Mecidiye (1903)


Mecidiye (1903) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mecidiye – turecki krążownik pancernopokładowy z początku XX wieku. Należał kolejno do flot: tureckiej (Imperium Osmańskiego), rosyjskiej (Rosji carskiej) pod nazwą Prut, radzieckiej i znowu tureckiej (Republiki Turcji).

Spis treści

Historia | edytuj kod

Zbudowany dla floty Imperium Osmańskiego w stoczni William Cramp and Sons w Filadelfii w Stanach Zjednoczonych. Nadano mu imię „Mecidiye” na cześć sułtana Abdülmecida I.

W październiku 1912 roku, w czasie I Wojny Bałkańskiej ostrzeliwał forty wokół bułgarskiego portu w Warnie. 22 grudnia 1912 r. był atakowany przez grecki okręt podwodny „Delfin”, ale torpeda nie trafiła w krążownik. Uczestniczył w dwóch bitwach morskich z flotą grecką: koło przylądka Ellikoło wyspy Lemnos. 18 lutego 1913 r. „Mecidiye” należał do sił morskich osłaniających turecki desant pod Şarköy.

Działania krążownika na Morzu Czarnym w czasie I wojny światowej.

  • Pod koniec listopada 1914 r. „Mecidiye” razem z krążownikami „Midilli”„Hamidiye” osłaniał konwoje dostarczające zaopatrzenie do Trapezuntu. W grudniu 1914 r. na pokładzie „Mecidiye” przewieziono do tego portu generała Hafiza Hakki z rozkazami dla szefa sztabu tureckiej 3 Armii. Ostatni raz krążownik wszedł do Trapezuntu 6 grudnia 1914 r. w zespole z krążownikiem liniowym „Yavuz Sultan Selim” i kanonierkami topedowymiBerk-i Satvet” i „Peyk-i Şevket”. Potem port został zablokowany postawioną przez okręty rosyjskie zagrodą minową.
  • 3 kwietnia 1915 r. podczas ostrzeliwania portu w Odessie „Mecidiye” wszedł na minę (zginęło 26 członków załogi). Ponieważ nie było szans na uratowanie okrętu, krążownik został zatopiony torpedą przez niszczyciel „Yadigar-i Millet”.
  • 9 czerwca 1915 r. rosyjskie służby ratownicze podniosły okręt [1] i odholowano go na remont do stoczni ROPiT w Odessie. W czasie remontu stare działa zdjęto i odesłano dla wzmocnienia lądowej obrony Odessy, a na krążowniku zamontowano 10 dział kalibru 130 mm wz. 1913 typu B7 przeznaczonych pierwotnie dla budowanego z wielkimi opóźnieniami pancernika „Impierator Aleksandr III”.
  • 25 lutego 1916 r. krążownik wszedł do służby we flocie rosyjskiej jako „Prut”. Do 18 kwietnia uczestniczył w operacji zakończonej zdobyciem Trapezuntu.
  • 29 grudnia 1917 r. „Prut” został przejęty przez siły bolszewickie i po przeprowadzeniu do Sewastopola zaliczony do Czerwonej Floty Czarnomorskiej.
  • 1 maja 1918 r. wojska niemieckie zajęły Sewastopol. 13 maja przekazano okręt flocie tureckiej, gdzie przywrócono mu imię „Mecidiye”.

Po zakończeniu I wojny światowej „Mecidiye” wraz z wieloma innymi okrętami tureckimi był internowany przez siły alianckie na Morzu Marmara. W związku z rozpadem Imperium Osmańskiego i powstaniem Republiki Turcji, na mocy Traktatu z Lozanny część internowanych okrętów (w tym „Mecidiye”) przekazano w 1925 r. flocie tureckiej. W latach 1925-27 w stoczni w Gölcük przeprowadzono remont krążownika, po którym wszedł do służby. Od 1940 r. był okrętem szkolnym.

Skreślony z listy floty 1 marca 1947 r. Sprzedany na złom w 1952 roku.

Przypisy | edytuj kod

  1. Opis operacji podniesienia krążownika „Mecidiye” (ros.)

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

  • Conway All The World's Fightingships 1860-1905
  • Robert Gardiner, Randal Gray, Przemyslaw Budzbon: Conway's all the world's fighting ships, 1906-1921. Naval Institute Press, 1985.
  • Bernd Langensiepen, Ahmet Güleryüz, The Ottoman Steam Navy, 1828-1923, Naval Institute Press, Annapolis, Maryland, 1995, ​ISBN 1-55750-659-0​.
  • Edward J. Erickson: Ordered to die: a history of the Ottoman army in the First World War. Greenwood Press, 2001.
  • Edward J. Erickson: Defeat in detail: the Ottoman Army in the Balkans. 1912-1913. Greenwood Publishing, 2003.
  • René Greger: Losy krążownika Mecidiye pod rosyjską banderą, w: "Okręty Wojenne" nr 19, ISSN 1231-014X
Na podstawie artykułu: "Mecidiye (1903)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy