Kraj Krasnojarski


Na mapach: 59°53′N 91°40′E/59,883333 91,666667

Kraj Krasnojarski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kraj Krasnojarski (ros. Красноярский край, Krasnojarskij kraj) – kraj w Rosji. Druga pod względem wielkości (po Jakucji) jednostka terytorialna Rosji. Stolicą jest Krasnojarsk (1 mln mieszkańców). Wchodzi w skład Syberyjskiego Okręgu Federalnego.

Spis treści

Geografia | edytuj kod

Kraj położony jest w środkowej Syberii, w środkowo-wschodniej Rosji. Jego powierzchnia wynosi 2 339 700 km², co stanowi 13% terytorium państwa. Administracyjnie kraj graniczy od zachodu z Jamalsko-Nienieckim i Chanty-Mansyjskim Okręgiem Autonomicznym oraz obwodami: tomskim i kemerowskim, od południa z republikami: Chakasji i Tuwy, a od wschodu z obwodem irkuckim i Jakucją (Republika Sacha). Na terytorium kraju, w okolicach jeziora Wiwi (rejon ewenkijski) znajduje się geograficzny środek Rosji.

Kraj jest silnie rozciągnięty południkowo. Terytorium kraju sięga od archipelagu Ziemia Północna na północy do pasma górskiego Sajanów na południu. Większa część kraju leży na obszarze Wyżyny Środkowosyberyjskiej. Część wschodnia leży na Nizinie Zachodniosyberyjskiej. Część północna obejmuje zachodnią Nizinę Północnosyberyjską, Półwysep Tajmyr oraz częściowo Półwysep Gydański.

Kraj znajduje się w zlewisku Oceanu Arktycznego, leżąc nad morzami: Karskim i Łaptiewów. Główną rzeką jest Jenisej. Inne ważne rzeki to: Podkamienna Tunguzka, Dolna Tunguzka, Angara, Chatanga, Kurejka, Piasina, Sym, Wielki Pit, Syda, Tuba, Oja, Kan i Mana. Największym jeziorem jest Tajmyr, a największym sztucznym zbiornikiem jest Zbiornik Krasnojarski na Jeniseju.

Klimat | edytuj kod

W związku z dużą rozciągłością południkową klimat kraju jest niejednolity. Rejony południowe i środkowe gdzie mieszka większość ludności leżą w strefie klimatu umiarkowanego kontynentalnego natomiast północne w strefie klimatu subpolarnego i klimatu polarnego.

Większość kraju leży za granicą wiecznej zmarzliny. Przeważają tu tundra i tajga. Tereny rolnicze są niewielkie i znajdują się w południowej części kraju.

Historia | edytuj kod

Kraj utworzono w 1934.

Od 1 stycznia 2007 Ewenkijski Okręg Autonomiczny oraz Tajmyrski (Dołgańsko-Nieniecki) Okręg Autonomiczny zostały zlikwidowane i weszły w skład Kraju Krasnojarskiego jako rejony; stało się to na mocy wyników referendum z 17 kwietnia 2005.

Podział administracyjny | edytuj kod

Krasnojarsk to stolica, największe miasto i jedno z najstarszych miast kraju Norylsk to największe miasto na północy kraju Aczyńsk to jedno ze starszych miast kraju oraz ośrodek przemysłu rafineryjnego Kańsk to jedno ze starszych miast kraju oraz ośrodek wydobycia węgla Żeleznogorsk to miasto zamknięte powstałe po II wojnie światowej Minusińsk jest jednym z głównych miast Kotliny Minusińskiej Zielenogorsk to miasto zamknięte powstałe po II wojnie światowej

Miejscowości pod jurysdykcją władz Federacji | edytuj kod

Są to miasta zamknięte oraz osiedla typu miejskiego wyłączone spod jurysdykcji władz Kraju Krasnojarskiego.

Miasta wydzielone | edytuj kod

Rejony | edytuj kod

Miasta | edytuj kod

Artiomowsk (Артёмовск), Aczyńsk (Ачинск), Bogotoł (Боготол), Borodino (Бородино), Diwnogorsk (Дивногорск), Dudinka (Дудинка), Jenisejsk (Енисейск), Żeleznogorsk (Железногорск), Zaoziornyj (Заозёрный), Zielenogorsk (Зеленогорск), Igarka (Игарка), Iłańskij (Иланский), Kańsk (Канск), Kodyńsk (Кодинск), Lesosibirsk (Лесосибирск), Minusińsk (Минусинск), Nazarowo (Назарово), Norylsk (Норильск), Sosnowoborsk (Сосновоборск), Użur (Ужур), Ujar (Уяр), Szarypowo (Шарыпово).

Miasta i osiedla powyżej 15 000 mieszkańców | edytuj kod

Polonica | edytuj kod

Kościół Przemienienia Pańskiego w Krasnojarsku

Tablice rejestracyjne | edytuj kod

Tablice pojazdów zarejestrowanych w Kraju Krasnojarskim mają oznaczenie 24 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

Przypisy | edytuj kod

  1. http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/Popul2018.xls

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Kraj Krasnojarski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy