Meklemburgia-Pomorze Przednie


Na mapach: 53°37′N 12°42′E/53,616667 12,700000

Meklemburgia-Pomorze Przednie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Meklemburgia-Pomorze Przednie (niem. Mecklenburg-Vorpommern, dolnoniem. Mäkelborg-Vörpommern, MV) – kraj związkowy Niemiec, w północno-wschodniej części kraju, ze stolicą w Schwerinie; obejmuje historyczną Meklemburgię i Pomorze Przednie. Liczy 1,61 mln mieszkańców

Spis treści

Geografia | edytuj kod

Obszar kraju związkowego obejmuje następujące krainy historyczne:

Na północy, wzdłuż bogato rozczłonkowanego wybrzeża Bałtyku znajdują się wyspy i półwyspy (ze wschodu na zachód):

Na południowym zachodzie kraj ten sięga do rzeki Łaby (Elbe), gdzie leżą miasta Dömitz i Boizenburg/Elbe. Na całym obszarze występują liczne duże jeziora, na przykład Schweriner See i Müritz, oraz wiele innych z Pojezierza Meklemburskiego.

Większe rzeki:

Historia | edytuj kod

Tereny zamieszkane przez Słowian we wczesnym średniowieczu na niemieckiej mapie

Tereny Meklemburgii zasiedlała od co najmniej VI w. grupa plemion słowiańskich tzw. Obodrzyców, należąca do Słowian połabskich. Geograf Bawarski podaje, że na ziemi obodrzyckiej znajdowały się 53 grody zbudowane przez Słowian. Tereny te we wczesnym średniowieczu były areną zaciekłych walk między Słowianami a Sasami. W 798 książę obodrzycki Drożko zwyciężył Sasów w bitwie nad Święcianą. W 808 Duńczycy pod przywództwem Godfreda najechali na ziemie obodrzyckie.

Wschodnia, pomorska część dzisiejszego kraju związkowego leżała w granicach Polski Bolesława III Krzywoustego. Wówczas na początku XII w. książę pomorski Warcisław I jako lennik polski został protoplastą dynastii Gryfitów, panującej w Księstwie Pomorskim do 1637 r. W 1130 Ranowie przyjęli polskie zwierzchnictwo nad Rugią[2], uznane w 1135 w Merseburgu przez Świętego Cesarza Rzymskiego Lotara III[3]. W 1147 rycerstwo niemieckie zorganizowało pierwszą krucjatę połabską przeciw Obodrzytom, odpartą przez księcia Niklota. W wyniku krucjat ziemie te jednak zostają ostatecznie podbite i włączone do Świętego Cesarstwa Rzymskiego jeszcze w średniowieczu[4]. Książęta Obodrzyców zostali książętami Meklemburgii i jako dynastia meklemburska panowali w regionie do 1918 r. Po ofensywie duńskiej, w 1168 r. powstało księstwo rugijskie jako lenno Danii. W księstwie panowała słowiańska dynastia Wisławiców. Po jej wygaśnięciu w 1325 r. księstwo przeszło we władanie pomorskich Gryfitów.

W XV w. powstały tu pierwsze nadbałtyckie uniwersytety: w 1419 najstarszy uniwersytet Meklemburgii w Rostocku, a w 1456 najstarszy uniwersytet Pomorza w Greifswaldzie.

Po pokoju westfalskim w 1648 r. Pomorze Przednie oraz miasto Wismar zostały włączone do Szwecji. W 1803 Szwecja zastawiła Wismar Księstwu Meklemburgii-Schwerin (zrzekła się praw do miasta 100 lat później), a w 1815 utraciła Pomorze Przednie na rzecz Prus. W 1871 r. wielkie księstwa Meklemburgii-Schwerin i Meklemburgii-Strelitz oraz pruska prowincja Pomorze znalazły się w granicach Niemiec.

W 1945 roku większość Pomorza została przyznana Polsce. Po zjednoczeniu Niemiec, w 1990 roku, pozostała część tego regionu utworzyła wraz z Meklemburgią jeden kraj związkowy.

Polityka | edytuj kod

Land Meklemburgia-Pomorze Przednie z zaznaczoną granicą dawnej prowincji Pomorze, uznawaną za granicę Pomorza Przedniego

Najwyższym prawem krajowym jest Konstytucja Kraju Związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie z 23 maja 1993 r.

Na czele lokalnego rządu obecnie stoi Manuela Schwesig (SPD), która przewodzi koalicji SPD/CDU. Meklemburgia była pierwszym niemieckim krajem związkowym, w którym do władzy doszli przedstawiciele dawnego systemu z PDS (1998).

Obecny skład Landtagu (po wyborach z 4 września 2016 r.)

Podział administracyjny | edytuj kod

 Osobny artykuł: podział administracyjny Meklemburgii-Pomorza Przedniego.

Meklemburgia-Pomorze Przednie składa się z dwóch miast na prawach powiatu oraz sześciu powiatów.

Miasta | edytuj kod

Plan zagospodarowania przestrzennego kraju dzieli ważniejsze miejscowości na trzy kategorie : Oberzentrum (4 najważniejsze ośrodki: Neubrandenburg, Stralsund z Greifswaldem, Schwerin oraz Rostock, który jest także regiopolią na poziomie federalnym), Mittelzentrum (oprócz wymienionych w powyższej tabeli również Teterow, Ueckermünde i Wolgast), Grundzentrum/Unterzentrum (należący do tej kategorii Boizenburg/Elbe prawdopodobnie zostanie przekwalifikowany do Mittelzentrum).

Gospodarka | edytuj kod

Trochę więcej niż trzy czwarte wszystkich osób czynnych zawodowo (77,5 procent) jest zatrudnionych w sektorze usługowym, prawie jedna piąta w przemyśle wytwórczym (19,4 procent), a 3,1 procent w rolnictwie, leśnictwie lub rybołówstwie[7].

Najważniejsze sektory przemysłowe regionu to: stocznie, budowa maszyn, energetyka oraz przemysł spożywczy. Inne dziedziny gospodarki to: turystyka, usługi, rolnictwo, opieka zdrowotna. Spośród zaawansowanych dziedzin rozwijają się: biotechnologia, technologie informacyjne i lotnicze[8].

Galeria | edytuj kod

Ciekawostki | edytuj kod

Zamek Książąt Pomorskich w Ueckermünde


Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Statistisches Bundesamt: Bevölkerung am 31.12.2018 (niem.). [dostęp 2020-02-25].
  2. Edmund Kosiarz, „Wojny na Bałtyku X-XIX w.”, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1978, s. 38.
  3. JerzyJ. Krasuski JerzyJ., Polska-Niemcy. Stosunki polityczne od zarania po czasy najnowsze, Wrocław: Ossolineum, 2009, s. 51, ISBN 978-83-04-04985-7, OCLC 750890813 .
  4. Historia kraju związkowego. mecklenburg-vorpommern.eu. [zarchiwizowane z tego adresu.
  5. Bevölkerung, www.laiv-mv.de [dostęp 2020-02-27]  (niem.).
  6. Parchim kontakt. [zarchiwizowane z tego adresu.
  7. Zatrudnienie i rynek pracy. mecklenburg-vorpommern.eu. [zarchiwizowane z tego adresu.
  8. Gospodarka i praca. mecklenburg-vorpommern.eu. [zarchiwizowane z tego adresu.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (kraj związkowy Niemiec):
Na podstawie artykułu: "Meklemburgia-Pomorze Przednie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy