Jerzy Mendyka


Jerzy Mendyka w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Lotnisko w Sanoku ze śmigłowcem Mi-2 (SP-SXG) w 2009 roku Nagrobek Jerzego Mendyki

Jerzy Mendyka (ur. 25 grudnia 1927, zm. 21 listopada 1997) – polski pilot i instruktor cywilny.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Jerzy Mendyka urodził się 25 grudnia 1927. Pochodził z ziemi katowickiej[1]. W 1937 należał do klubu modelarskiego[1]. Lataniem zajął się po zakończeniu II wojny światowej w 1945[1][2]. W 1946 ukończył kurs szybowcowy w Mrągowie[1]. Pracował jako mechanik, a następnie został powołany do odbycia służby wojskowej[1]. Ukończył pilotaż, później kurs instruktorów, po czym pozostał w Centrum Wyszkolenia Lotniczego we Wrocławiu, gdzie zajmował się szkoleniem adeptów do szkół wojskowych[1]. Po przeniesieniu szkoły do Krosna, przeprowadził się do tego miasta, kontynuując pracę[1]. W 1953 został zawodowym pilotem[2]. Uprawiał także pilotaż sportowy. W zakończonych 29 października 1957 w Centrum Wyszkolenia Lotniczego w Krośnie III Samolotowych Mistrzostwach Polski, startując jako zawodnik WDL Krosno, zajął trzecie miejsce, zdobywając brązowy medal[3]. Od 1958 wraz z Władysławem Wójcickim (prowadzący) i Janem Cierniakiem tworzył w krośnieńskim CWL zespół akrobacyjny, biorący udział w pokazach podczas obchodów świąt państwowych, latając na samolotach Zlín Z-26, Jak-18 i TS-8 Bies[4].

W 1960 przyjął propozycję pracy w lotnictwie sanitarnym[1]. Został pilotem w utworzonym wówczas Zespole Lotnictwa Sanitarnego w Rzeszowie[5]. Po roku przeszedł kurs śmigłowcowy i w 1961 podjął pracę w utworzonej wówczas bazie lotnictwa sanitarnego w Sanoku, zostając drugim pilotem. Od 1962 był pierwszym pilotem oraz kierownikiem tamtejszego oddziału Zespołu Lotnictwa Sanitarnego, zastępując na tym stanowisku Jerzego Rzewuskiego[6][1][2][7][8]. Sanocki oddział ZLS, określany jako Bieszczadzkie Pogotowie Lotnicze, działał na lotnisku bazowym, położonym na Białej Górze na brzegu rzeki San[9]. Około roku 1968 Jerzy Mendyka wykonał kurs ratunkowy śmigłowcem SM-1 w porze nocnej z Sanoka do Strażnicy WOP w Roztokach celem transportu nieprzytomnego żołnierza, co stanowiło bezprecedensowy i prawdopodobnie pierwszy w Polsce przypadek lotu nocą w górach[1][10][7]. Historia tego zdarzenia została opisana w książce Juliana Woźniaka pt. Rzecz o pilotach. Nie boimy się generale (wyd. Krajowa Agencja Wydawnicza)[10]. Na początku lat 70. Mendyka był w randze starszego pilota[11][1]. Uzyskał tytuł pilota I klasy[12]. W ramach koordynacji i współpracy ratowniczo-medycznej w połowie lat 70. został także ratownikiem stacjonującej w Sanoku Grupy Bieszczadzkiej GOPR[13][14]. Był również instruktorem, przy którym wyszkolenie przeszło kilkuset lotników[7]. W 1983 po przeszło 22 latach służby dysponował nalotem wynoszącym powyżej 10 tys. godzin, pilotując nierzadko w ciężkich warunkach atmosferycznych oraz docierając i lądując w rejonach trudno dostępnych[15][16][17][18][19][20][7]. W całym 1985 roku śmigłowiec sanockiego ZLS wykonał 416 lotów[21]. Podczas obchodów Święta Lotnictwa Polskiego w Rzeszowie-Jasionce Mendyka uczestniczył w pokazach lotniczych, pilotując Mi-2[13]. W 1987 odszedł na emeryturę[22].

W Sanoku Jerzy Mendyka założył rodzinę[1]. Był żonaty, miał dzieci[23][24]. Zmarł 21 listopada 1997[7]. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Sanoku 25 listopada 1997, a dla uczczenia pilota podczas uroczystości pogrzebowych nad nekropolię wzleciał śmigłowiec Mi-2[7].

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l Ryszard Zatorski. Lot „na ratunek”. Wspomnienie Jerzy Mendyki, starszego pilota Podzespołu Lotnictwa Sanitarnego w Sanoku. „Profile. Rzeszowski Miesięcznik Społeczno-Kultualny”. Nr 9 (54), s. 15-16, 1973. 
  2. a b c Izabela Wilk. Ratunek przychodzi z powietrza. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 24 (316), s. 4, 1-10 września 1984. 
  3. Kopacz – samolotowym mistrzem Polski. „Nowiny”. Nr 259, s. 1, 30 października 1957. 
  4. Witold Ostrowski (red.): 70 lat Aeroklubu Podkarpackiego 1945-2015, 100 lat lotnictwa na Podkarpaciu 1915-2015. Cellfast, 2015.
  5. Czesław Petecki. Mały jubileusz i wielkie problemy. „Nowiny”. Nr 50, s. 4, 28 lutego 1962. 
  6. Na hasło: „Ratunek”. „Nowiny”. Nr 266, s. 5, 9 listopada 1964. 
  7. a b c d e f g h i Andrzej Olejko. Odszedł pilot starej daty. „Tygodnik Sanocki”. Nr 48 (316), s. 6, 28 listopada 1997. 
  8. Paweł Kłosiński: W wieku 78 lat zmarł Jerzy Rzewuski pilot lotnictwa sanitarnego. gorpol.pl. [dostęp 2017-11-25].
  9. Julian Woźniak. Nad Bieszczadami. „Nowiny”. Nr 308, s. 5, 29-30 grudnia 1984. 
  10. a b Julian Woźniak. Nocny lot na hasło „Ratunek”. „Nowiny”. Nr 118, s. 4, 21-22 maja 1988. 
  11. Bieszczadzkie Pogotowie Lotnicze. „Nowiny”. Nr 123, s. 3, 5 maja 1972. 
  12. Wczoraj pokazy – dziś normalna praca. „Nowiny”. Nr 199, s. 6, 27 sierpnia 1986. 
  13. a b Centralne obchody Święta Lotnictwa. „Nowiny”. Nr 197, s. 2, 25 sierpnia 1986. 
  14. Jan Jarosiński: Jak to się zaczęło w Bieszczadach.... bieszczady.gopr.pl. [dostęp 2017-11-25].
  15. Lotnictwo sanitarne spieszy z pomocą. „Nowiny”. Nr 359, s. 2, 30 grudnia 1971. 
  16. Barbara Guzik. Śmigłowiec z czerwonym krzyżem. „Nowiny”. Nr 223, s. 3, 15 sierpnia 1973. 
  17. Ludzie zimy 76. „Nowiny”. Nr 14, s. 2, 19 stycznia 1976. 
  18. Ofiarna praca wielu służb. „Nowiny”. Nr 2, s. 2, 3 stycznia 1979. 
  19. Edmund Gajewski. Latające karetki. „Nowiny”. Nr 95, s. 4, 23-24 kwietnia 1983. 
  20. Zespół Lotnictwa Sanitarnego w Sanoku. „Nowiny”. Nr 51, s. 3, 29 lutego 1984. 
  21. Sławomir Bałda. Przed i po noworocznych wiwatach. Jubileusz powietrznej służby. „Nowiny”. Nr 1, s. 4, 2 stycznia 1986. 
  22. Andrzej Olejko. Trzy tysiące godzin w powietrzu. „Tygodnik Sanocki”. Nr 15 (283), s. 7, 11 kwietnia 1997. 
  23. Sławomir Bałda. Ile głosów – tyle opinii. „Nowiny”. Nr 268, s. 1, 14 listopada 1983. 
  24. Podziękowanie. „Tygodnik Sanocki”. Nr 49 (317), s. 2, 5 grudnia 1997. 
  25. Wysokie odznaczenia państwowe dla najbardziej zasłużonych. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 10 (29), s. 2, 15-30 maja 1975. 
  26. Konkurs – plebiscyt „Postawy” – rozstrzygnięty. Komunikat jury. „Nowiny”. Nr 357, s. 1, 29 grudnia 1973. 
  27. Spotkanie ze zwycięzcami konkursu pn. Postawy. „Nowiny”. Nr 108, s. 2, 21 kwietnia 1974. 
  28. Magazynek Nowinek. „Nowiny”. Nr 207, s. 5, 5-6 września 1987. 
  29. Krótko. Błękitne Skrzydła dla J. Mendyki. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 26 (425), s. 2, 10-20 września 1987. 
  30. Według Andrzeja Olejki wyróżnienie „Błękitne Skrzydła” zostało przyznane Jerzemu Mendyce w 1974. Andrzej Olejko. Odszedł pilot starej daty. „Tygodnik Sanocki”. Nr 48 (316), s. 6, 28 listopada 1997. 

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Jerzy Mendyka" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy