Mauno Koivisto


Mauno Koivisto w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mauno Henrik Koivisto (ur. 25 listopada 1923 w Turku, zm. 12 maja 2017 w Helsinkach[1]) – fiński polityk, działacz Socjaldemokratycznej Partii Finlandii, minister i wicepremier, w latach 1968–1970 i 1979–1982 premier Finlandii, od 1981 pełniący obowiązki, a od 1982 do 1994 prezydent Finlandii.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się w Turku w rodzinie robotniczej. Pracował m.in. jako robotnik portowy[2]. W okresie wojny radziecko-fińskiej walczył jako ochotnik w oddziale Lauriego Törniego[3]. Po zakończeniu wojny wstąpił do Socjaldemokratycznej Partii Finlandii. Szkołę średnią ukończył w 1949, w 1953 został absolwentem Uniwersytetu w Turku. Doktoryzował się na tej uczelni w 1956.

W latach 1948–1951 pracował jako menedżer biura zatrudnienia w porcie w Turku, następnie jako nauczyciel w szkole podstawowej. Zasiadał w radzie miejskiej, w latach 1954–1957 w zarządzie miasta odpowiadał za sprawy kształcenia zawodowego. W 1958 został dyrektorem, a w 1959 dyrektorem zarządzającym banku oszczędnościowego Helsingin Työväen Säästöpankki, którym zarządzał do 1967. Od 1968 do 1982 pełnił funkcję prezesa Banku Finlandii (łącząc ją w tym czasie z innymi stanowiskami politycznymi lub zawodowymi).

W latach 1966–1967 był po raz pierwszy ministrem finansów. Od marca 1968 do maja 1970 po raz pierwszy sprawował urząd premiera[4]. Był przedstawicielem Finlandii w Międzynarodowym Banku Odbudowy i Rozwoju (1966–1969) oraz w Międzynarodowym Funduszu Walutowym (1970–1979). W 1972 ponownie był ministrem finansów i jednocześnie wicepremierem. W maju 1979 po raz drugi został premierem, pełniąc tę funkcję do stycznia 1982[4].

27 października 1981 przejął czasowo obowiązki prezydenta[5], zastępując Urha Kekkonena, który złożył urząd z uwagi na stan zdrowia. Pozostał premierem, przy czym czasowo jego obowiązki przejął wówczas Eino Uusitalo. W 1982 i 1988 wygrywał wybory prezydenckie. Urząd ten sprawował od stycznia 1982 do marca 1984[4].

W 1952 poślubił Tellervo Koivisto, z którą miał córkę Assi. W 2017 jego żona ujawniła, że u byłego prezydenta zdiagnozowano chorobę Alzheimera[6].

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Odznaczony licznymi orderami krajowymi i zagranicznymi, w tym Orderem Słonia (1983)[7] i Orderem Orła Białego (1993)[8]. Otrzymał tytuły doktora honoris causa uniwersytetów m.in. w Helsinkach, Tampere, Turku, Pradze i Tuluzie.

Przypisy | edytuj kod

  1. Presidentti Mauno Koivisto 1923–2017 (fiń.). tpk.fi, 12 maja 2017. [dostęp 2017-05-12].
  2. MAN IN THE NEWS; SELF-MADE FINNISH CHIEF (ang.). nytimes.com, 21 stycznia 1982. [dostęp 2017-04-21].
  3. Uhkarohkea valehyökkäys Laatokan Karjalassa 24. 1. 1940 teki Lauri Törnistä sodan ammattilaisen (fiń.). is.fi, 24 stycznia 2017. [dostęp 2017-04-21].
  4. a b c Rulers: Countries F: Finnland (ang.). rulers.org. [dostęp 2017-04-21].
  5. Tellervo Koivisto katsoo sattumien ohjanneen häntä (fiń.). ts.fi, 14 stycznia 2017. [dostęp 2017-04-21].
  6. Me Naiset: Presidentti Mauno Koivisto on muuttanut hoitokotiin (fiń.). hs.fi, 23 marca 2017. [dostęp 2017-04-21].
  7. Ordensdetaljer (duń.). borger.dk. [dostęp 2017-04-21].
  8. M.P. z 1993 r. nr 59, poz. 543.

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Mauno Koivisto" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy