Lednica Niemiecka


Na mapach: 49°58′47,4″N 20°04′40,1″E/49,979833 20,077806

Lednica Niemiecka w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Lednica Niemiecka na austriackiej mapie (1900)

Lednica Niemiecka – dawna kolonia józefińska, założona w 1784 na gruntach wsi Lednica Dolna, na południowo-wschodnim przedmieściu Wieliczki, wzdłuż obecnej ulicy Gdowskiej.

Historia | edytuj kod

Po I rozbiorze Polski wytyczono nową drogę z Wieliczki do Gdowa, biegnącą przez zabudowania upaństwowionego browaru w Lednicy Dolnej. Po południowej stronie drogi powstała niemiecka kolonia, złożona z kilkunastu regularnie rozplanowanych działek, o granicach widocznych do dnia dzisiejszego. Nie zachowały się natomiast zabudowania budowane według schematu: murowane domy w układzie szczytowym, za nimi podwórze z zabudową gospodarczą, na końcu stodoła i ogród. W okresie późniejszym Lednica Niemiecka stanowiła samodzielną gminę o nazwie Lednica Niemiecka (Deutsch Lednica) galicyjskiego powiatu wielickiego. Według źródeł z końca XIX wieku również sąsiedzka Mierzączka była zamieszkała przez potomków kolonistów józefińskich. W 1797 Wieliczka wykupiła miejscowości dawnej żupy wielickiej, tj. Lednicę z Mierzączką. Mieszkańcami Lednicy Niemieckiej zostali koloniści wyznania luterańskiego, pochodzący z Turyngii[1]. Zatrudnieni byli do pracy w kopalni soli[2].

W 1833 wierni rozpoczęli starania o wybudowanie w ich wsi budynku szkoły ewangelickiej. Placówka została uruchomiona w 1843, w jej siedzibie odbywały się również nabożeństwa. W ten sposób działalność rozpoczął zbór ewangelicko-augsburski w Wieliczce.

W związku z asymilacją członków zboru, w przeprowadzonym w 1890 na terenie Galicji spisie powszechnym wszyscy ledniccy ewangelicy zadeklarowali posługiwanie się językiem polskim[1]. W 1900 roku natomiast 98 ewangelików (z 248 mieszkańców) w Lednicy Niemieckiej również zadeklarowało język polski jako język potoczny[3].

W 1904 został otwarty nowy budynek szkoły[1]. Jednak w 1907 placówka została zamknięta w wyniku problemów finansowych w związku z utrzymaniem nauczyciela. Od tej pory w dawnej siedzibie szkoły odbywały się jedynie lekcje religii, które prowadził dojeżdżający tam ksiądz[2]. Szkoła stała się w 1910 instytucją publiczną[1]. Lekcje religii odbywały się tam do czasu wybuchu I wojny światowej, kiedy dojazdy księdza zostały uniemożliwione przez działania wojenne[2].

Administracyjnie w granice miasta Wieliczka Lednicę Dolną i Niemiecką włączono w 1934.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Parafia Ewangelicko-Augsburska w Krakowie - Historia - Filiał w Wieliczce
  2. a b c Agnieszka Godfrejów: O Parafii/Filiały. Parafia ewangelicka w Krakowie. [dostęp 2018-12-02]. [zarchiwizowane z tego adresu.
  3. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XII. Galizien. Wien: 1907. (niem.)

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Lednica Niemiecka" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy