojskowego Prezydenta RP Ignacego Mościckiego na stanowisko kapelana przybocznego[9][7]. Na stanowisku kapelana przybocznego zastąpił ks. dziekana Mikołaja Bojanka.

 Osobny artykuł: Tytulatura duchowieństwa wojskowego II RP.

Prezydent RP Ignacy Mościcki wcześniej często odwiedzał ks. Humpolę w Kościelisku[8]. Podczas II wojny światowej Humpola był internowany w Rumunii[10], gdzie jako delegat Kurii Rzymskiej opiekował się polskimi uchodźcami[8], zaś po powrocie do kraju był proboszczem w Szaflarach (1946–1949) i w Liszkach (po 1949). Przez wiele lat poważnie chorował[1].

W latach 1921–1924 był aktywnym wspinaczem, dokonał wówczas wielu pierwszych wejść. Najczęstszymi partnerami górskimi Humpoli byli Mieczysław Świerz, Adam Sokołowski i Marian Sokołowski[1].

Podczas pobytu na Podhalu i w jego sąsiedztwie był aktywnym działaczem społecznym w dziedzinach takich jak ochrona zdrowia, harcerstwo, sport, sztuka podhalańska i ochrona przyrody. Pełnił różne funkcje związane z tą działalnością: był członkiem zarządu Sekcji Turystycznej Towarzystwa Tatrzańskiego (1922–1930), jej wiceprezesem (1924–1928), członkiem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (1926–1930), członkiem zarządu Sekcji Ochrony Tatr PTT (1923) i zastępcą naczelnika Ochotniczej Straży Górskiej w Zakopanem (1924)[1].

W „Ilustrowanym Kurierze Codziennym” napisał artykuł Płonie kamienna Tatr korona na temat ochrony przyrody (nr 218/1925). Jego autorstwa są też wspomnienia taternickie: Na ścianach Mięguszowieckiego („Taternik” 1922) i Z włóczęgi po Tatrach („Wierchy” 1925)[1].

Osiągnięcia taternickie | edytuj kod

Ordery | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, s. 430–431. ISBN 83-7104-009-1.
  2. a b Luiza Trybuś: Konflikt wawelski, czyli spór o szklaną trumnę. [dostęp 2012-05-16].
  3. Rocznik oficerski 1923, s. 1421, 1426.
  4. Historia kościoła garnizonowego w Lublinie. [dostęp 2012-05-16].
  5. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 98 z 26 września 1924 r., s. 546.
  6. Rocznik oficerski 1924, s. 1301.
  7. a b c Bolesław Chwaściński: Z dziejów taternictwa. O górach i ludziach. Warszawa: Sport i Turystyka, 1988, s. 152, 168. ISBN 83-217-2463-9.
  8. a b c Mieczysław Jasiński: Kościelisko: Gniazdo Tatrzańskie. Zakopiański Bazar Polityczny. [dostęp 2012-05-16].
  9. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 11 z 7 czerwca 1934 r., s. 138, 173.
  10. Rok 2009 nie tylko rokiem Chałubińskiego. Co słychać? Informator Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, nr 1 (217) styczeń 2009. [dostęp 2012-05-17].
  11. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Nadanie Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 2, s. 33, 11 listopada 1937. 
  12. M.P. z 1934 r. nr , poz. 337

Bibliografia | edytuj kod

  • Roczniki Oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932.
  • Dzienniki Personalne Ministra Spraw Wojskowych.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Jan Humpola" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy