Malawi


Na mapach: 13°S 34°E/-13,000000 34,000000

Malawi w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Malawi, Republika Malawi (ang. Republic of Malawi; cziczewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) dawniej Niasa – państwo we wschodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Tanzanią, Mozambikiem i Zambią.

Spis treści

Ustrój polityczny | edytuj kod

Republika wielopartyjna. Prezydent, wybierany w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję, jest jednocześnie szefem rządu, ustalając skład Rady Ministrów. Głównym organem władzy ustawodawczej jest jednoizbowy parlament - Zgromadzenie Narodowe, którego 193 członków wybieranych jest w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję. Główne partie: Partia Kongresu Malawi (MCP), Zjednoczony Front Demokratyczny (UDF), Przymierze dla Demokracji (AFORD)[2].

Geografia | edytuj kod

 Osobny artykuł: Geografia Malawi.

Malawi to kraj pozbawiony dostępu do morza. Położony jest w Afryce południowo-wschodniej. Z północy na południe kraju rozciąga się Wielki Rów Zachodni, w obrębie którego znajduje się trzecie co do wielkości jezioro afrykańskie - Niasa, powstałe w wyniku ruchów tektonicznych na obszarze Wielkich Rowów Afrykańskich. Z południowych krańców jeziora wypływa rzeka Shire, będąca dopływem Zambezi. Na wschód i zachód od jeziora Niasa w krajobrazie dominują wysokie płaskowyże. Położona na północy kraju wysoczyzna Nyika sięga 2600 m n.p.m. Na południe od jeziora Niasa rozciąga się wyżyna Shire, która przechodzi w masyw górski Mlandżi, osiągający wysokość 3002 m n.p.m. Klimat Malawi jest podrównikowy na przeważającym obszarze kraju.

Podział administracyjny | edytuj kod

 Osobny artykuł: Podział administracyjny Malawi.

Malawi zostało podzielone na 3 regiony, które składają się z 28 dystryktów.

Historia | edytuj kod

XX w. p.n.e. - osiedlenie się Buszmenów
XV w. n.e. - powstanie konfederacji plemion pod wodzą Karongi
XVII w. n.e. - kontakty z arabskimi sułtanami
1859-1863 - początki penetracji brytyjskiej
1907 r. - Malawi staje się kolonią brytyjską
1915 r. - powstanie antybrytyjskie, zdławione
1944 r. - pierwsza organizacja polityczna - Afrykański Narodowy Kongres Niasy
1959 r. - niepokoje wewnętrzne przyczyną delegalizacji ANKN, kontynuatorką stała się Partia Kongresu Malawi
1963 r. - utworzenie autonomii wewnętrznej Malawi
1964 r. - niepodległe państwo brytyjskiej Wspólnoty Narodów, członkostwo w ONZ
1966 r. - utworzenie republiki, na której czele stanął Hastings Kamuzu Banda
1967 r. - nawiązanie stosunków dyplomatycznych z RPA
1975 r. - przeniesienie stolicy z Zomby do Lilongwe
1989 r. - dotknięcie skutkami wojny domowej w Mozambiku
1993 r. - wprowadzenie systemu wielopartyjnego po referendum
1994 r. - wybory do rządu, na których zwyciężył Zjednoczony Front Demokratyczny; przewodniczący partii, E. B. Muluzi, stał się prezydentem kraju

Gospodarka | edytuj kod

Malawi należy do grona najsłabiej rozwiniętych krajów świata. Gospodarka praktycznie w całości opiera się na rolnictwie, a na obszarach wiejskich mieszka ok. 90% ludności kraju. Na potrzeby własne produkuje się fasolę, ryż, kassawę. Głównym produktem żywnościowym jest kukurydza, której nadwyżki produkcji pozwoliły Malawi wesprzeć w latach 80. dotkniętych klęską suszy sąsiadów. Duże ilości tytoniu i herbaty przeznacza się na eksport. Oprócz złóż boksytów i apatytów Malawi posiada niewiele bogactw mineralnych. Obiekty przemysłowe skupione są wokół miasta Blantyre. RPA i Zimbabwe, dwaj najwięksi partnerzy handlowi Malawi, wprowadziły ułatwienia w obrocie towarowym z tym krajem, znosząc cło na pochodzące z Malawi produkty. Ważną rolę w budżecie Malawi odgrywa pomoc międzynarodowa, zwłaszcza wsparcie finansowe ze strony MFW i Banku Światowego. Rząd Malawi musi stawiać czoła takim wyzwaniom, jak związane z prymitywnymi sposobami gospodarowania wyjałowienie gleby i rozprzestrzeniająca się epidemia AIDS.

Demografia | edytuj kod

Dane można znaleźć w CIA Factbook.

Religia | edytuj kod

 Osobny artykuł: Religia w Malawi.

Źródła: Pew Research Center, 2010[4][5]; Rocznik Świadków Jehowy, 2017[6].

Święta państwowe | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2017: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2018 (ang.). [dostęp 2018-06-23].
  2. "Systemy polityczne współczesnego świata", Andrzej Antoszewski, Ryszard Herbut, wyd. ARCHE Gdańsk 2004
  3. Country: Malawi – People Groups (ang.). Joshua Project, 2018. [dostęp 25 czerwca 2018].
  4. Religious Composition by Country, in Percentages. The Pew Research Center. [dostęp 2014-05-14].
  5. Christian Population as Percentages of Total Population by Country. The Pew Research Center. [dostęp 2014-05-14].
  6. Rocznik Świadków Jehowy. 2017.
Kontrola autorytatywna (republika):
Na podstawie artykułu: "Malawi" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy