Maćkowce (obwód miński)


Na mapach: 54°28′33″N 27°24′23″E/54,475833 27,406389

Maćkowce (obwód miński) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Maćkowce (biał. Мацькаўцы; ros. Матьковцы) – wieś na Białorusi, w rejonie wilejskim obwodu mińskiego, około 31 km na wschód od Wilejki.

Historia | edytuj kod

Pierwsza wzmianka o majątku pochodzi z roku 1794[1]. Niegdyś Maćkowce wchodziły w skład większego majątku z siedzibą w niedalekich Stajkach będącego własnością rodziny Bohdanowiczów herbu Bogoria. W wyniku działu rodzinnego pod koniec XIX wieku Maćkowce zostały wyłączone z klucza i przypadły Józefowi Bohdanowiczowi (1872–1930), żonatemu z Izą Raue (1877–1926). Ostatnią właścicielką majątku była ich córka Maria Bohdanowicz (1900–1942) rozstrzelana niedaleko swego domu przez Gestapo za współpracę z polskim podziemiem[2][3].

Po II rozbiorze Polski w 1793 roku dobra te, wcześniej należące do województwa wileńskiego Rzeczypospolitej znalazły się na terenie powiatu wilejskiego (ujezdu) guberni mińskiej, a od 1843 roku – guberni wileńskiej. Po I wojnie światowej folwark Maćkowce wrócił do Polski, po ustabilizowaniu się granicy polsko-radzieckiej w 1921 roku znalazł się w gminie Ilia w powiecie wilejskim województwa nowogródzkiego. 13 kwietnia 1922 roku gmina wraz z całym powiatem wilejskim została przyłączona do objętej władzą polską Ziemi Wileńskiej[4], przekształconej 20 stycznia 1926 roku w województwo wileńskie. Od 1945 roku – w ZSRR, od 1991 roku – na terenie Republiki Białorusi[5][6][1][7].

W 1866 roku wieś jeszcze nie istniała, w folwarku mieszkało 19 osób[5], w 1931 roku w majątku było 59 mieszkańców (oraz 15 na częściowo rozparcelowanych działkach)[6]. W 2009 roku we wsi mieszkały 334 osoby[8].

Nieistniejący dwór | edytuj kod

Dwór przed 1939 rokiem Salon (przed 1918 rokiem)

W latach 1890–1900 Józef Bohdanowicz zbudował tu dwór o architekturze nawiązującej do klasycyzmu. Był to dziewięcioosiowy dom wzniesiony na planie czworkąta. Był przykryty dwuspadowym dachem gontowym. Miał parterowe skrzydła, a trójosiowa część środkowa była piętrowa. Przed nią był portyk w wielkim porządku o czterech kolumnach podtrzymujących trójkątny szczyt z herbem rodzinnym. Od strony ogrodowej za domem był taras, a nad nim – balkon.

Dwór miał układ dwutraktowy. Wielki salon zajmował całą szerokość domu.

W tym samym czasie urządzono dość duży park krajobrazowy z częściowo zachowanym starszym drzewostanem.

Dwór nie zachował się, został zniszczony po 1939 roku[1]. Pozostały gołe ściany młyna wodnego (z 1901 roku), czworaki, ruiny stajni i kaplicy[3][9][10].

Majątek Maćkowce został opisany w 4. tomie Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego[2].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Maćkowce na stronie Radzima.org. [dostęp 2017-12-06].
  2. a b Maćkowce, [w:] RomanR. Aftanazy RomanR., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 4: Województwo wileńskie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1993, s. 203–205, ISBN 83-04-04020-4, ​ISBN 83-04-03701-7​ (całość) .
  3. a b Maćkowce. W: Grzegorz Rąkowski: Kresowe rezydencje. Zamki, pałace i dwory na dawnych ziemiach wschodnich II RP, tom 1: województwo wileńskie. T. 5. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2017, s. 253–254, seria: Dopalanie Kresów. ISBN 978-83-8098-093-8.
  4. Dz.U. z 1922 r. nr 26, poz. 213 – Art. 8.
  5. a b Maćkowce, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 888 .
  6. a b Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1, Województwo wileńskie. T. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1938, s. 59. [dostęp 2017-12-06].
  7. Maćkowce na stronie Radzima.net. [dostęp 2017-12-06].
  8. Liczby ludności miejscowości obwodu mińskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku (ros.). [dostęp 2017-12-06].
  9. Матьковцы, усадьба Богдановичей. W: Анатолий Тарасович Федорук: Старинные усадьбы Минского края. Mińsk: Полифакт, 2000, s. 360–361. ISBN 985-6107-24-5. [dostęp 2017-12-06].
  10. Матьковцы na stronie Globus Białorusi (ros.). [dostęp 2017-12-06].
Na podstawie artykułu: "Maćkowce (obwód miński)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy