Linezolid


Linezolid w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Linezolid – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, syntetyczny antybiotyk z grupy oksazolidynonów stosowany w infekcjach wywołanych przez wielolekooporne szczepy bakterii wliczając paciorkowce[1][2] i gronkowca złocistego: MRSA (opornego na metycylinę[3]), a w szczególności VRSA (opornego na wankomycynę).

Linezolid był pierwszym komercyjnie dostępnym oksazolidynonem, a terapia tym lekiem jest dość droga; tym niemniej terapia linezolidem wydaje się w wielu przypadkach tańsza niż leczenie wankomycyną lub teikoplaniną[4].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Oksazolidynony zostały zsyntetyzowane przez grupę badawczą z E.I. duPont de Nemours w 1978, a w 1987 odkryto ich właściwości przeciwbakteryjne. W 1993 Upjohn zakupił od firmy Dupont linezolid (Upjohn jest obecnie częścią firmy Pfizer) i rozpoczął badania kliniczne, na podstawie których FDA zaakceptowała lek w kwietniu 2000 roku. Antybiotyk ten jest sprzedawany w USA pod nazwą Zyvox, a w Europie jako Zyvoxid, zarówno w formie powlekanych tabletek, jak i zawiesiny do iniekcji.

Początkowo istniała nadzieja, że bakterie nie będą w stanie rozwinąć oporności na linezolid, jednak już w 2001 zidentyfikowano pierwsze szczepy Staphylococcus aureus oporne na ten lek (mutacja G2576T w genie podjednostki 23S)[5].

Mechanizm działania | edytuj kod

Linezolid działa w początkowym etapie syntezy bakteryjnych białek. Uniemożliwia on łączenie jednostek 30S i 50S rybosomów. Linezolid wiąże podjednostkę 23S jednostki 50S w okolicach peptydylotransferazy (i miejsca z którym wiąże się chloramfenikol). W ten sposób hamuje jej współdziałanie z 30S. Działanie to jest bakteriostatyczne, jednakże obserwowano również efekt bakteriobójczy wobec paciorkowców. [6][7]

Zastosowanie kliniczne | edytuj kod

Antybiotyk ten jest zarezerwowany do użycia jedynie w szczególnie ciężkich infekcjach bakteryjnych, w których leczenie starszymi grupami antybiotyków jest nieskuteczne (ze względu na nabytą oporność), często w zakażeniach szpitalnych.

Linezolid jest skuteczny przeciw bakteriom Gram-dodatnim (warto tu wymienić Enterococcus faecium, Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae i Streptococcus pyogenes. Nie działa zbyt skutecznie na bakterie Gram-ujemne. Działa na niektóre bakterie beztlenowe.

W połączeniu z innymi lekami linezolid stosowany jest czasem w leczeniu (wielolekoopornej) gruźlicy[8]. Optymalna dawka linezoidu w jej leczeniu nie jest jednak znana. U dorosłych stosuje się 600 mg dziennie[9] lub dawkę 600 mg dwa razy dziennie[10]. Leczenie trzeba jednak kontynuować czasem nawet przez wiele miesięcy, a częstość efektów ubocznych jest dość duża[9]. W niższych dawkach efekty uboczne są rzadsze[9].

Najczęstsze wskazania | edytuj kod

Efekty uboczne | edytuj kod

Efekty uboczne obejmują wysypkę, utratę apetytu, biegunkę, nudności, zaparcia i gorączkę. U niewielkiej liczby pacjentów mogą się rozwinąć: ciężka reakcja alergiczna, szumy uszne, lub rzekomobłoniaste zapalenie jelit. Małopłytkowość jest objawem rzadkim wśród pacjentów którzy otrzymywali linezolid przez 14 lub mniej dni (zalecenie producenta), ale u pacjentów którzy otrzymywali lek dłużej lub mają niewydolność nerek jej częstość jest znacznie wyższa[11]. Niedokrwistości i małopłytkowości powodowanej przez linezolid nie zmniejsza równoczesne podawanie witaminy B6 125 mg dziennie[12].

Linezolid jest słabym inhibitorem monoaminooksydazy (MAOI) i nie powinien być podawany z innymi lekami o takim działaniu, żywnością zawierającą tyraminę lub pseudoefedrynę. Były również obserwowane przypadki zespołu serotoninowego, gdy linezolid podawany był wraz z lekami serotonergicznymi[13].

Linezoid jest toksyczny dla mitochondriów (prawdopodobnie ze względu na podobieństwa między bakteryjnymi i mitochondrialnymi rybosomami). Objawami tej toksyczności są: kwasica mleczanowa i neuropatia obwodowa[14]. Zaobserwowano też nieliczne przypadki neuropatii bólowej[15].

Przypisy | edytuj kod

  1. Zyvoxid. Charakterystyka produktu leczniczego. www.iczmp.edu.pl. [dostęp 2017-03-15].
  2. Pfizer: ZYVOX® (linezolid) Label Information. 20 czerwca, 2008. [dostęp 2016-03-30].
  3. Burkhardt O., Pletz MW., Mertgen CP., Welte T. Linezolid – the first oxazolidinone in the treatment of nosocomial MRSA pneumonia. „Recent patents on anti-infective drug discovery”. 2 (2), s. 123–130, 2007. PMID: 18221168
  4. Grau S., Rubio-Terrés C. Pharmacoeconomics of linezolid. „Expert opinion on pharmacotherapy”. 6 (9), s. 987–1000, 2008. DOI: 10.1517/14656566.9.6.987. PMID: 18377341
  5. Tsiodras S., Gold HS., Sakoulas G., Eliopoulos GM., Wennersten C., Venkataraman L., Moellering RC., Ferraro MJ. Linezolid resistance in a clinical isolate of Staphylococcus aureus. „Lancet”. 9277 (358), s. 207–208, 2001. DOI: 10.1016/S0140-6736(01)05410-1. PMID: 11476839
  6. Pfizer, Zyvox (linezolid) Label Information, 2010 .
  7. Drugs & TherapyD.& T. Perspectives. Drugs & TherapyD.& T., Linezolid: First of a New Drug Class for Gram-Positive Infections., 21 maja 2013 .
  8. von der Lippe B., Sandven P., Brubakk O. Efficacy and safety of linezolid in multidrug resistant tuberculosis (MDR-TB)--a report of ten cases. „The Journal of infection”. 2 (52), s. 92–96, 2006. DOI: 10.1016/j.jinf.2005.04.007. PMID: 15907341
  9. a b c Park IN., Hong SB., Oh YM., Kim MN., Lim CM., Lee SD., Koh Y., Kim WS., Kim DS., Kim WD., Shim TS. Efficacy and tolerability of daily-half dose linezolid in patients with intractable multidrug-resistant tuberculosis. „The Journal of antimicrobial chemotherapy”. 3 (58), s. 701–704, 2006. DOI: 10.1093/jac/dkl298. PMID: 16857689
  10. Fortún J., Martín-Dávila P., Navas E., Pérez-Elías MJ., Cobo J., Tato M., De la Pedrosa EG., Gómez-Mampaso E., Moreno S. Linezolid for the treatment of multidrug-resistant tuberculosis. „The Journal of antimicrobial chemotherapy”. 1 (56), s. 180–185, 2005. DOI: 10.1093/jac/dki148. PMID: 15911549
  11. Lin YH., Wu VC., Tsai IJ., Ho YL., Hwang JJ., Tsau YK., Wu CY., Wu KD., Hsueh PR. High frequency of linezolid-associated thrombocytopenia among patients with renal insufficiency. „International journal of antimicrobial agents”. 4 (28), s. 345–51, 2006. DOI: 10.1016/j.ijantimicag.2006.04.017. PMID: 16935472
  12. Plachouras D., Giannitsioti E., Athanassia S., Kontopidou F., Papadopoulos A., Kanellakopoulou K., Giamarellou H. No effect of pyridoxine on the incidence of myelosuppression during prolonged linezolid treatment. „Clinical infectious diseases : an official publication of the Infectious Diseases Society of America”. 9 (43), s. e89–91, 2006. DOI: 10.1086/508280. PMID: 17029128
  13. Waknine, Yael: FDA Safety Changes: Mirena, Zyvox, Orencia. Medscape, 5 września, 2008. [dostęp 2008-09-06].
  14. Soriano A., Miró O., Mensa J. Mitochondrial toxicity associated with linezolid. „The New England journal of medicine”. 21 (353), s. 2305–2306, 2005. DOI: 10.1056/NEJM200511243532123. PMID: 16306535
  15. Chao CC., Sun HY., Chang YC., Hsieh ST. Painful neuropathy with skin denervation after prolonged use of linezolid. „Journal of neurology, neurosurgery, and psychiatry”. 1 (79), s. 97–99, 2008. DOI: 10.1136/jnnp.2007.127910. PMID: 17766431

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

Na podstawie artykułu: "Linezolid" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy