Know Nothing


Partia Nic Niewiedzących w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Know Nothing)
To jest wersja przejrzana, która została oznaczona 8 kwi 2021. Na przejrzenie oczekują zmiany w szablonach lub plikach, które są zawarte na tej stronie. Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Obywatel Know Nothing, personifikacja ideałów ruchu Lewis Charles Levin, pierwszy lider partii Millard Fillmore, kandydat w wyborach w 1860 roku

Partia Nic Niewiedzących[1] (ang. Know Nothing, Know Nothing movement, Native American Party, Ruch Nic Niewiedzących, spotyka się także wersję mniej poprawną językowo „Partia Nic Nie Wiedzących”[2][3]) – partia polityczna istniejąca i działająca w Stanach Zjednoczonych w latach 1844–1860.

Spis treści

Historia | edytuj kod

W latach 40. XIX wieku nastąpił duży napływ imigrantów do Stanów Zjednoczonych, głównie z Prus, Skandynawii i Irlandii[4]. Znaczną część spośród nowo przybyłych stanowili katolicy, przeciwko którym buntowały się konserwatywnie nastawione koła protestanckie[4]. Wówczas to Charles Allen stworzył w Nowym Jorku organizację o nazwie Zakon Gwieździstego Sztandaru, która zaczerpnęła swoje zasady z lóż masońskich[4]. Członkowie przechodzili inicjacje oraz zaprzysiężenia i mieli różne stopnie wtajemniczenia, jednak gdy pytano ich o cele, odpowiadali „nic nie wiem” (ang. I know nothing), zgodnie z nazwą[4]. Partia została oficjalnie powołana w 1849 roku, a ich głównym celem było faworyzowanie rodowitych amerykańskich protestantów przy obsadzaniu stanowisk w administracji publicznej[5].

Działalność | edytuj kod

W 1852 roku do partii dołączyła grupa pod przewodnictwem Jamesa Bakera, który wcześniej był liderem Order of the United Americans[6]. Głównym ośrodkiem partii był Nowy Jork, lecz w pierwszej połowie lat 50. jej struktury powstawały także w innych stanach[6]. Dwa lata później działacze przyjęli konstytucję stowarzyszenia i wystartowali w wyborach lokalnych, obsadzając niektóre stanowiska w legislaturach stanowych i zdobywając kilkadziesiąt mandatów w Kongresie[6]. Ich poparcie było zróżnicowane – na Zachodzie nic niewiedzący byli mniej antyimigranccy, stąd często współpracowali z dawnymi wigami[6]. Na Południu sprzyjali konserwatywnym demokratom[6]. Najsilniejsze poparcie mieli jednak w stanach pogranicza: Missouri, Kentucky i Tennessee oraz większości stanów Nowej Anglii[6][7]. Wobec aktywizacji wyborczej imigrantów, partia domagała się przedłużenia okresu naturalizacji z 5 do 21 lat[5]. Ponadto usiłowali nie dopuścić imigrantów do oddania głosu w wyborach, co spowodowało rozruchy m.in. w Baltimore, Cincinnati, Nowym Orleanie i Louisville[7].

W 1856 roku zmienili nazwę na „Partia Amerykańska”[6]. Na konwencji nominacyjnej w Filadelfii, delegatów podzieliła proniewolnicza platforma wyborcza forsowana przez działaczy z Południa[5]. Padały ta wówczas hasła nacjonalistyczne („Ameryka musi być rządzona przez Amerykanów”) i ksenofobiczne („wszyscy ludzie rodzą się równi, oprócz Murzynów, cudzoziemców i katolików”)[7]. Nominację prezydencką uzyskał Millard Fillmore, który w wyborach powszechnych uzyskał 21% poparcia, jednakże w Kolegium Elektorów uzyskał głosy tylko ze stanu Maryland[7][5]. Po tych wyborach poparcie dla nic niewiedzących zaczęło spadać, co było spowodowane podziałami w kwestii niewolnictwa[8]. Większość działaczy z Południa sprzyjało utrzymaniu niewolnictwa, więc dołączało do Partii Demokratycznej[8]. Politycy z Północy, prezentujący postawy abolicjonistyczne przechodziło do Partii Republikańskiej, włącznie z Henrym Millsem Fullerem i Natanielem Banksem[8]. Pozostali dołączyli do starych wigów i utworzyli Partię Unii Konstytucyjnej i w 1860 roku wystawili kandydaturę Johna Bella[5]. Liczebność Partii Nic Niewiedzących była znikoma, jednak wystawiła kandydaturę Williama Sewarda na prezydenta[8].

Wykorzystywanie terminu | edytuj kod

Termin „Know Nothing” zachował się w pamięci Amerykanów znacznie lepiej niż sama partia. Pod koniec XIX wieku demokraci nazywali republikanów „Know Nothings”, gdy zabiegali o głosy katolików. Od początku XX wieku termin przybrał formę nieomal obraźliwą sugerując, że oponent jest „natywistą” i „ignorantem”. W roku 2006 artykuł redakcyjny w neokonserwatywnym piśmie The Weekly Standard pióra Williama Kristola oskarżył populistycznych republikanów o niedostrzeganie niebezpieczeństwa „przekształcenia GOP w antyimigracyjną partię Know Nothing”[14]. Artykuł redakcyjny w gazecie New York Times z niedzieli 20 maja 2007 roku, omawiając proponowaną ustawę imigracyjną, użył określenia „this generation's Know-Nothings…”[15].

Przypisy | edytuj kod

  1. M. Jones: Historia USA. s. 233.
  2. A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 14.
  3. Pisownia "nie" z imiesłowami przymiotnikowymi (pol.). Rada Języka Polskiego. [dostęp 2017-05-27].
  4. a b c d I. Rusinowa: Z dziejów amerykańskich partii politycznych. s. 67.
  5. a b c d e Know-Nothing party (ang.). Encyklopedia Britannica. [dostęp 2018-04-04].
  6. a b c d e f g I. Rusinowa: Z dziejów amerykańskich partii politycznych. s. 68.
  7. a b c d I. Rusinowa: Z dziejów amerykańskich partii politycznych. s. 69.
  8. a b c d I. Rusinowa: Z dziejów amerykańskich partii politycznych. s. 70.
  9. US President – National Vote (ang.). Our Campaign. [dostęp 2017-05-23].
  10. US President – National Vote (ang.). Our Campaign. [dostęp 2017-05-27].
  11. Electoral College Box – 1856 (ang.). NARA. [dostęp 2017-05-27].
  12. Party Divisions of the House of Representatives (ang.). United States House of Representatives. [dostęp 2018-02-27].
  13. Party Division (ang.). United States Senate. [dostęp 2018-03-10].
  14. How the GOP Lost Its Way. „The Washington Post”, 2006. ISSN 0190-8286 (ang.). 
  15. The Immigration Deal. „The New York Times”, 2007. ISSN 0362-4331 (ang.). 

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (partia polityczna):
Na podstawie artykułu: "Know Nothing" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy