Kawiarnia Noworolski


Na mapach: 50°03′41,05″N 19°56′14,58″E/50,061403 19,937383

Kawiarnia Noworolski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Kawiarnia Noworolski (parter Sukiennic, pod arkadami) Noworolski nocą Goście przy stolikach przed kawiarnią

Kawiarnia Noworolski (potocznie Noworol) – kawiarnia mieszcząca się na parterze krakowskich Sukiennic, od strony kościoła Mariackiego.

Zanim powstała kawiarnia Noworolskiego, od 1880 mieściła się tu cukiernia Stanisława Rehmana i Romana Heindricha. Na początku XX w. po śmierci właścicieli cukiernię przejął niejaki Lardemer, który sam nie będąc cukiernikiem zatrudnia kierownika. Niestety ten doprowadza w szybkim czasie lokal do ruiny. W takim stanie kupił w 1907 r. cukiernię Wincenty Kondolewicz. Kilka lat później od jego syna Adama Kondolewicza kupił ją lwowski cukiernik Jan Noworolski. Noworolski uczył się zawodu cukiernika w fabryce czekolady Grossa we Lwowie i u Sachera w Wiedniu, po czym w Stanisławowie założył kawiarnię Café Union, a we Lwowie cukiernię. Po śmierci żony wraz z czwórką dzieci przybył do Krakowa i nabył cukiernię w Sukiennicach. Urządził ją na nowo, prace powierzając Edwardowi Dąbrowa-Dąbrowskiemu. Sala Biała (potocznie nazywana Czerwoną) otrzymała białą boazerię z wmontowanymi lustrami i czerwonymi kanapkami. Fryz wykonał Henryk Uziembło. Sala Lustrzana-Liliowa miała ciemną boazerię i owalne lustra. Malowidła utrzymane w stylu nawiązującym do secesji zaprojektowała Weronika Noworolska. Kolejna sala – Palarnia – miała ogromne lustro i podwyższenie dla palaczy. W późniejszym czasie kawiarnię powiększono, a wnętrza nieznacznie przekształcono.

Otwarta w 1912 roku, zdobyła popularność wśród krakowskich elit, artystów i profesorów, konkurując tym samym z Jamą Michalika. Gościła m.in. Jacka Malczewskiego, Wojciecha Kossaka, Włodzimierza Tetmajera, Juliana Fałata, Fryderyka Pautscha, Ludwika Pugeta, Ignacego Daszyńskiego, Józefa Piłsudskiego, Karola Huberta Rostworowskiego, Czesława Miłosza, Wisławę Szymborską, Jerzego Buzka i innych.

Kawiarnia stała się miejscem akcji jednego z aktów dramatu U mety Rostworowskiego. Pisał o niej także Jan Sztaudynger:

Ta pani pobożna i wkrąg słynie z tego Zbiera "na murzynek"... u Noworolskiego[1].

Podczas okupacji hitlerowskiej kawiarnia została zarekwirowana i wstęp do niej mieli wyłącznie Niemcy. Noworolski ponownie utracił lokal w 1949 roku, gdy kawiarnia została upaństwowiona. Wkrótce potem zmarł. Syn Jana, Tadeusz, także cukiernik, wraz z żoną prowadził w Warszawie sklep winno-cukierniczy, a potem w Krakowie kawiarnię na Politechnice i przy Smoczej Jamie. Kawiarnię "Noworolski" odzyskał w 1992 roku. Prowadził ją jeszcze przez kilka lat, a po jego śmierci przejęła ją jego córka Zofia i jej synowie.

Przypisy | edytuj kod

  1. Jan Sztaudynger, Prztyczki w Kraków. Cytat za stroną kawiarni

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Kawiarnia Noworolski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy