Miron (Chodakowski)


Miron (Chodakowski) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Miron[a], imię świeckie Mirosław Chodakowski (ur. 21 października 1957 w Białymstoku, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polski arcybiskup prawosławny, prawosławny ordynariusz Wojska Polskiego, generał brygady. Doktor teologii.

Ukończył prawosławne seminarium duchowne w Warszawie. Następnie w 1979 złożył wieczyste śluby mnisze w monasterze św. Onufrego w Jabłecznej. Jeszcze w tym samym roku wyznaczono go do objęcia godności przełożonego tejże wspólnoty zakonnej, którą pełnił przez pięć lat. Od 1984 do 1998 kierował monasterem Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy w Supraślu, prowadząc jego odbudowę ze zniszczeń dokonanych w czasie II wojny światowej i doprowadzając do ponownej organizacji męskiej wspólnoty monastycznej. W 1998 wyświęcony na biskupa pomocniczego diecezji warszawsko-bielskiej z tytułem biskupa hajnowskiego, w tym samym roku został również prawosławnym ordynariuszem Wojska Polskiego. Ordynariatem kierował do swojej śmierci w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M pod Smoleńskiem 10 kwietnia 2010.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Dzieciństwo i młodość | edytuj kod

Był synem Jana Chodakowskiego[1] i Marii zd. Iliaszuk, miał młodszą siostrę Barbarę[2]. Rodzina jego matki pochodzi z Kaczałów, zaś ojca − ze wsi Krynica w gminie Narewka[1]. Dziadkowie przyszłego hierarchy byli głęboko religijni, to od babci od strony matki nauczył się on języka cerkiewnosłowiańskiego[3]. Rodzina przyszłego hierarchy przeniosła się ze wsi do Białegostoku jeszcze przed urodzeniem syna; Chodakowscy mieszkali w domu u zbiegu ulic Włókienniczej i Poleskiej. Gdy Mirosław Chodakowski miał siedem lat, jego ojciec zginął w wypadku[4]. Przyszły duchowny ukończył w Białymstoku Szkołę Podstawową nr 12[5].

W dzieciństwie i wczesnej młodości był również ministrantem w soborze św. Mikołaja w Białymstoku. Tam spotkał arcybiskupa białostockiego i gdańskiego Nikanora, który skierował go na kształcenie w seminarium duchownym[6].

Studia teologiczne i wstąpienie do monasteru | edytuj kod

W 1972 wstąpił do Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie, które ukończył wraz z liceum ogólnokształcącym w 1976, zdając maturę. Jako słuchacz seminarium śpiewał w chórze soboru św. Marii Magdaleny w Warszawie i był hipodiakonem metropolity warszawskiego i całej Polski Bazylego[6]. Kontynuował naukę w Wyższym Prawosławnym Seminarium Duchownym przy monasterze św. Onufrego w Jabłecznej, które ukończył w 1978[7].

17 grudnia 1978 złożył śluby zakonne w riasofor[5], 25 grudnia 1978 został wyświęcony na diakona, zaś 15 lutego 1979 − na hieromnicha[8]. Wcześniej podjął wyższe studia na kierunku teologia, na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie[5]. W listopadzie 1979 złożył wieczyste śluby mnisze przed metropolitą warszawskim i całej Polski Bazylim[5].

Przełożony monasterów w Jabłecznej i Supraślu | edytuj kod

W latach 1979–1984 sprawował funkcję przełożonego monasteru św. Onufrego w Jabłecznej[5]. Równocześnie pracował w zlokalizowanych w klasztorze wyższych klasach prawosławnego seminarium duchownego jako wykładowca teologii zasadniczej[9].

15 czerwca 1984 został skierowany do pracy w nowo powstałej parafii Zwiastowania Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu jako wikariusz[10], jednak już 25 listopada tego samego roku podniesiono go do godności ihumena, powierzając mu funkcję przełożonego supraskiego monasteru Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i proboszcza przyklasztornej parafii[5]. W klasztorze przeprowadził gruntowne prace remontowe (odbudowa cerkwi Zwiastowania Bogurodzicy, remont cerkwi św. Jana Teologa, zabudowań mieszkalnych, gospodarczych), w znaczny sposób przyczyniając się do jego odbudowy po zniszczeniach z okresu II wojny światowej i do pełnej reaktywacji supraskiej wspólnoty monastycznej w jej pierwotnym kształcie. Za swoją pracę duszpasterską został w 1986 nagrodzony palicą, zaś w 1989 – krzyżem z ozdobami[11].

Decyzją Soboru Biskupów 7 kwietnia 1990 podniesiony do godności archimandryty[12].

W 1996 obronił pracę magisterską w dziedzinie teologii nt. Ikona Matki Bożej Hodegetrii i jej kult na Białostocczyźnie[13].

Biskup | edytuj kod

Chirotonię biskupią przyjął 10 maja 1998, zostając tym samym wikariuszem diecezji warszawsko-bielskiej z tytułem biskupa hajnowskiego[12]. W charakterze konsekratorów wystąpili min. arcybiskup białostocki i gdański, locum tenens metropolii warszawskiej Sawa, biskup grodzieński i wołkowyski Artemiusz oraz biskup włodzimiersko-wołyński Symeon[14] 15 sierpnia 1998 mianowany na stopień generała brygady[11], na katedrze Prawosławnego Ordynariatu Wojska Polskiego od 1 października 1998 (obowiązki objął 21 października[11]). Objęcie przez niego katedry Prawosławnego Ordynariusza Wojska Polskiego było związane z wyborem poprzedniego ordynariusza, arcybiskupa Sawy, na zwierzchnika Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego[15].

Sprawując urząd, duchowny uczestniczył w uroczystościach państwowych (zarówno na szczeblu jednostek, jak i centralnym), wizytował polskie jednostki wojskowe uczestniczące w misjach zagranicznych (Kosowo, Czad, wzgórza Golan, Afganistan, Irak[16]), brał udział w uroczystościach na cmentarzach polskich poza granicami kraju (Loreto, Bolonia, Monte Cassino, Tobruk, Narwik, Lenino, Katyń, Piatichatki, cmentarze ofiar rzezi wołyńskiej[16]). Współorganizował prawosławne obchody Święta Wojska Polskiego w Hajnówce[17]. Zorganizował w Warszawie siedzibę ordynariatu prawosławnego z kaplicą św. Bazylego Martysza[18]. Zabiegał również o budowę w Warszawie prawosławnego soboru wojskowego, do którego planował przewieźć szczątki biskupa Sawy (Sowietowa). Starania te nie zostały jednak zakończone sukcesem[15] za życia biskupa[b]. Założył również parafię wojskową w Białej Podlaskiej, organizując cerkiew w budynku po zlikwidowanej jednostce lotniczej[20]. Uczestniczył w życiu kulturalnym Hajnówki[21]; interesował się sztuką, przede wszystkim malarstwem[22]. Współorganizował festiwal „Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej” oraz studium psalmistów w Bielsku Podlaskim[20]. Uczestniczył w dialogu między autokefalicznymi Kościołami prawosławnymi, w szczególności poprzez wymianę doświadczeń pomiędzy duszpasterzami sił zbrojnych. Regularnie brał udział w międzynarodowych spotkaniach kapelanów wojskowych różnych wyznań[23].

Arcybiskup Miron (drugi z prawej) podczas wizyty w Katyniu 17 września 2007. Na pierwszym planie Prezydent RP Lech Kaczyński, po prawej Roman Indrzejczyk i Tadeusz Płoski

Wielokrotnie w publicznych wypowiedziach podkreślał rolę armii dla właściwego funkcjonowania państwa i bezpieczeństwa jego obywateli. Twierdził również, iż dla budowy dobrze funkcjonujących sił zbrojnych niezbędna jest dbałość o postawę moralną żołnierzy. Pozytywnie wypowiadał się na temat przemian zachodzących w strukturze organizacyjnej Wojska Polskiego[24]. W 1999 zdecydowanie potępił interwencję wojsk NATO w Jugosławii nazywając ją „krucjatą przeciwko prawosławiu”[25]. Negatywnie odniósł się następnie do ogłoszenia niepodległości przez Kosowo i uznania jej przez Polskę[26].

Doktor teologii od 2003, na podstawie rozprawy 500-lecie Monasteru Zwiastowania NMP w Supraślu 1498–1998 roku[15].

Z okazji 10-lecia chirotonii biskupiej, 10 maja 2008 został podniesiony do godności arcybiskupa[7].

W 2009 Rzeczpospolita podała, iż biskup Miron był tajnym współpracownikiem SB o pseudonimie Mirek II. Hierarcha stanowczo zaprzeczył tym oskarżeniom i stwierdził, iż nienawidził komunizmu[27].

Śmierć i pogrzeb | edytuj kod

Uroczystości pogrzebowe arcybiskupa Mirona w soborze św. Marii Magdaleny w Warszawie
Grób arcybiskupa w Supraślu

Zginął 10 kwietnia 2010 w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku. Razem z prezydentem Lechem Kaczyńskim, przedstawicielami władz państwowych oraz ordynariuszami Wojska Polskiego różnych wyznań udawał się na uroczystości związane z obchodami 70. rocznicy zbrodni katyńskiej[28]. Ciało duchownego zidentyfikowali 13 kwietnia w Moskwie kapłani Prawosławnego Ordynariatu Wojska Polskiego: ks. Michał Dudicz i ks. Aleksy Andrejuk. Trumna ze szczątkami arcybiskupa została przewieziona do Polski razem z 29 innymi ciałami następnego dnia[29]. Po czuwaniu przy wojskowej kaplicy św. Bazylego Martysza oraz uroczystościach w soborze w Warszawie[29] 19 kwietnia został pochowany na terenie monasteru w Supraślu[30] w krypcie głównej cerkwi monasterskiej, zgodnie z własnym, wyrażonym wcześniej życzeniem[15].

Ekshumacja i ponowny pogrzeb | edytuj kod

Na mocy decyzji specjalnego zespołu śledczych Prokuratury Krajowej, kierowanego przez Marka Pasionka, zastępcę prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobry, w nocy z 24/25 kwietnia 2017 ciało biskupa Mirona zostało ekshumowane w asyście policji i Żandarmerii Wojskowej, a następnie przewiezione do Zakładu Medycyny Sądowej w Lublinie. Decyzja ta, jak i jej wykonanie, spotkały się z oburzeniem i dezaprobatą wiernych oraz hierarchii polskiej Cerkwi prawosławnej, która uznała to za akt bezczeszczenia zwłok[31]. Jego ponowny pogrzeb odbył się 30 maja 2017, a sama uroczystość miała skromny charakter[32].

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

5 lutego 1999 otrzymał złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju”[33]. 15 lutego 1999 w soborze św. Mikołaja w Białymstoku został odznaczony Orderem Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny I stopnia[34].

26 października 2000 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[35], order odebrał 10 października 2001[15]. 10 sierpnia 2008 Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nadał mu złotą odznakę Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej[15].

20 stycznia 2010 otrzymał tytuł „Zasłużony dla Powiatu Hajnowskiego”[15].

15 kwietnia 2010 został pośmiertnie awansowany do stopnia generała dywizji[36].

16 kwietnia 2010 został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[37]. Odznaczony Missio Reconciliationis.

9 września 2010 otrzymał pośmiertne wyróżnienie „Zasłużony dla Warszawy[38].

Upamiętnienie | edytuj kod

27 kwietnia 2010 Rada Miejska Hajnówki nazwała imieniem Mirona (Chodakowskiego) rondo u zbiegu ulic Stefana Batorego, ks. Antoniego Dziewiatowskiego i Sportowej[39]. Natomiast Rada Miejska Supraśla uchwałą z 25 maja tego samego roku nadała jego imię części ulicy Stanisława Konarskiego przylegającej do murów monasteru, w którym działał tragicznie zmarły arcybiskup[39]. W 2013 postanowiono nadać imię Arcybiskupa Mirona rondu u zbiegu ulic Andersa i Wasilkowskiej w Białymstoku[40].

19 listopada 2010 Publiczne Gimnazjum w Narwi otrzymało imię abp. gen. dyw. Mirona (Chodakowskiego)[41].

W pierwszą rocznicę śmierci arcybiskupa w soborze Świętej Trójcy w Hajnówce została odsłonięta tablica jego pamięci[42].

10 sierpnia 2014 na terenie monasteru w Supraślu otwarto Izbę Pamięci Arcybiskupa Mirona[43].

15 sierpnia 2014 popiersie biskupa Mirona zostało odsłonięte w Panteonie Bohaterów Sanktuarium Narodowego na Cmentarzu Poległych w Bitwie Warszawskiej w Ossowie[44].

Uwagi | edytuj kod

  1. Oficjalny tytuł w Polskim Autokefalicznym Kościele Prawosławnym: Jego Ekscelencja Najprzewielebniejszy Miron, arcybiskup hajnowski, Prawosławny Ordynariusz Wojska Polskiego.
  2. Szczątki biskupa Sawy oraz biskupa Mateusza (Siemaszki) zostały sprowadzone do Polski w 2012[19].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Radziukiewicz 2011 ↓, s. 77.
  2. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 60.
  3. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 54.
  4. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 170.
  5. a b c d e f Radziukiewicz 2011 ↓, s. 14.
  6. a b Radziukiewicz 2011 ↓, s. 56.
  7. a b Nieść pokój, kochać ludzi, służyć Cerkwi. „Przegląd Prawosławny”. nr 8 (278) (sierpień 2008). s. 12–14. 
  8. „Wiadomości Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego”. nr 1–4/1980. s. 105. ISSN 0239-4499
  9. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 58.
  10. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 59.
  11. a b c Nominacja generalska dla Jego Ekscelencji Biskupa Mirona. „Polski Żołnierz Prawosławny”. nr 4 (17) (październik-listopad-grudzień 1998). s. 3. ISSN 1233-7587
  12. a b Sylwetki nowych biskupów. „Przegląd Prawosławny”. nr 4 (154). s. 3. ISSN 1230-1078
  13. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 73.
  14. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 78.
  15. a b c d e f g Radziukiewicz 2011 ↓, s. 15.
  16. a b Radziukiewicz 2011 ↓, s. 98.
  17. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 79.
  18. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 84.
  19. Prochy arcybiskupa Sawy powróciły do Polski
  20. a b Radziukiewicz 2011 ↓, s. 47.
  21. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 88.
  22. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 166.
  23. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 98-99.
  24. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 104.
  25. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 85.
  26. Radziukiewicz 2011 ↓, s. 126.
  27. M. Gawina: Metropolita Sawa: To jest atak (pol.). Dziennik Wschodni, 14 stycznia 2009. [dostęp 2011-04-28].
  28. Michał Kalina, Anna Jawdosiuk: Arcybiskup Miron zginął w katastrofie. cerkiew.pl, 2010-04-10. [dostęp 2010-04-10].
  29. a b Radziukiewicz 2011 ↓, s. 129.
  30. ika, pmaj: Pogrzeb abp. Mirona Chodakowskiego. rp.pl, 2010-04-19. [dostęp 2010-04-19].
  31. Maciej Chołodowski: Nocą ekshumowano arcybiskupa Mirona. Gazeta Wyborcza, 2017-04-25. [dostęp 2019-01-16].
  32. Arcybiskup Miron Chodakowski ponownie pochowany. Kurier Poranny, 2017-05-31. [dostęp 2019-01-16].
  33. Pięciolecie Prawosławnego Ordynariatu Wojska Polskiego. „Polski Żołnierz Prawosławny”. nr 2 (19). s. 6. ISSN 1233-7587
  34. Jubileusz święceń. „Przegląd Prawosławny”. nr 3 (165). s. 4. ISSN 1230-1078
  35. M.P. z 2000 r. nr 43, poz. 843
  36. M.P. z 2010 r. nr 35, poz. 497
  37. M.P. z 2010 r. nr 40, poz. 587
  38. Wyróżnienie „Zasłużony dla Miasta Warszawy” dla ofiar katastrofy. bankier.pl, 2010-09-09. [dostęp 2010-09-20].
  39. a b P. Nestoruk. Rondo i ulica w cześć śp. Arcybiskupa gen. dyw. Mirona. „Polski Żołnierz Prawosławny”. nr 3 (65), s. 7, lipiec-sierpień-wrzesień 2010. ISSN 1233-7587
  40. Abp. Miron patronem ronda przy oddanej do użytku ul. Sulika
  41. Nadanie imienia Gimnazjum w Narwi. narew.home.pl, 2010-11-17. [dostęp 2010-11-19].
  42. A. Radziukiewicz. Pamięci władyki Mirona. „Przegląd Prawosławny”. 5 (311), s. 5, maj 2011. Białystok. ISSN 1230–1078
  43. Serwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Święto Supraskiej Ikony Bogurodzicy [dostęp: 11.08.2014.]
  44. W Ossowie odsłonięto popiersie śp. generała Andrzeja Błasika. niezalezna.pll, 15 sierpnia 2014. [dostęp 15 sierpnia 2014].

Bibliografia | edytuj kod

  • Anna Radziukiewicz: Nieść pokój, kochać ludzi. Arcybiskup generał dywizji Miron (Chodakowski) 1957–2010. Warszawa: Wojskowe Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „SWAT”, 2011. ISBN 978-83-930536-5-0.

Na podstawie artykułu: "Miron (Chodakowski)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy