Maciej Parowski


Maciej Parowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Maciej Parowski (ur. 27 grudnia 1946 w Warszawie, zm. 2 czerwca 2019 tamże) – polski redaktor, krytyk i pisarz fantastyki naukowej, od 1982 redaktor (w latach 1992–2003 redaktor naczelny) miesięcznika „Fantastyka”/„Nowa Fantastyka”.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Ukończył studia na wydziale elektrycznym Politechniki Warszawskiej. Od 1974 dziennikarz: początkowo felietonista, kierownik działu kulturalnego, potem sekretarz redakcji i redaktor naczelny (1981) tygodnika studenckiego „Politechnik”. Od 1977 kierownik działu krytyki i nauki, od 1979 publicysta tygodnika „Razem”. Począwszy od 1968 zamieszczał opowiadania i felietony w „Życiu Warszawy”, „Na Przełaj”, „Kulturze”, „Ekranie” i „Polityce”. Od 1982 do początku 2013 kierownik działu literatury polskiej w miesięczniku „Fantastyka” (później „Nowa Fantastyka”), od 1992 do 2003 również jego redaktor naczelny[1]. Do śmierci był redaktorem naczelnym kwartalnika „Czas Fantastyki”.

Jako autor science fiction debiutował opowiadaniem Bunt robotów w tygodniku „Na Przełaj”. W 1973 uzyskał wyróżnienie w konkursie „Młodego Technika” za opowiadanie Poczucie pełni. Jego debiutem książkowym była powieść Twarzą ku ziemi. Jego teksty należą w większości do nurtu fantastyki socjologicznej, inspirowanej twórczością Janusza A. Zajdla. Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Pod koniec lat 90. głośny stał się jego konflikt z polskim fandomem fantastycznym dotyczący nagrody im. Janusza A. Zajdla oraz podziału fantastyki na „problemową” i „rozrywkową” (reprezentowaną m.in. przez krytykowane przez niego Annę Brzezińską i Antoninę Liedtke). Z powodu tego konfliktu Śląski Klub Fantastyki przyznał Parowskiemu w 1999 roku antynagrodę Złoty Meteor.

W 2006 roku na Międzynarodowym Festiwalu Komiksu w Łodzi otrzymał doktorat humoris causa, czyli nagrodę im. Papcia Chmiela za zasługi dla polskiego komiksu.

30 października 2007 roku, z okazji 25-lecia pisma Fantastyka, minister kultury i dziedzictwa narodowego Kazimierz Michał Ujazdowski uhonorował Macieja Parowskiego srebrnym medalem „Gloria Artis[2].

Powieść „Burza” została wyróżniona w IX edycji (2010) Nagrody Literackiej im. Józefa Mackiewicza[3].

Zmarł 2 czerwca 2019 w Warszawie[4]. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[5][6].

W 2020 roku redakcja "Nowej Fantastyki" postanowiła przemianować "Reflektor", jedną z kategorii corocznych Nagród Nowej Fantastyki, na Nagrodę im. Macieja Parowskiego, dla upamiętnienia jego wkładu w odkrywanie i szlifowanie literackich talentów[7].

Twórczość | edytuj kod

Książki | edytuj kod

  • Bez dubbingu (zbiór felietonów, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza 1978)
  • Twarzą ku ziemi (powieść, Czytelnik 1982)
  • Sposób na kobiety (zbiór opowiadań, KAW 1985)
  • Czas fantastyki (eseje, wywiady, recenzje; Glob 1990)
  • Burza. Ucieczka z Warszawy '40 (powieść, Narodowe Centrum Kultury 2010)
  • Małpy Pana Boga. Słowa (eseje, wywiady, recenzje; Narodowe Centrum Kultury 2011)
  • Małpy Pana Boga. Obrazy (Narodowe Centrum Kultury 2013)
  • Z bandytą w windzie (Solaris 2015)
  • Kukułka na koniu trojańskim. Małpy Pana Boga 3. Retrospekcje. (Prószyński i S-ka 2017)
  • Wasz cyrk, moje małpy. Chronologiczny alfabet moich autorów. Tom 1 i 2 (eseje, wywiady, SQN 2019)

Komiksy | edytuj kod

  • Funky Koval (wspólnie z Bogusławem Polchem i Jackiem Rodkiem):
    • Bez oddechu
    • Sam przeciw wszystkim
    • Wbrew sobie
    • Wrogie przejęcie
  • Wiedźmin (wspólnie z Bogusławem Polchem i Andrzejem Sapkowskim):
    • Droga bez powrotu
    • Geralt
    • Mniejsze zło
    • Ostatnie życzenie
    • Granica możliwości
    • Zdrada
  • Burza (rys. Krzysztof Gawronkiewicz) – ukazał się w antologii Egmontu Wrzesień. Wojna narysowana w 2003
  • Naród wybrany (rys. Jarosław Musiał) – drukowany w „Nowej Fantastyce” w roku 1992 i 1993 (12 odcinków po 4 plansze)[8].
  • Planeta robotów (rys. Jacek Skrzydlewski) – Ongrys, 2013

Przypisy | edytuj kod

  1. Przemysław Gulda: „Gwiezdne wojny”: przebudzenie niemocy. Legendy polskiej fantastyki nie wpuszczono na przedpremierę. kultura.gazeta.pl, 2015-12-16. [dostęp 2015-12-17].
  2. Medale „Gloria Artis” i odznaczenia „Zasłużony dla kultury polskiej” dla twórców związanych z pismem „Fantastyka” 30.10.07.
  3. Nagroda Literacka im. Józefa Mackiewicza – Edycja nagrody w 2010 roku.
  4. Nie żyje wieloletni redaktor naczelny „Nowej Fantastyki” Maciej Parowski, tvp.info, 3 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-03]  (pol.).
  5. M.P. z 2019 r. poz. 815
  6. Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej / Kancelaria / Aktywność doradców / Pożegnanie śp. Macieja Parowskiego, www.prezydent.pl [dostęp 2019-06-12] .
  7. Nagrody "Nowej Fantastyki" 2020 - Nominacje, „Nowa Fantastyka” (4/2020), s. 16 .
  8. Bartosz Kurc, Niezainteresowany naród, „Zeszyty Komiksowe” nr 2 (2004).

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Maciej Parowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy