Minardi


Minardi w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Minardiwłoski zespół wyścigowy założony przez Giancarlo Minardiego w 1979. Team zadebiutował w Formule 1 w sezonie 1985. Przez 20 lat startów (do końca sezonu 2005) uczestniczył w 340 wyścigach Grand Prix. Zespół nigdy nie wywalczył miejsca na podium. W 2005 roku ówczesny właściciel, Australijczyk Paul Stoddart, sprzedał Minardi koncernowi Red Bull, w wyniku czego został on przekształcony w zespół Scuderia Toro Rosso.

Spis treści

Początki – lata 1960–1980 | edytuj kod

Historia startów Minardi sięga późnych lat 60, kiedy to Giancarlo Minardi startował w Fiacie 500. W 1972 roku założył on zespół Scuderia del Passatore, który wystawiał bolidy w Formule 2. Dwa lata później zespół obrał nazwę Scuderia Everest i wystawiał bolidy March-BMW dla Giancarlo Martiniego oraz Lamberto Leoniego. W roku 1976 Enzo Ferrari podarował zespołowi dwa bolidy Ferrari 312T, aby ten promował młodych kierowców z Włoch[1].

Giancarlo Martini rozbił jeden z nich na okrążeniu rozgrzewkowym podczas Race of Champions na torze Brands Hatch. Auto udało się naprawić i zespół pojawił się jeszcze w tym samym roku na International Trophy. Po tych wydarzeniach zespół skupił się na bolidach March-BMW. Martini skończył sezon Europejskiej Formuły 2 na siódmym miejscu[2].

W 1977 roku Minardi zakupiło Martini-Renault dla Giancarlo Martiniego, przy okazji podpisując umowę z Ferrari na dostawę silników Dino do dwóch nadwozi Ralt[1]. Ralt-Ferrari prowadzone były przez Gianfranco Brancatelliego i Lamberto Leoniego. Leoni odniósł pierwsze zwycięstwo dla Scuderii Everest na torze Misano[3]. W tym samym roku dla Minardi jeździli Elio de Angelis, Beppe Gabbiani i Clay Regazzoni na Chevron-Ferrari[1].

Formuła 2 – lata 1980–1984 | edytuj kod

W roku 1980 do zespołu dołączył były inżynier Ferrari – Giacomo Caliri, który miał za zadanie stworzyć nadwozie Formuły 2[1]. Wsparcie finansowe zapewnił zespołowi mecenas motosportu we Włoszech, Piero Mancini[1]. Zostały wybudowane dwa bolidy Minardi-BMW M280. Ścigały się one w sezonie 1980 w Europejskiej Formule 2, a kierowcami byli Miguel-Angel Guerra oraz Bruno Corradi, Beppe Gabbiani i Johnny Cecotto[4]. Zespół nie odniósł jednak większych sukcesów. W 1981 roku wyprodukowano model M281. Giancarlo Minardi podpisał kontrakt z Michele Alboreto, którego partnerem został Cecotto. Włoch zdobył pole postion w Pau Ville i wygrał wyścig w Misano[5]. Po udanym sezonie Alboreto został kierowcą w Formule 1, natomiast zespół pozyskał dwóch młodych kierowców: Alessandro Nanniniego i Paolo Barillę[1]. Caliri zmodyfikował bolid M281 do specyfikacji "B". W swoim debiucie w Formule 2 na torze Silverstone Nannini zajął piąte miejsce, a w Misano – drugie[6]. Na sezon 1983 stworzono nowy samochód – M283. Kierowcami byli Nannini i Pierluigi Martini. Zespół zdobył dwa drugie miejsca. W Eifelrennen na Nürburgringu drugi był Nannini, a w GP dell Adriatico – Martini. Nannini zakończył sezon na 7 miejscu, Martini – 10[7]. W ostatnim sezonie Formuły 2 obok Nanniniego dla Minardi jeździł Włoch Roberto del Castello. Najlepszym wynikiem było trzecie miejsce Nanniniego w GP di Mediterraneo[8].

Minardi Team – lata 1985–1993 | edytuj kod

Minardi M185 na torze Brands Hatch w 2005 roku

1985 | edytuj kod

Bolid M283 był pierwszym zbudowanym z kompozytów. Nadwozie stworzone zostało z myślą o Formule 1 w 1984 roku, lecz program został zawieszony, gdyż nie udało się znaleźć silnika z turbodoładowaniem. Podczas sezonu odbyły się testy tego nadwozia z silnikiem Alfy Romeo, lecz ostatecznie Alfa odmówiła współpracy[9]. Nannini nadal startował w Formule 2, ale nie odniósł większych sukcesów. Chiti, za namową Manciniego, opuścił zespół i założył firmę produkującą silniki – Motori Moderni[10]. Pierwszym silnikiem napędzającym samochody Minardi w Formule 1 był Ford[11]. Brytyjskie silniki były jednak słabe i nietrwałe, dlatego od Grand Prix San Marino korzystano z turbodoładowanych silników Motori Moderni[12]. Nannini ciągle nie miał superlicencji, więc kierowcą był Pierluigi Martini. Martini, mimo że kwalifikował się do wyścigów, często ich nie kończył. Na 15 wyścigów, w których brał udział, ukończył zaledwie trzy[13]. Minardi – bez punktu na koncie – zajęło 18 miejsce. Po sezonie Martini powrócił do Formuły 3000[14].

1986 | edytuj kod

Starty Minardi w sezonie 1986 nie były pewne z powodu skromnych funduszy. Mimo braku pieniędzy, zespół pojawił się na starcie pierwszego wyścigu sezonu – Grand Prix Brazylii. Nannini w końcu otrzymał pozwolenie na starty[15], a jego zespołowym partnerem został Andrea de Cesaris[16]. Podobnie jak w poprzednim sezonie, samochody M185B i M186 nieczęsto dojeżdżały do mety. Minardi Team nie zdobył żadnego punktu i zakończył sezon na 12. miejscu w klasyfikacji konstruktorów[17]. Po zakończeniu słabego sezonu, de Cesaris opuścił zespół.

1987 | edytuj kod

W sezonie 1987 do Nanniniego dołączył Hiszpan Adrián Campos. Jak w poprzednich dwóch sezonach, team nie ukończył większości wyścigów. Na 32 zgłoszenia w sezonie, samochody Minardi ukończyły wyścig czterokrotnie (trzy razy Nannini[18], raz Campos[19]). Kierowcy kończą sezon na odległych miejscach bez żadnych punktów[20]. Po zakończeniu sezonu, Nannini przeszedł do Benettona[21].

1988 | edytuj kod

W sezonie 1988 Minardi napędzane były Cosworthem DFV[22]. Do Camposa dołączył jego rodak, Luis Pérez-Sala. Zespół używał modelu M188. Przed Grand Prix USA Wschód Campos został zastąpiony przez Martiniego, który ukończył ten wyścig jako szósty[23]. Oznaczało to, że Minardi zdobyło pierwszy w historii punkt w Formule 1. Zespół zatrudnił 27-letniego Aldo Costę (specjalistę od zawieszeń) oraz Brytyjczyka Nigela Cowperthwaite'a, który zajmował się aerodynamiką[1].

1989 | edytuj kod

W sezonie 1989 Minardi ponownie podpisał kontrakt z włoskim dostawcą opon – Pirelli[1]. W Grand Prix Wielkiej Brytanii Pierluigi Martini startujący z dziesiątej pozycji dotarł do mety na piątym miejscu, tuż przed Perezem-Salą. Punkty te pozwoliły kierowcom zespołu na branie udziału w bezpośrednich sesjach kwalifikacyjnych, bez potrzeby prekwalifikacji. W Portugalii Włoch po starcie z piątej pozycji utrzymał ją i zdobył kolejne dwa punkty. Wtedy też przez jedno okrążenie Martini prowadził w wyścigu – był to jedyny taki przypadek w historii Minardi[24]. 5 listopada w Australii Martini ponownie dotarł do mety w czołowej szóstce – po starcie z trzeciej pozycji zajął w wyścigu szóste miejsce. Zespół ukończył sezon na 9 miejscu z 6 punktami. Martini był 15 w klasyfikacji kierowców, a Perez-Sala – 28[25].

1990 | edytuj kod

Sezon 1990 Pierluigi Martini rozpoczął od zakwalifikowania się w pierwszym rzędzie w Grand Prix Stanów Zjednoczonych, wyścig ukończył jednak na 7 miejscu[26]. Partnerem Martiniego w drugim bolidzie został Paolo Barilla, który startował już dla Minardi podczas Grand Prix Japonii 1989, zastępując właśnie Martiniego[27]. Na dwa wyścigi przed końcem sezonu, często nie kwalifikującego się Barillę, w Minardi M190 zastąpił inny Włoch – Gianni Morbidelli[28]. Zespołowi ciągle brakowało funduszy. Mimo dobrego startu sezonu, zespół nie zdobył żadnego punktu[29].

1991 | edytuj kod

Giancarlo Minardi przed sezonem 1991 zapewnił zespołowi mocne silniki V12 od Ferrari[30]. Skład kierowców pozostał bez zmian – nadal byli nimi Martini i Morbidelli (w ostatnim wyścigu Morbidelliego zastąpił Roberto Moreno[31]. Ferrari podpisało umowę z Pioneerem, który pierwotnie miał być tytularnym sponsorem Minardi[1]. To Pioneer miał w głównej mierze zapłacić za silniki Ferrari, tak więc kłopoty finansowe pozostały. Mimo tego, był to najlepszy sezon Minardi w historii. Martini dwukrotnie ukończył wyścig na czwartym miejscu (w Grand Prix San Marino i Grand Prix Portugalii). Zespół ponownie ukończył sezon z sześcioma punktami na koncie, lecz tym razem na siódmej pozycji w klasyfikacji konstruktorów[32]. Martini był jedenasty w klasyfikacji kierowców[33].

1992 | edytuj kod

Na ósmy z kolei sezon startów nie udało się zapewnić silników Ferrari. Minardi podpisało umowę z Lamborghini na dostawę ich silników V12[34]. Kierowcami bolidu M191B w sezonie 1992 byli Morbidelli oraz Brazylijczyk Christian Fittipaldi[35]. Pieniądze ciągle stanowiły największy problem. Podczas kwalifikacji do Grand Prix Francji Fittipaldi uległ poważnemu wypadkowi i został zastąpiony przez Alessandro Zanardiego[36]. Brazylijczyk powrócił jednak przed końcem sezonu i zdobył jedyny punkt Minardi w sezonie, w Japonii. Zespół zakończył sezon na 12 pozycji[37].

1993 | edytuj kod

Nadwozie do sezonu 1993 zaprojektował Gustav Brunner, który wcześniej współpracował m.in. z ATS, RAM, Ferrari, Zakspeedem i Leyton Housem[38]. Kierowcami nowego M193 zostali Fittipaldi (którego na dwa ostatnie wyścigi zastąpił Jean-Marc Gounon) i Fabrizio Barbazza (którego po GP Francji zastąpił Martini)[39]. Samochody napędzały silniki V8 Forda[40]. Pod koniec roku, Minardi Team, mające bardzo poważne problemy finansowe, połączyli się ze Scuderią Italia[1]. Pomimo tego, ukończył sezon na ósmej pozycji wśród konstruktorów z 7 punktami (czwarte miejsce Fittipaldiego w RPA, piąte w Monako oraz dwa szóste miejsca Barbazzy – w Grand Prix Europy i San Marino)[41].

Minardi, Scuderia Italia i Fondmetal – lata 1994–2000 | edytuj kod

Pierluigi Martini w sezonie 1994

1994 | edytuj kod

W połowie sezonu 1993 Brunner odszedł do Ferrari. Na sezon 1994 zespół zatrudnił w charakterze kierowców Michele Alboreto oraz Martiniego. Minardi zdobyło 5 punktów (szóste miejsce Alboreto w Monako, piąte Martiniego w Hiszpanii i Francji)[42] i ukończył sezon na dziesiątym miejscu. Te rezultaty pozwoliły podpisać wstępny kontrakt z firmą Mugen Honda na dostawy silników. Jednakże Mugen został ostatecznie dostawcą silników nie dla Minardi, a dla Ligiera. W tej sprawie Minardi pozwało firmę Mugen do sądu, a w ramach odszkodowania właściciel Ligiera, Flavio Briatore, wypłacił Minardi milion dolarów[43].

1995 | edytuj kod

W sezonie 1995 Minardi ponownie było napędzane silnikami V8 Forda. Kierowcami byli Pedro Lamy (zdobył jedyny punkt dla zespołu w sezonie, w ostatnim wyścigu w Australii[44]), Pierluigi Martini i Luca Badoer. Słabsze wyniki mogły być spowodowane faktem, iż konstrukcja modelu M195 była specjalnie przygotowana pod silniki Mugen, których zespół nie otrzymał[45].

1996 | edytuj kod

Na rok 1996 podpisany został kontrakt z debiutantem, Włochem Giancarlo Fisichellą, który został partnerem Pedro Lamy'ego. W drugim i trzecim wyścigu sezonu Fisichellę w bolidzie M195B zastąpił Tarso Marques. Od Grand Prix Niemiec obok Lamy'ego jeździł Giovanni Lavaggi. Wskutek problemów finansowych Giancarlo Minardi sprzedał 70% udziałów nowemu konsorcjum, kontrolowanemu przez Flavio Briatore, w którego skład wchodzili także Gabriele Rumi z Fondmetalu i były kierowca Alessandro Nannini[1]. Minardi i Scuderia Italia zachowały po 14,5% udziałów. Po sezonie Fisichella odszedł do Jordana. Sezon 1996 był pierwszym sezonem od 1990 roku, kiedy to Minardi nie zdobyło ani jednego punktu[46].

1997 | edytuj kod

W sezonie 1997 kierowcami zespołu zostali Włoch Jarno Trulli i Japończyk Ukyō Katayama[47]. Katayama wniósł również wsparcie finansowe. Po Grand Prix Kanady Trulli odchodzi do Prosta, a jego miejsce zajmuje Tarso Marques. Silniki pochodziły od firmy Hart[48]. Minardi w 1997 stosowało opony Bridgestone, będąc w grupie zespołów które jako pierwsze w sezonie debiutu japońskiej marki zdecydowały się używać ich ogumienia[49]. Ponownie zespół nie zdołał zdobyć punktu[50].

1998 | edytuj kod

Porozumienie między Minardim a Briatore nie trwało długo, ponieważ Briatore starał się sprzedać swoje udziały w zespole koncernowi British American Tobacco[1]. Minardi i Rumi zablokowali sprzedaż zespołu, a ostatecznie udziały Briatore wykupił Rumi[1]. Zainwestowano w zatrudnienie nowych pracowników – do zespołu powrócili Brunner, Cowperthwaite i Fiorio. Sponsorów i pieniądze wnieśli Japończyk Shinji Nakano i Argentyńczyk Esteban Tuero, lecz rezultaty były bardzo słabe – najlepszym rezultatem zespołu było siódme miejsce Nakano w Grand Prix Kanady. W wyścigu tym Nakano walczył o szóstą pozycję z Janem Magnussenem, ale z powodu słabego samochodu nie był w stanie go wyprzedzić.

1999 | edytuj kod

W 1999 roku Minardi po raz pierwszy wystawiło auto z jednostką Ford V10[51]. Nowi kierowcy, Hiszpan Marc Gené (który zapewnił wsparcie Telefóniki) oraz Włoch Luca Badoer zostali kierowcami nowego M01[52]. Gené zdobył punkt w chaotycznym wyścigu o Grand Prix Europy, broniąc się na ostatnim okrążeniu przed atakami Eddiego Irvine'a, walczącego w tym czasie o tytuł mistrza świata. Przerwał tym samym złą passę trwającą od 3 lat, w których to Minardi nie zdobyło w sezonie ani jednego punktu. W tym samym wyścigu Luca Badoer jechał na czwartym miejscu, ale na 13 okrążeń przed metą w jego samochodzie zepsuła się skrzynia biegów. Mimo tych wyników Gabriele Rumi próbował sprzedać zespół, lecz próba ta nie powiodła się[1].

2000 | edytuj kod

Rok 2000 rozpoczął się od informacji, iż Rumi wykupił prawa od Forda na tuning ich silników. Od tej pory silniki te występowały pod nazwą Fondmetal[1]. Kierowcami zostali Marc Gené, zachowujący Telefónikę jako sponsora Minardi oraz Gastón Mazzacane, który sprowadził do Formuły 1 południowoamerykańskie konsorcjum telewizyjne – PanAmerican Sport Network (PSN). W połowie 2000 roku znów nastąpiła próba sprzedaży Minardi, konsorcjum PSN, lecz umowa nie została sfinalizowana i w styczniu 2001 roku zespół przejął australijski biznesmen, właściciel linii lotniczych European Airlines, Paul Stoddart[1][53].

European Minardi – lata 2001–2005 | edytuj kod

2001 | edytuj kod

Na bazie Minardi M02 z 2000 roku stworzono PS01. Kierowcami zostali młody Hiszpan Fernando Alonso[54] i Brazylijczyk Tarso Marques[55], który podczas Grand Prix Włoch na torze Monza zastąpiony został przez Malezyjczyka Alexa Yoonga. Po odejściu Brunnera do Toyoty, dyrektorem technicznym znowu został Tredozi, który w Minardi wcześniej pracował w latach 1996–1998[56]. Zakończyła się czteroletnia współpraca z Bridgestonem i podpisany został kontrakt z firmą oponiarską Michelin. Zadowalające rezultaty uzyskiwał jedynie Fernando Alonso, który w 2002 objął funkcję testera w Renault, by w 2003 reprezentować już barwy francuskiego zespołu w wyścigach[57][58].

2002 | edytuj kod

Mark Webber w Minardi PS02 podczas Grand Prix Francji w sezonie 2002

Alex Yoong pozostał na rok 2002 w Minardi, zapewniając tym samym pieniądze od sponsorów. Silniki o oznaczeniu AT02 V10 dostarczała firma Asiatech, która rok wcześniej współpracowała z Arrowsem[59]. Drugim kierowcą został Australijczyk Mark Webber, do tej pory ścigający się w Formule 3000[60]. Już w swoim pierwszym wyścigu, w Grand Prix Australii Webber zdobył dwa punkty, kończąc wyścig na 5. miejscu. Alex Yoong natomiast często nie zdołał na skutek limitu 107% kwalifikować się, a w samych wyścigach również spisywał się bardzo słabo. Dlatego na Grand Prix Belgii Yoonga zastąpił Anthony Davidson, były kierowca testowy BAR[61]. Yoong wraca w Grand Prix Włoch, ale ponownie spisuje się słabo.

2003 | edytuj kod

Webber w 2003 przechodzi do Jaguara, a zespół zrezygnował z usług z Alexa Yoonga. Na ich miejsce zatrudniony został Holender Jos Verstappen[62] oraz kolejny kierowca z Formuły 3000, Justin Wilson[63]. Verstappen zapewnił wsparcie firmy Trust, natomiast Wilson sprzedał swoje udziały w przyszłych ewentualnych wynikach, na sumę 2,1 miliona dolarów. Zespół nadal borykał się z problemami finansowymi. W ciągu sezonu Bernie Ecclestone pomógł przetrwać Minardi[64]. Gdy po Grand Prix Wielkiej Brytanii Jaguar zrezygnował z Antônio Pizzonii, Wilson zastąpił go, natomiast na jego miejsce w Minardi pojawił się Duńczyk Nicolas Kiesa[65]. Zespół jako jedyny w całej stawce ukończył sezon z brakiem jakiegokolwiek punktu na swoim koncie.

Zsolt Baumgartner w bolidzie PS05B podczas Grand Prix Stanów Zjednoczonych 2004

2004 | edytuj kod

W sezonie 2004 barwy zespołu z Faenzy reprezentowali Węgier Zsolt Baumgartner[66] i Włoch Gianmaria Bruni[67]. Podczas tego sezonu, zespół świętował dwudziestolecie obecności w Formule 1. Węgier wywalczył pierwszy punkt dla Minardi od 2 lat, co miało miejsce podczas Grand Prix Stanów Zjednoczonych, finiszując na ostatnim, 8 miejscu.

2005 | edytuj kod

Patrick Friesacher w Minardi PS05, ostatnim bolidzie zespołu z Faenzy

W ostatnim sezonie startów kierowcami Minardi byli Christijan Albers[68] i Patrick Friesacher[69]. Zdobyli oni 7 punktów podczas kontrowersyjnego wyścigu o Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kończąc wyścig na piątym i szóstym miejscu na sześciu startujących. Kiedy sponsorzy Friesachera przestali płacić za starty swojego podopiecznego, po Grand Prix Wielkiej Brytanii, Austriak zastąpiony został testerem Jordana, Holendrem Robertem Doornbosem[70]. W ten sposób powstał pierwszy w pełni holenderski skład kierowców w historii Formuły 1.

Właściciele Minardi | edytuj kod

Dalsze losy Minardi | edytuj kod

 Osobny artykuł: Scuderia Toro Rosso.

Red Bull w Formule 1 jako sponsor udzielał się od przeszło 10 lat (sponsorował między innymi Saubera czy Arrowsa). W 2005 roku wykupiono zespół Jaguar Racing i jego entry-fee (prawo do startów w F1)[71]. W 2006 roku Red Bull utworzył z Minardi swój zespół "B", Scuderia Toro Rosso, zachowując jego włoskie korzenie[72]. Szefem został były kierowca Formuły 1, Austriak Gerhard Berger. Paul Stoddart po sprzedaży zachował prawa do nazwy Minardi.

Próby powrotu do Formuły 1 | edytuj kod

W 2006 roku, Paul Stoddart oświadczył, że zamierza powrócić z European Minardi F1 Team Limited do Formuły 1 w sezonie 2008[73]. Aplikacja została jednak odrzucona przez FIA[74]. 12. miejsce w stawce zostało przyznane Prodrive (które de facto nie wystartowało)[75].

Dwa lata później Australijczyk oznajmił, że jest skłonny wrócić do Formuły 1, ale po rezygnacji z funkcji ówczesnego prezydenta FIA – Maksa Mosleya[76].

W 2010 roku, po niepowodzeniu US F1 Team pojawiły się spekulacje, jakoby Paul Stoddart miał powrócić do Formuły 1 i zgłosić Minardi do wyścigu o trzynaste miejsce w stawce w sezonie 2011, jednak 21 marca 2010 właściciel praw do Minardi kategorycznie zdementował te plotki[77].

Minardi w innych seriach | edytuj kod

Giancarlo Minardi i Paul Stoddart postanowili użyć marki Minardi w innych przedsięwzięciach.

1 stycznia 2006, Giancarlo Minardi odzyskał prawa do nazwy Minardi. 30 stycznia ogłosił, że posiada licencję na utworzenie zespołu Minardi Team w juniorskiej Europejskiej Formule 3000[78]. Zespół w debiucie osiągnął spory sukces, zdobywając podium w rundzie na torze Spa w czerwcu 2006. W kolejnym sezonie Minardi Team połączył siły z występującym w serii GP2 zespole Piquet Sports, tworząc Minardi Piquet Sports[79]. W sezonie 2008 Minardi wycofało się z serii i team powrócił do nazwy Piquet Sports[80].

Po fiasku rozmów z Fédération Internationale de l’Automobile na temat powrotu do Formuły 1, Stoddart zainteresował się amerykańską serią Champ Car. 18 grudnia 2006, Australijczyk potwierdził kupno pakietu kontrolnego zespołu CTE Racing-HVM występującego w serii Champ Car i zmianę nazwy na Minardi Team USA[81]. W roku 2007 team odniósł duży sukces. Robert Doornbos odniósł dwa zwycięstwa oraz kilka podiów, zajmując trzecie miejsce na koniec sezonu i zdobywając nagrodę "Debiutanta Roku". Przed sezonem 2008 Stoddart wycofał swoje udziały i team przeszedł do serii IndyCar pod nazwą HVM[80].

Starty w Formule 1 | edytuj kod

 Osobny artykuł: Podsumowanie startów zespołu Minardi w Formule 1.

Źródło: Wyprzedź Mnie![82]

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p Constructors: Minardi (ang.). GrandPrix.com. [dostęp 2010-05-20].
  2. Formula 2 1976 Championship Tables (ang.). Formula2.net, 2001-02-01. [dostęp 2010-05-14].
  3. Formula 2 1977 Championship Tables (ang.). Formula2.net, 2001-02-25. [dostęp 2010-05-14].
  4. Formula 2 1980 Championship Tables (ang.). Formula2.net, 2001-06-01. [dostęp 2010-05-14].
  5. Formula 2 1981 Championship Tables (ang.). Formula2.net, 2002-06-01. [dostęp 2010-05-14].
  6. Formula 2 1982 Championship Tables (ang.). Formula2.net, 2001-06-01. [dostęp 2010-05-14].
  7. Formula 2 1983 Championship Tables (ang.). Formula2.net, 2001-06-01. [dostęp 2010-05-22].
  8. Formula 2 1984 Championship Tables (ang.). Formula2.net, 2001-09-09. [dostęp 2010-05-22].
  9. Mattijs Diepraam, "Uechtel", Rafael Reyna, Leo Breevoort: Grand Prix cars that never raced (ang.). autosport.com. [dostęp 2010-05-20].
  10. Engines: Motori Moderni SpA (ang.). GrandPrix.com. [dostęp 2010-06-02].
  11. Dariusz Zagórski, Artur Młodziński, Ewa i Robert Młodzińscy: Minardi-Ford M185. F1Ultra.pl. [dostęp 2010-05-22].
  12. Dariusz Zagórski, Artur Młodziński, Ewa i Robert Młodzińscy: Minardi-Motori Moderni M185. F1Ultra.pl. [dostęp 2010-05-22].
  13. Results > Driver > 1985 > Pierluigi Martini (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-05-22].
  14. Drivers: Pierluigi Martini (ang.). GrandPrix.com. [dostęp 2010-06-02].
  15. Results > Driver > 1986 > Alessandro Nannini (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-05-22].
  16. Results > Driver > 1986 > Andrea de Cesaris (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-05-22].
  17. Results > Team > 1986 (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-05-22].
  18. Results > Driver > 1987 > Alassandro Nannini (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-05-25].
  19. Results > Driver > 1987 > Adrian Campos (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-05-25].
  20. Results > Team > 1987 > Minardi-Motori Moderni (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-05-25].
  21. Results > Driver > 1988 > Alassandro Nannini (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-05-25].
  22. Minardi M188. Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-05-25].
  23. Results > Season > 1988 United States Grand Prix (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-05-25].
  24. All championship race entries from Minardi, which led the race (ang.). Chicane F1. [dostęp 2015-02-13].
  25. Results > Driver > 1989 (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-06-08].
  26. Results > Race > 1990 United States Grand Prix (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-06-08].
  27. Results > Race > 1989 Japanese Grand Prix (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-06-08].
  28. Statystyki > 1990 > Kierowcy > Pozycje końcowe (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-08].
  29. Results > Team > 1990 (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-06-08].
  30. Silniki > Ferrari 3.5 V12 (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-08].
  31. Bolidy > Minardi M191 (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-08].
  32. Results > Team > 1991 (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-06-08].
  33. Results > Driver > 1991 (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-06-08].
  34. Silniki > Lamborghini 3.5 V12 (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-08].
  35. Statystyki > 1992 > Konstruktorzy > Podsumowanie rezultatów (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-08].
  36. Statystyki > 1992 > Kierowcy > Pozycje startowe (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-08].
  37. Results > Team > 1992 (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-06-09].
  38. PEOPLE: GUSTAV BRUNNER (ang.). grandprix.com. [dostęp 2013-01-23].
  39. Bolidy > Minardi M193 (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-08].
  40. Silniki > Ford 3.5 V8 (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-08].
  41. Results > Team > 1993 (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-06-08].
  42. Statystyki > 1994 > Kierowcy > Zdobywane punkty (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-05-14].
  43. Minardi and Briatore settle engine dispute (ang.). GrandPrix.com, 1995-07-17. [dostęp 2010-05-14].
  44. Statystyki > 1995 > Zespoły > Zdobywane punkty (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-05-14].
  45. Minardi's miracle car (ang.). GrandPrix.com, 1995-03-13. [dostęp 2010-04-29].
  46. Results > Team > 1996 (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-06-09].
  47. Bolidy > Minardi M197 (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-09].
  48. Silniki > Hart 3.0 V8 (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-09].
  49. Statystyki > 1997 > Producenci opon > Podsumowanie rezultatów (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-09].
  50. Results > Team > 1997 (ang.). Formula1.com. [dostęp 2010-06-09].
  51. Silniki > Ford Zetec-R/97 3.0 V10 (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-09].
  52. Bolidy > Minardi M01 (pol.). Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-09].
  53. Marek Roczniak: Paul Stoddart wybawił zespół Minardi z opresji. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2001-01-30. [dostęp 2010-05-02].
  54. Marek Roczniak: Jednym z kierowców zespołu Minardi jest Fernando Alonso. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2001-02-07. [dostęp 2010-05-02].
  55. Marek Roczniak: Tarso Marques będzie partnerem Fernando Alonso w zespole Minardi. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2001-02-21. [dostęp 2010-05-02].
  56. Marek Roczniak: Gustav Brunner przeszedł z zespołu Minardi do Toyoty. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2001-05-08. [dostęp 2010-05-05].
  57. Marek Roczniak: Fernando Alonso w przyszłym sezonie będzie kierowcą testowym Renault. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2001-11-02. [dostęp 2010-05-13].
  58. Marek Roczniak: Fernando Alonso zastąpi Jensona Buttona w zespole Renault. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2002-07-20. [dostęp 2010-05-13].
  59. Marek Roczniak: Silniki Asiatech będą napędzać bolidy Minardi w przyszłym sezonie. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2001-09-01. [dostęp 2010-05-05].
  60. Marek Roczniak: Mark Webber drugim kierowcą z zespole Minardi. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2002-02-28. [dostęp 2010-05-05].
  61. Marek Roczniak: Anthony Davidson zastąpi Alexa Yoonga w zespole Minardi. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2002-08-13. [dostęp 2010-05-05].
  62. Marek Roczniak: Jos Verstappen drugim kierowcą Minardi. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2003-01-09. [dostęp 2010-05-05].
  63. Marek Roczniak: Justin Wilson podpisał trzyletni kontrakt z zespołem Minardi. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2002-12-17. [dostęp 2010-05-05].
  64. Marek Roczniak: Zespoły Jordan i Minardi otrzymają wsparcie finansowe. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2003-01-18. [dostęp 2010-05-05].
  65. Marek Roczniak: Nicolas Kiesa nowym kierowcą zespołu Minardi. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2003-07-21. [dostęp 2010-05-13].
  66. Marek Roczniak: Zsolt Baumgartner podpisał kontrakt z zespołem Minardi. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2003-12-23. [dostęp 2010-05-13].
  67. Marek Roczniak: Gianmaria Bruni będzie reprezentował barwy zespołu Minardi. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2003-12-13. [dostęp 2010-05-13].
  68. Marek Roczniak: Zespół Minardi potwierdza zatrudnienie Christijana Albersa. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2004-12-23. [dostęp 2010-05-13].
  69. Marek Roczniak: Patrick Friesacher drugim kierowcą Minardi w sezonie 2005. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2005-02-12. [dostęp 2010-05-13].
  70. Marek Roczniak: Doornbos zastąpi Friesachera w Minardi począwszy od GP Niemiec. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2005-07-19. [dostęp 2010-05-13].
  71. Marek Roczniak: Jaguar Racing i Cosworth sprzedane. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2004-11-15. [dostęp 2010-05-14].
  72. Marek Roczniak: Minardi sprzedane Red Bull – wiadomość oficjalna!. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2005-09-10. [dostęp 2010-05-13].
  73. Marek Roczniak: Stoddart zgłasza Minardi do startów w sezonie 2008. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2006-03-28. [dostęp 2010-05-18].
  74. Mariusz Karolak: Zespół Stoddarta nie wystartuje ponownie w Formule 1. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2006-04-21. [dostęp 2010-05-18].
  75. Mariusz Karolak: FIA opublikowała listę startową na rok 2008. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2006-04-28. [dostęp 2010-05-18].
  76. Mariusz Karolak: Stoddart nie wyklucza powrotu do F1. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2008-03-15. [dostęp 2010-05-18].
  77. Mariusz Karolak: Stoddart nie ma czasu na powrót do F1. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2010-03-21. [dostęp 2010-05-18].
  78. Marek Roczniak: Odrodzenie zespołu Minardi. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2006-01-30. [dostęp 2010-05-18].
  79. Marek Roczniak: GP2: Minardi łączy się z ekipą Piquet Sports. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2006-10-04. [dostęp 2010-05-18].
  80. a b Mariusz Karolak: Bez Minardi w GP2 Series i Euroseries 3000 w tym roku. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2008-04-08. [dostęp 2010-05-18].
  81. Mariusz Karolak: CCWS: Stoddart współwłaścicielem CTE Racing – HVM. Wyprzedź mnie! f1wm.pl, 2006-12-19. [dostęp 2010-05-18].
  82. Zespoły > Minardi. Wyprzedź mnie! f1wm.pl. [dostęp 2010-06-08].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Minardi" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy