Leotia lubrica


Patyczka lepka w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Leotia lubrica) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Patyczka lepka (Leotia lubrica (Scop.) Pers.) – gatunek grzybów z rodziny patyczkowatych (Leotiacae)[1].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Leotia, Leotiaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1772 Joannes Antonius Scopoli nadając mu nazwę Helvella lubrica. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1797 Christian Hendrik Persoon, przenosząc go do rodzaju Leotia[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Helvella lubrica Scop. 1772
  • Leotia aurantipes (S. Imai) F.L. Tai 1944
  • Leotia gelatinosa Hill 1771
  • Leotia viscosa Fr. 1822

Nazwa polska według checklist A. Chmiel[3].

Morfologia | edytuj kod

Owocnik

Wysokość 2–7 cm, zbudowany jest z główki i trzonu. Główka ma średnicę 1–2 cm, za młodu jest kulista, później wypukła i nieregularnie płatowata, w końcu mózgowato wypiętrzona. Brzegi podwinięte. Powierzchnia śliska, barwy żółtej, żółtooliwkowej do żółtozielonej. Trzon o wysokości 2–7 cm i grubości 2–5 mm, walcowaty lub spłaszczony, w górnej części zwykle rozszerzony, w środku pusty. Powierzchnia śliska, o barwie początkowo cytrynowej lub złotożółtej, później ochrowej, cynamonowobrązowej[4]. Miąższ galaretowaty, wodnisty, brązowawy i bez smaku i zapachu[5].

Cechy mikroskopowe

Warstwa zarodnionośna znajduje się na zewnętrznej stronie główki. Zarodniki o rozmiarach 16–25 × 4–6 μm, wąsko elipsoidalne do jajowatych, często zakrzywione, gładkie. Dojrzałe posiadają 3–7 przegród. Worki 8-zarodnikowe. Wstawki (parafizy) nitkowate, często rozwidlające się, o grubości 1–2 μm, w niektórych miejscach nabrzmiałe[6].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Występuje na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy[7]. W Polsce jest dość pospolity[5].

Rośnie przeważnie w wilgotnych lasach liściastych, iglastych i mieszanych wśród mchów i traw, nieraz grupkami[5].

Gatunki podobne | edytuj kod

Tzw. patyczka czarnozielona (Coryne atrovirens). Ma taki sam kształt i rozmiary, różni się barwą (jest ciemnozielona do prawie czarnej) oraz siedliskiem – występuje tylko w lasach liściastych. Podobne są też hełmiki: hełmik okrągławy (Cudonia circinans) i Cudonia confusa, które rosną na drzewach iglastych i są mniejsze (osiągają wysokość do 3 cm)[4].

Zastosowanie | edytuj kod

Jadalny, lecz niezbyt smaczny.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  3. Maria Alicja Chmiel: Checklist of Polish Larger Ascomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 978-83-89648-46-4.
  4. a b Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b c Edmund Garnweidner, Hertha Garnweidner, Alicja Borowska, Alina Skirgiełło: Grzyby : przewodnik do poznawania i oznaczania grzybów Europy Środkowej. Warszawa: MUZA SA, 2006, s. 234. ISBN 83-7319-976-4.
  6. MushroomExpert (ang.). [dostęp 2014-10-05].
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2014-10-03].
Na podstawie artykułu: "Leotia lubrica" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy